Phiên chợ cỏ ở vùng Bảy Núi

Người dân chở cỏ về sau một chuyến cắt cỏ.

Chợ chỉ bán một mặt hàng

Ô Lâm là địa bàn có đông đồng bào Khmer sinh sống, nhiều gia đình duy trì nghề chăn nuôi trâu, bò. Khi diện tích đồng cỏ tự nhiên ngày càng thu hẹp, nhu cầu thức ăn cho gia súc tăng lên, một số người bắt đầu dùng ghe, xuồng sang các vùng lân cận cắt cỏ mang về bán.

Từ nhu cầu ấy, điểm mua bán cỏ ven kênh Ninh Phước dần hình thành và duy trì qua nhiều thập kỷ.

Mỗi ngày, chợ thường nhộn nhịp vào khoảng từ 10 đến 11 giờ và từ 15 giờ. Dưới kênh, những chiếc ghe, xuồng chất đầy cỏ lần lượt cập bến. Trên bờ, người mua chở cỏ về bằng xe máy, xe ba gác, xe bò hoặc xe ngựa.

Không có sạp hàng cố định, những bó cỏ tươi được xếp ngay bên bờ kênh. Giá bán khoảng 3.000 - 5.000 đồng/bó, tùy loại và kích cỡ. Việc mua bán diễn ra nhanh gọn, ít mặc cả. Người bán đưa cỏ lên bờ, người nuôi bò chọn số lượng cần dùng rồi chở về. Những câu trao đổi bằng tiếng Khmer tạo nên nét sinh hoạt riêng của phiên chợ vùng đồng bào Khmer.

Để có những bó cỏ tươi mang ra chợ, nhiều người phải bắt đầu công việc từ khi trời chưa sáng. Khoảng 4 giờ, họ chuẩn bị cơm mang theo, dao, liềm rồi chèo ghe hoặc chạy xuồng máy đến những cánh đồng xa tìm cỏ. Có chuyến phải đi hàng chục cây số mới đủ lượng cỏ mang về bán.

Để có những bó cỏ tươi, người dân thường rời nhà từ sáng sớm.

Ông Chau Rem đã hơn 24 năm gắn bó với nghề cắt cỏ. Mỗi ngày, ông cắt khoảng 60 - 70 bó, thu nhập khoảng 300.000 đồng.

“Mỗi ngày tôi cắt khoảng 60 - 70 bó cỏ. Số tiền kiếm được đủ để trang trải cuộc sống. Nhờ nghề này mà tôi nuôi hai con ăn học, trưởng thành”, ông Chau Rem chia sẻ.

Công việc phụ thuộc nhiều vào mùa vụ và thời tiết. Mùa khô, nguồn cỏ ít hơn, người cắt phải đi xa, có đoạn phải vác cỏ dưới nắng. Mùa nước nổi, ghe, xuồng có thể vào gần ruộng hơn, nhưng người làm nghề lại phải ngâm mình dưới nước trong nhiều giờ để cắt và gom cỏ.

Cỏ sau khi cắt được bó lại ngay trên đồng rồi chuyển xuống ghe, xuồng. Khi trở về chợ, từng bó được đưa lên bờ chờ người mua. Công việc cứ lặp lại từ sáng sớm đến giữa trưa, rồi tiếp tục vào buổi chiều.

Sinh kế bên bờ kênh

Chợ cỏ Ô Lâm không có quy mô lớn, cũng không được tổ chức như những khu chợ thông thường. Nhưng qua nhiều năm, nơi đây trở thành điểm gặp gỡ quen thuộc giữa người đi cắt cỏ và các hộ chăn nuôi trâu, bò trong vùng.

Với người nuôi gia súc, phiên chợ giúp họ chủ động nguồn thức ăn khi không có điều kiện đi cắt cỏ xa. Với người làm nghề, những bó cỏ ngoài đồng lại trở thành nguồn thu nhập hằng ngày.

Cỏ được bán cho các hộ dân chăn nuôi bò tại địa phương.

Phiên chợ phản ánh một nét sinh hoạt gắn với điều kiện sản xuất của đồng bào Khmer ở Ô Lâm. Từ nhu cầu chăn nuôi hình thành nghề cắt cỏ thuê, bán cỏ; rồi từ nghề ấy hình thành một điểm mua bán tồn tại qua nhiều thập kỷ.

Giữa vùng Bảy Núi, những chuyến ghe chở cỏ vẫn đều đặn cập bờ mỗi ngày. Không biển hiệu, không tiếng rao mời, phiên chợ nhỏ bên kênh Ninh Phước vẫn duy trì bằng nhu cầu rất thực của người dân: Người cắt cỏ có thêm thu nhập, người nuôi bò có nguồn thức ăn cho đàn gia súc.

ĐỨC TOÀN