Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Chủ động phòng, chống thiên tai, bão lũ, phòng thủ dân sự trước mùa mưa bão

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: An Đăng/TTXVN

Bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân

Thay mặt Chính phủ và Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Phó Thủ tướng ghi nhận, biểu dương Bộ Quốc phòng, trực tiếp là Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành, địa phương đã nỗ lực, chủ động, trách nhiệm trong tham mưu, chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện nhiệm vụ phòng thủ dân sự, ứng phó sự cố, thiên tai, thảm họa và tìm kiếm cứu nạn.

Nhấn mạnh bối cảnh năm 2026 được dự báo tiếp tục diễn biến thiên tai phức tạp, cực đoan, Phó Thủ tướng yêu cầu, các bộ, ngành, địa phương phải chủ động xây dựng giải pháp ứng phó hiệu quả. Nhiệm vụ trọng tâm trong mọi tình huống là bảo đảm tuyệt đối an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.

Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương bám sát các nhiệm vụ trọng tâm nêu tại Thông báo số 117-TB/VPTW về việc thông báo Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với đại diện Đảng ủy Chính phủ và các cơ quan liên quan về công tác phòng, chống bão, lũ, thiên tai cực đoan và biến đổi khí hậu từ nay đến hết năm 2026.

Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương xây dựng kế hoạch hành động phòng, chống thiên tai năm 2026 chi tiết, khả thi, tập trung nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai, nhất là việc ứng dụng khoa học, công nghệ, bảo đảm dự báo chính xác, kịp thời để chủ động ứng phó, giảm thiểu thiệt hại; trình Chính phủ trong tháng 7/2026.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì xây dựng các kịch bản ứng phó chi tiết đối với từng loại hình thiên tai như bão, lũ, lũ quét, sạt lở đất, sự cố hồ đập, đê điều; phân công rõ trách nhiệm của từng cấp, từng ngành và yêu cầu địa phương tổ chức thực hiện nghiêm, sát với điều kiện thực tế.

Phó Thủ tướng lưu ý cần rà soát phương án vận hành, điều tiết các hồ thủy điện, thủy lợi theo hướng linh hoạt, bảo đảm an toàn vùng hạ du; đồng thời kiểm tra, nâng cấp hệ thống khu neo đậu tàu thuyền tránh trú bão, các công trình hạ tầng trọng yếu, lưới điện và viễn thông nhằm nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai. Các bộ, ngành chuẩn bị đầy đủ nguồn lực dự trữ như lương thực, thực phẩm, thuốc men, vật tư thiết yếu, giống cây trồng, vật nuôi và phương tiện cứu hộ, cứu nạn để kịp thời hỗ trợ người dân khắc phục hậu quả thiên tai; đồng thời xây dựng phương án ứng phó đối với các tình huống sự cố lớn như vỡ đê, vỡ đập, mất thông tin liên lạc...

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền ban hành quyết định kiện toàn Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia; đồng thời sớm phân công, phân định rõ chức năng, nhiệm vụ của từng thành viên, bảo đảm thống nhất trong chỉ đạo, điều hành, thực hiện chế độ báo cáo công tác phòng thủ dân sự và phòng, chống thiên tai, kịp thời phục vụ công tác chỉ đạo.

Phó Thủ tướng nêu rõ, từ nay đến trước mùa mưa bão, các bộ, ngành thành lập đoàn công tác kiểm tra tại các địa phương, nhất là những khu vực trọng điểm, thường xuyên xảy ra thiên tai; tập trung rà soát, đánh giá chất lượng phương án ứng phó, bảo đảm sẵn sàng xử lý mọi tình huống. Lực lượng quân đội, công an chủ động xây dựng, thường xuyên cập nhật phương án sơ tán dân, bố trí đầy đủ nhân lực, phương tiện, trang thiết bị để triển khai cứu hộ, cứu nạn kịp thời, không để bị động, bất ngờ khi thiên tai xảy ra.

Phó Thủ tướng tin tưởng, Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, với nòng cốt là Bộ Quốc phòng, sẽ phát huy truyền thống, tinh thần trách nhiệm, hoàn thành tốt nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân giao, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai.

Các kịch bản ứng phó cần được chủ động triển khai ngay từ sớm

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại buổi làm việc. Ảnh: An Đăng/TTXVN

Nhất trí với báo cáo của Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia, Trung tướng Lê Quang Đạo, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam đề xuất, các bộ, ngành, Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia rà soát lại chức năng, nhiệm vụ được giao, đồng thời tăng cường hướng dẫn, chỉ đạo các cấp để bảo đảm việc triển khai Luật Phòng thủ dân sự thống nhất, thông suốt, nhất là trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Các địa phương hướng dẫn, chỉ đạo UBND cấp xã kiện toàn và ban hành Quy chế hoạt động của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã theo quy định tại khoản 4 Điều 34 Luật Phòng thủ dân sự và các văn bản hướng dẫn; bảo đảm phân định trách nhiệm giữa cơ quan thường trực Ban Chỉ huy là Cơ quan quân sự với cơ quan chuyên môn ở địa phương trong một số khâu như theo dõi, tổng hợp số liệu, tham mưu chỉ đạo, điều hành.

Các bộ, ngành, địa phương tổ chức rà soát, cập nhật kế hoạch phòng thủ dân sự, phương án ứng phó từng loại hình sự cố, thiên tai phù hợp với đặc thù từng vùng/địa bàn/khu dân cư; tăng cường diễn tập thực binh, diễn tập liên ngành; nâng cao năng lực chỉ huy, hiệp đồng giữa các lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”.

Bên cạnh đó, Trung tướng Lê Quang Đạo đề nghị nghiên cứu bổ sung trang thiết bị, phương tiện, vật tư cứu hộ, cứu nạn phù hợp với thực tiễn; tăng cường công tác dự báo, cảnh báo và tuyên truyền, nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân trong phòng, chống thiên tai, chủ động bảo vệ tính mạng, tài sản, giảm áp lực và rủi ro cho các lực lượng làm nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn.

Liên quan đến việc tổng hợp số liệu về thiệt hại do thiên tai, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp nhấn mạnh, việc thống kê, báo cáo thiệt hại và đề xuất hỗ trợ sau thiên tai cần thực hiện thống nhất theo quy định tại Luật Phòng thủ dân sự bảo đảm số liệu đầy đủ, chính xác và tránh chồng chéo.

Để nâng cao hiệu quả công tác chỉ đạo, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Hiệp đề nghị, việc vận hành cơ chế phòng thủ dân sự phải bảo đảm đúng quy định nhưng linh hoạt trong tổ chức thực hiện. Các kịch bản ứng phó cần được chủ động triển khai ngay từ sớm; đồng thời thực hiện đúng phân cấp chỉ đạo, phát huy vai trò chủ động của chính quyền cơ sở theo từng cấp độ thiên tai. Luật Phòng thủ dân sự quy định rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành, song trong các tình huống khẩn cấp, cần có sự vào cuộc kịp thời của các bộ, ngành Trung ương để hỗ trợ địa phương. Các lực lượng phát huy vai trò, phối hợp chặt chẽ, phát huy sức mạnh tổng hợp để ứng phó và khắc phục hậu quả hiệu quả.

Ứng dụng công nghệ, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng làm việc với Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia. Ảnh: An Đăng/TTXVN

Theo báo cáo kết quả công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026, Văn phòng Ban Chỉ đạo đã hoàn thành tốt chức năng tham mưu chiến lược trong chỉ đạo, điều hành hoạt động phòng thủ dân sự trên phạm vi cả nước và cứu trợ thảm họa quốc tế.

Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia giúp Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng tham mưu, đề xuất với Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia: Chỉ đạo các bộ, ngành xây dựng hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, kế hoạch, đề án, chiến lược thuộc lĩnh vực phòng thủ dân sự, tình trạng khẩn cấp; kiện toàn tổ chức, lực lượng và huấn luyện, diễn tập, tập huấn phòng thủ dân sự của các bộ, ngành, địa phương; làm tốt công tác thông tin, tuyên truyền; đầu tư bảo đảm cho hoạt động phòng thủ dân sự; công tác hợp tác quốc tế; ứng phó, khắc phục hậu quả sự cố, thiên tai, dịch bệnh...

Tiêu biểu, ngày 29/6, Bộ Quốc phòng đã phối hợp với Bộ Ngoại giao, Bộ Công an và cơ quan liên quan tham mưu với lãnh đạo Đảng, Nhà nước cử 124 cán bộ, chiến sĩ (quân đội 82 đồng chí, công an 42 đồng chí); 10 chó nghiệp vụ và 102,7 tấn hàng hóa, trang thiết bị, phương tiện đến Venezuela cứu trợ thảm họa động đất. Tính đến ngày 6/7, Đoàn đã tìm kiếm được 57 thi thể, bàn giao cho phía bạn; khám, cấp thuốc cho 132 người dân; hỗ trợ cho 45 hộ dân di chuyển tài sản đến nơi an toàn; hỗ trợ bạn khoảng 50 tấn hàng hóa...

Quán triệt quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, 6 tháng cuối năm 2026, Văn phòng Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia tiếp tục giúp việc cho Bộ Tổng Tham mưu, Bộ Quốc phòng tham mưu, đề xuất với Ban Chỉ đạo Phòng thủ dân sự quốc gia chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách về phòng thủ dân sự; quản trị rủi ro sự cố, thiên tai, chủ động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục hiệu quả; nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong hoạt động phòng thủ dân sự; nâng cao năng lực của Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp, lực lượng phòng thủ dân sự chuyên trách, kiêm nhiệm; công tác tuyên truyền, kiểm tra; đẩy mạnh hợp tác quốc tế về phòng thủ dân sự...