Quốc hội thảo luận cơ chế đặc thù cho công trình phục vụ APEC

Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh An Giang Lý Anh Thư phát biểu tại phiên họp

Đại biểu Lý Anh Thư, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh An Giang thống nhất với sự cần thiết ban hành và đề nghị Quốc hội xem xét, thông qua Nghị quyết của Quốc hội quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang tại kỳ họp.

Đại biểu cho rằng, trong quá trình chuẩn bị, thách thức lớn nhất đối với địa phương là quỹ thời gian thực tế dành cho việc triển khai các công trình, dự án rất ngắn: Theo yêu cầu để tổ chức sự kiện, từ thời điểm được giao nhiệm vụ (tháng 12/2024) đến khi hoàn thành các công trình chỉ khoảng 29 tháng, trong khi phải đồng thời thực hiện khối lượng công việc rất lớn: Rà soát quy hoạch, thủ tục chuẩn bị đầu tư, giải phóng mặt bằng, huy động nguồn lực, chuẩn bị vật liệu và tổ chức thi công nhiều công trình có quy mô lớn, có quan hệ chặt chẽ với nhau, yêu cầu về tiến độ, chất lượng, kỹ thuật và tính đồng bộ đều ở mức rất cao.

Phú Quốc là địa bàn biển, đảo, điều kiện thi công rất đặc thù: Phần lớn vật liệu xây dựng và thiết bị phục vụ thi công các công trình phải được vận chuyển từ đất liền ra đảo. Vì vậy, quỹ thời gian tính theo lịch đã ngắn, nhưng thời gian thực tế để tổ chức thi công hiệu quả còn ngắn hơn rất nhiều.

Đại biểu Lý Anh Thư thống nhất với việc Quốc hội ban hành các cơ chế, chính sách để tháo gỡ những điểm nghẽn về thủ tục, thẩm quyền, cho phép triển khai đồng thời các công việc. Đây không phải cơ chế riêng cho địa phương, mà là điều kiện pháp lý cần thiết để địa phương thực hiện nhiệm vụ chính trị, đối ngoại của quốc gia.

Cơ chế đặc thù phải đi cùng trách nhiệm và kiểm soát chặt chẽ; phân cấp, phân quyền mạnh hơn cho địa phương để quyết định và tổ chức thực hiện nhanh. Tuy nhiên, càng rút ngắn thủ tục, mở rộng thẩm quyền thì càng phải xác định rõ trách nhiệm và tăng cường kiểm soát quyền lực; bảo đảm công khai, minh bạch, không để lợi dụng cơ chế đặc thù làm phát sinh tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, thất thoát, lãng phí. Đặc biệt, đất đai, tài sản công, khoáng sản, đầu tư công, dự án BT và các nguồn lực lớn của Nhà nước phải được kiểm soát chặt chẽ.

Nghị quyết cũng cần tạo niềm tin và sự an tâm cho đội ngũ cán bộ thực thi. Cán bộ chấp hành đúng chủ trương, chỉ đạo của cấp có thẩm quyền; khách quan, công tâm, vì lợi ích chung; không vụ lợi, không tham nhũng và thực hiện đúng phạm vi, điều kiện của Nghị quyết thì cần được xem xét bảo vệ theo quy định, qua đó khắc phục tâm lý e ngại, né tránh, sợ trách nhiệm, khuyến khích cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.

Tuy nhiên, bảo vệ cán bộ không đồng nghĩa với hợp thức hóa vi phạm hoặc miễn trừ trách nhiệm chung chung. Việc xem xét phải có điều kiện, tiêu chí và thẩm quyền rõ ràng, thống nhất với pháp luật có liên quan; mọi hành vi lợi dụng cơ chế để tư lợi, tham nhũng, gây thất thoát tài sản công phải bị xử lý nghiêm minh; đồng thời duy trì thanh tra, kiểm tra, giám sát, kiểm toán trong quá trình thực hiện.

Ngoài ra, cần đặt các công trình APEC trong tầm nhìn phát triển lâu dài của Phú Quốc. Các công trình phục vụ APEC 2027 không chỉ đáp ứng yêu cầu của một sự kiện, mà còn cho sự phát triển của Phú Quốc sau APEC. Vì vậy, quá trình triển khai phải bảo đảm đồng bộ với quy hoạch, hiệu quả đầu tư và khai thác lâu dài, để APEC không chỉ là một sự kiện đối ngoại quan trọng mà còn tạo thêm động lực, nền tảng phát triển mới cho Phú Quốc trong giai đoạn tiếp theo; đưa Phú Quốc trở thành một cực tăng trưởng mạnh trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

TRANG VÕ