Sau giờ tan ca

Chờ nhau cuối ngày

16 giờ 30 phút, trước cổng một nhà máy tại Khu công nghiệp Thạnh Lộc, công nhân hối hả ra về sau ca làm. Tiếng động cơ xe máy, tiếng gọi nhau khiến đoạn đường trước cổng nhà máy trở nên nhộn nhịp. Giữa dòng người rời đi, chị Ngô Mỹ Yên, ngụ xã Thạnh Lộc vẫn ngồi chờ chồng đến đón. Chồng chị làm thợ hồ, thường sau 17 giờ mới kết thúc công việc. Trước đây, mỗi người có một chiếc xe máy để chủ động đi làm. Nhưng cách đây khoảng 2 tuần, một chiếc xe bị kẻ gian lấy mất. Chưa dành đủ tiền mua xe khác, vợ chồng chị đành dùng chung chiếc xe còn lại.

“Chồng tôi làm xong rồi chạy qua đón tôi. Có hôm công trình ở xa, tôi phải ngồi đợi hơi lâu. Giờ vợ chồng chỉ còn một chiếc xe nên phải chịu khó”, chị Yên nói. Sau một ngày đứng máy, điều chị mong nhất là sớm được trở về nhà. Thế nhưng, để mua một chiếc xe máy, dù là xe đã qua sử dụng, vẫn là khoản tiền không nhỏ đối với gia đình chị.

Gần 18 giờ 30 phút, một đợt công nhân tăng ca tiếp tục ra về. Ánh đèn đường đã sáng. Có đứa trẻ theo cha đến đón mẹ, vừa thấy bóng dáng quen thuộc giữa dòng người đã vẫy tay gọi lớn. Người mẹ bước nhanh hơn, nhấc con lên yên xe. Một cái ôm vội giữa cổng nhà máy cũng đủ làm gương mặt cô công nhân sau nhiều giờ làm việc trở nên rạng rỡ.

Công nhân Công ty Cổ phần Thái Bình Kiên Giang giờ tan ca. Ảnh: KIỀU DIỄM

Rời nhà máy, chị Phạm Thị Cẩm Tú, ngụ xã Thạnh Lộc chạy nhanh đến cơ sở Mầm non Thỏ Ngọc gần Khu công nghiệp Thạnh Lộc. 2 con chị, bé 3 tuổi rưỡi và bé 5 tuổi đang chờ mẹ trong lớp. Ngày thường, hơn 16 giờ chị có thể đến đón con. Hôm nào công ty nhiều hàng, công nhân phải tăng ca, hai đứa trẻ ở lại đến 19 giờ. Hằng ngày, khoảng 6 giờ 20 phút, có hôm sớm hơn, chị đã đưa hai con đến trường rồi vội đến nhà máy. Tổng chi phí gửi hai bé khoảng 2,4 triệu đồng/tháng, bằng một nửa thu nhập của chị trong những tháng công ty ít hàng.

“Nếu có tăng ca đều thì thu nhập của tôi gần 7 triệu đồng/tháng, nhưng lúc công ty ít hàng, không tăng ca, lại nghỉ thứ bảy thì chỉ còn khoảng 4 - 5 triệu đồng. Tháng này, con bệnh, tôi phải nghỉ làm mấy ngày, chắc tiền lương chỉ hơn 3 triệu đồng”, chị Tú kể. Gia đình chị thuê phòng trọ gần khu công nghiệp, tiền phòng, điện, nước khoảng 1,2 triệu đồng/tháng. Chồng chị làm nghề đi biển, thu nhập phụ thuộc vào thời tiết. Những ngày biển động, ghe nằm bờ, chồng chị không có việc nhưng tiền học, tiền trọ và sinh hoạt vẫn phải chi trả.

“Chồng tôi có đi làm thì mới phụ được tiền học cho con và tiền nhà trọ. Mấy hôm nay trời gió, chồng tôi ở nhà hơn một tuần rồi, không đi biển thì cũng không có tiền”, chị Tú nói. Những tháng thiếu trước hụt sau, vợ chồng chị phải vay mượn, chờ khi chồng chị đi biển trở lại mới trả dần. Trong tính toán của chị, tiền ăn và tiền học của con luôn được ưu tiên.

“Tôi chỉ mong công việc ổn định, công ty có hàng để công nhân được tăng ca, chồng tôi đi biển thuận lợi, các con ít bệnh. Nếu con công nhân gửi tại những cơ sở mầm non quanh khu công nghiệp được hỗ trợ thêm vài trăm ngàn đồng mỗi tháng thì gia đình tôi cũng đỡ rất nhiều”, chị Tú bộc bạch.

Theo bà Lê Thị Ngọc - chủ cơ sở Mầm non Thỏ Ngọc, phần lớn trẻ được gửi tại đây là con công nhân làm việc ở Khu công nghiệp Thạnh Lộc. Buổi chiều, khi phụ huynh phải tăng ca, những trẻ ở lại được tập trung vào một lớp và bố trí từ 2 - 3 giáo viên chăm sóc. “Phụ huynh chỉ cần báo giờ đón, cơ sở sẽ chủ động sắp xếp việc ăn uống cho bé. Nếu ở lại sau 17 giờ 30 phút, bé được ăn thêm bữa tối, phụ huynh đóng thêm 10.000 đồng; trường hợp đón khoảng 19 giờ thì mức phí tăng thêm là 20.000 đồng”, bà Ngọc cho biết. Cơ sở nhận giữ trẻ từ thứ hai đến thứ bảy. Chủ nhật là ngày nghỉ nhưng khi phụ huynh có việc đột xuất hoặc phải tăng ca, các cô vẫn hỗ trợ. Với nhiều gia đình công nhân, sự linh hoạt ấy không chỉ là dịch vụ giữ trẻ mà còn là điểm tựa để họ yên tâm đứng máy thêm vài giờ, có thêm thu nhập cho gia đình.

Bữa cơm lúc 20 giờ

Gần 20 giờ, gia đình anh Lê Văn Tý quây quần ăn cơm trong căn phòng trọ chưa đầy 10m², cách khu công nghiệp không xa. Vật dụng được kê sát vách để chừa khoảng trống vừa làm nơi ăn cơm, ngủ nghỉ vừa là chỗ học tập và vui chơi của các con. Vợ chồng anh cùng làm công nhân tại một công ty, thường bắt đầu từ 6 giờ sáng, khoảng 15 giờ kết thúc. Hôm nào làm thêm hoặc đi làm thứ bảy, đến khoảng 16 giờ anh mới rời nhà máy. Gia đình có hai con nhỏ, bé lớn chuẩn bị vào lớp 3, bé út gần 3 tuổi đang gửi tại nhóm trẻ. Ai tan ca trước thì tranh thủ đi đón con. “Vợ chồng cùng làm công nhân nên phải sắp xếp, thay nhau lo cho các con”, anh Tý nói. Ăn cơm xong, anh Tý dạy con tập viết và tô màu. Phòng trọ chưa có bàn học, những trang vở được đặt trên một chiếc ghế nhỏ. Anh định năm học mới sẽ mua cho con chiếc bàn xếp nhỏ.

Chiếc bàn học không phải món đồ quá đắt nhưng trong ngân sách của gia đình công nhân, nó vẫn phải xếp sau tiền nhà, tiền ăn và những khoản chi không thể trì hoãn. “Tôi mong được hỗ trợ tiền nhà trẻ để gửi các con, được tạo điều kiện mua nhà ở xã hội diện tích nhỏ thôi cũng được, miễn vừa thu nhập của vợ chồng tôi để đỡ tốn tiền thuê nhà hằng tháng”, anh Tý bày tỏ.

Anh Lê Văn Tý dạy con học sau giờ tan ca. Ảnh: KIỀU DIỄM

Không gian sống chật hẹp, đồ đạc đơn sơ, nhưng tiếng trẻ đọc bài khiến căn phòng trở nên ấm áp. Sau giờ tan ca, niềm vui của công nhân đôi khi chỉ là bữa cơm đủ thành viên, vài phút ngồi bên con và nhìn những nét chữ vụng về dần ngay ngắn trên trang giấy.

Gia đình ông Phạm Văn Tính, ngụ xã Thạnh Lộc có nhà ở ổn định, không phải thuê trọ. Công việc của ông cũng có thu nhập khá hơn và thường kết thúc sớm. Vợ và con gái ông đều làm công nhân tại nhà máy may giày da trong Khu công nghiệp Thạnh Lộc, những hôm tăng ca, có khi gần 21 giờ mới về tới nhà. Vì vậy, ông Tính phải đi chợ, nấu cơm, giặt quần áo và thu xếp việc nhà. Cuối buổi chiều, trong khi nhiều công nhân vừa rời nhà máy, ông đã có mặt trong bếp. Nồi cơm được cắm sẵn, thức ăn nấu xong rồi đậy lại, chờ vợ con trở về.

Có hôm mâm cơm phải đợi đến 21 giờ mới đủ người. Bữa tối muộn, nhưng cả gia đình vẫn chờ nhau. “Đi làm về trễ thì mệt nhưng vui vì cuối tháng có tiền lương. Gia đình tôi không phải thuê nhà trọ nên đỡ được một khoản. Tôi về sớm thì lo cơm nước, vợ con về chỉ cần tắm rửa rồi cùng ăn”, ông Tính nói.

Đêm dần xuống, những dãy phòng trọ quanh Khu công nghiệp Thạnh Lộc lần lượt sáng đèn. Sau giờ tan ca, công nhân trở về với bữa cơm muộn, tiếng con học bài và những khoản chi phải tính toán từng ngày. Trong căn phòng nhỏ ấy, họ không mong điều gì quá lớn lao, chỉ cần việc làm ổn định, thu nhập đủ trang trải và các con có nơi chăm sóc an toàn khi cha mẹ còn đứng máy.

Những mong ước giản dị ấy cũng đặt ra một yêu cầu lớn hơn tiền lương. Công nhân cần có nhà ở phù hợp, con nhỏ được hỗ trợ gửi trẻ, đời sống tinh thần được chăm lo và thu nhập đủ trang trải nhu cầu thiết yếu. Phía sau mỗi dây chuyền sản xuất không chỉ là bàn tay lao động mà còn là gia đình đang chắt chiu dựng xây tương lai. Và sau tiếng còi tan ca, điều họ cần không chỉ là được về căn nhà của mình mà còn là một điểm tựa để ngày mai tiếp tục bước vào ca mới với niềm tin bền vững hơn.

KIỀU DIỄM