Tháo gỡ "điểm nghẽn", đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về Đề án sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW, ngày 20/8/2026. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Mới đây, tại buổi làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về Đề án sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW ngày 17/11/2022 về tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng đối với hệ thống chính trị trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu báo cáo sơ kết phải bám sát Nghị quyết, đánh giá đầy đủ, thực chất kết quả thực hiện trong phạm vi cả nước, nhất là từ sau khi sắp xếp lại tổ chức bộ máy.

Nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác tổ chức, cán bộ và cải cách hành chính

Nhìn lại chặng đường triển khai Nghị quyết số 28-NQ/TW từ năm 2022 đến nay, một trong những dấu ấn nổi bật và mang tính đột phá nhất chính là sự chuyển biến sâu sắc trong công tác tổ chức và cán bộ.

Báo cáo kiểm điểm sự lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIII được trình bày tại phiên khai mạc Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng vào tháng 1/2026 đã khẳng định lần đầu tiên toàn Đảng hoàn thành việc bố trí 100% Bí thư cấp ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh không phải là người địa phương.

Việc cụ thể hóa thành công tỷ lệ tuyệt đối này ở cả hai chức danh lãnh đạo cao nhất về mặt Đảng và chính quyền tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương cho thấy năng lực thể chế hóa, phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực của Đảng đã đạt tới sự đồng bộ cao. Kết quả này không chỉ phản ánh tinh thần chỉ đạo nhất quán, quyết liệt của Trung ương mà còn góp phần quan trọng vào việc khắc phục tình trạng cục bộ địa phương, nâng cao tính khách quan, minh bạch trong công tác quản lý và điều hành.

Cùng với việc kiện toàn đội ngũ cán bộ chủ chốt, thực tiễn thi hành Nghị quyết 28-NQ/TW cũng ghi nhận bước thay đổi căn bản trong tư duy về công tác cán bộ thông qua việc quán triệt nghiêm túc nguyên tắc "có vào, có ra; có lên, có xuống". Quyết tâm chính trị của Trung ương trong việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương đã dần xóa bỏ tâm lý yên vị trong bộ máy nhà nước. Điều này đã làm thay đổi căn bản tư duy về công tác cán bộ. Đã có hàng chục cán bộ cấp chiến lược và cán bộ diện Trung ương quản lý tự giác xin từ chức, thôi chức vụ hoặc chuyển sang nhiệm vụ khác sau khi bị xử lý kỷ luật, giảm sút uy tín, không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ.

Sự nghiêm minh gắn liền với tính nhân văn này đã góp phần củng cố niềm tin của nhân dân vào sự liêm chính, tinh gọn và vững mạnh của đội ngũ cán bộ lãnh đạo của Đảng và Nhà nước.

Song song với những đột phá trong công tác cán bộ, phương thức ban hành văn bản và lề lối làm việc của các cơ quan lãnh đạo của Đảng cũng ghi nhận sự tinh gọn và nâng cao chất lượng rõ rệt. Tinh thần chỉ ban hành văn bản mới khi thật sự cần thiết đã được các cấp ủy, tổ chức đảng quán triệt sâu sắc, giúp giảm đáng kể số lượng chỉ thị, nghị quyết và kết luận so với các nhiệm kỳ trước.

Số lượng các chỉ thị, nghị quyết, kết luận ban hành mới không chỉ giảm mà còn khắc phục triệt để tình trạng dàn trải, trùng lặp. Các văn bản ban hành đều trải qua quy trình thẩm định nghiêm ngặt về tính khả thi, phân định rõ thẩm quyền, nguồn lực và tiến độ thực hiện.

Trong tổng thể đổi mới phương thức lãnh đạo, cải cách hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng được xác định là khâu đột phá nhằm nâng cao hiệu quả quản trị và giảm tải áp lực công việc cho cán bộ, công chức. Việc Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành Quyết định 204-QĐ/TW ngày 29/11/2024 phê duyệt Đề án chuyển đổi số trong các cơ quan Đảng đã mở ra một bước tiến trong việc hiện đại hóa công tác đảng.

Ứng dụng Sổ tay đảng viên điện tử được triển khai rộng rãi đến từng chi bộ, trở thành kênh thông tin tra cứu, học tập nghị quyết và quản lý đảng viên nhanh chóng, chính xác. Bên cạnh đó, hệ thống dữ liệu cán bộ toàn quốc được xây dựng và chuẩn hóa theo tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống", kết nối liên thông giữa các cơ quan, phục vụ hiệu quả cho công tác quy hoạch, đánh giá và bố trí nhân sự.

Ứng dụng “Sổ tay Đảng viên điện tử”. (Ảnh: Lê Đông/TTXVN)

Phương thức kiểm tra, giám sát cũng chuyển mạnh từ "xử lý hậu quả" sang "phòng ngừa từ sớm, từ xa". Việc kết hợp giữa kiểm tra, giám sát của Đảng với thanh tra, kiểm toán Nhà nước được duy trì thường xuyên, giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các vi phạm từ khi mới phát sinh. Việc chủ động phát hiện, cảnh báo và xử lý nghiêm các sai phạm ngay từ khi mới phát sinh không chỉ giúp ngăn chặn nguy cơ thất thoát tài sản, nguồn lực của Nhà nước mà còn có tác dụng răn đe, góp phần giữ vững sự ổn định kinh tế, xã hội của đất nước.

Chuyển quyết sách thành kết quả thực tiễn

Về Đề án sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng về xây dựng Đảng và hệ thống chính trị. Xem xét cách thực hiện vai trò lãnh đạo cầm quyền và cách cả hệ thống chính trị chuyển đường lối, chủ trương thành hành động và phải có kết quả cụ thể. Mục tiêu không chỉ hoàn thành một báo cáo hoặc là ban hành thêm một văn bản, mà phải nhận diện đúng vấn đề cản trở hiệu lực lãnh đạo cầm quyền; đề xuất cho được những chủ trương, cơ chế để tạo chuyển biến, nhất là yêu cầu trong giai đoạn mới.

Đánh giá thực hiện Nghị quyết số 28-NQ/TW là nền tảng trực tiếp của Đề án, do đó các quan điểm, mục tiêu, nhóm nhiệm vụ giải pháp vẫn còn nguyên giá trị, phải tiếp tục thực hiện nghiêm túc, hiệu quả. Không vì nghiên cứu văn kiện mới mà chờ đợi hoặc xem nhẹ các việc mà Nghị quyết đã giao, đã bàn; phải kế thừa, bổ sung và phát triển Nghị quyết số 28-NQ/TW, không làm đứt quãng quá trình đổi mới mà nhiều giai đoạn, nhiều thời kỳ đã xác lập được.

Thông báo số 155-TB/VPTW của Văn phòng Trung ương Đảng ban hành đã truyền đạt kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, trong đó tập trung làm rõ 5 điểm nghẽn chủ yếu: Khoảng cách từ chủ trương của Đảng đến thể chế hóa và tổ chức thực hiện còn khá lớn. Ranh giới giữa lãnh đạo chính trị với quản lý nhà nước, giữa thẩm quyền tập thể với trách nhiệm người đứng đầu có nơi chưa rõ. Phân cấp, phân quyền chưa đồng bộ với thẩm quyền, nguồn lực, dữ liệu và kiểm soát quyền lực. Năng lực nghiên cứu, dự báo, cảnh báo sớm chưa đáp ứng yêu cầu. Dữ liệu, phản hồi của nhân dân và kết quả thực hiện nhiệm vụ chưa được sử dụng thường xuyên trong lãnh đạo, đánh giá.

Trước đòi hỏi của giai đoạn phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Đề án sơ kết cần tập trung nghiên cứu, làm rõ và hoàn thiện 7 nội dung cốt lõi. Đó là, thống nhất nhận thức, vận hành thực chất cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ”. Nâng cao chất lượng toàn bộ quá trình từ xây dựng, ban hành chủ trương đến thể chế hóa, tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát, đánh giá và điều chỉnh. Đổi mới công tác tư tưởng, tuyên truyền, giáo dục, vận động; phát huy dân chủ thực chất, củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm làm việc với Ban Tổ chức Trung ương về Đề án sơ kết 5 năm thực hiện Nghị quyết 28-NQ/TW, ngày 20/8/2026. (Ảnh: Thống Nhất/TTXVN)

Công tác tổ chức, cán bộ phải phù hợp với mô hình bộ máy mới. Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát, kiểm soát quyền lực theo hướng chủ động phòng ngừa, phát hiện, cảnh báo, xử lý sớm. Phát huy trách nhiệm nêu gương, xây dựng văn hóa Đảng, văn hóa liêm chính và trách nhiệm phục vụ nhân dân. Đổi mới phương pháp, lề lối làm việc; nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo, tham mưu chiến lược, quản trị rủi ro và chuyển đổi số trong Đảng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước thống nhất tiếp tục nghiên cứu phương án xây dựng Nghị quyết mới của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, làm rõ những nội dung thực sự mới, đã chín, đã rõ, có đầy đủ cơ sở chính trị, lý luận, thực tiễn và bảo đảm tính khả thi.

Nghị quyết cần tập trung làm rõ phương thức Đảng thực hiện vai trò lãnh đạo, cầm quyền và cơ chế chuyển chủ trương, quyết sách thành kết quả; làm rõ nguyên tắc, trách nhiệm từ xây dựng chủ trương đến thể chế hóa, phân công, tổ chức thực hiện, kiểm tra, phản hồi, điều chỉnh. Không thu hẹp thành một quy trình hành chính, đồng thời không mở rộng thành nghị quyết tổng hợp về mọi mặt công tác xây dựng Đảng. Những lĩnh vực đã có nghị quyết, quy định, kết luận, chỉ thị chuyên đề chỉ tập trung xác định nguyên tắc, cơ chế và yêu cầu trực tiếp liên quan đến phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng…

Một yêu cầu căn cốt trong xây dựng dự thảo nghị quyết là phải ngắn gọn, đúng tầm, rõ quan điểm, mục tiêu tập trung, nhiệm vụ có tính đột phá; đồng thời chuẩn bị đồng bộ chương trình hành động, báo cáo giải trình, danh mục các văn bản cần sửa đổi, bổ sung, đảm bảo khi nghị quyết ban hành có thể triển khai được ngay.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền của Đảng là yêu cầu thường xuyên, trực tiếp gắn với năng lực lãnh đạo cầm quyền và sức chiến đấu của Đảng. Điều quan trọng không chỉ là có chủ trương đúng mà phải tổ chức thực hiện nghiêm và đến cùng, tạo những chuyển biến rõ trong thực tiễn bằng những kết quả cụ thể; phải giữ vững nguyên tắc, đồng thời phải mạnh dạn đổi mới; lãnh đạo toàn diện nhưng không bao biện làm thay; phân cấp nhưng không buông lỏng kiểm tra, giám sát./.

Theo Vietnamplus