Thong dong bên đồng lũ

Khung cảnh nên thơ của cánh đồng xả lũ bên kênh Trà Sư, giáp ranh hai phường Thới Sơn, Vĩnh Tế. Ảnh: THANH TIẾN

Tôi thường về các cánh đồng xả lũ vào những tháng nước tràn đồng. Nơi ấy hiện lên một miền Tây tươi mát, bình dị giữa cái nắng, cái gió chan chát quanh năm. Men theo đường tỉnh 955A dọc kênh Vĩnh Tế, những cánh đồng giáp biên ngập đầy nước, đó đây những chiếc xuồng xuôi ngược mưu sinh. Dọc bờ kênh, điên điển đã trổ vàng mang đến cho người dân những món ngon dân dã.

Thi thoảng, những chiếc vỏ lãi từ đồng xa rẽ sóng, cặp bờ với nụ cười hào sảng của người dân theo nghề câu, lưới. Gọi là nghề cũng đúng, bởi mùa khô người dân làm ruộng, khi nước tràn đồng thì giăng lưới, đổ dớn trên chính mảnh ruộng của mình. Một chuyến vỏ lãi ra giữa đồng nước mênh mông cũng đủ cảm nhận vẻ bình dị, phóng khoáng của mùa nước nổi, khi con người hòa mình giữa trời nước.

Từ đường tỉnh 955A, tôi rẽ vào khóm Cây Châm, phường Vĩnh Tế tìm đến những cánh đồng xả lũ. Sau khi 2 cống Tha La, Trà Sư vận hành, nước lũ tràn vào cánh đồng thuộc phường Thới Sơn, giáp ranh phường Vĩnh Tế. Đây là một trong những nơi có cảnh sắc mùa lũ đẹp ở vùng đầu nguồn An Giang. Xa xa, những ngọn núi thuộc dãy Thất Sơn hiện lên cuối tầm mắt. Những ngày trời quang, bóng núi in xuống mặt nước mênh mông tạo nên khung cảnh vừa khoáng đạt vừa yên bình.

Sinh sống bên bờ kênh Tha La hơn 40 năm, ông Lê Văn Trạng, ngụ khóm Cây Châm luôn dành tình cảm đặc biệt cho thiên nhiên quê mình. Gần trọn đời gắn bó với nghề đóng vó càng ven kênh Tha La để mưu sinh, ông hiểu rõ từng mùa nước nơi đây. “Vùng này mùa nước lên đẹp lắm. Tôi đợi sang đầu tháng 9 âm lịch, cánh đồng lặng sóng, nhìn hệt như tấm gương khổng lồ. Bởi vậy, tôi vẫn sống ở cái góc kênh này mấy chục năm mà không chán”, ông Trạng nói.

Ngồi cùng ông Trạng bên chén trà chiều, hương lài thoang thoảng từ chiếc bình gốm khiến tôi thấy thư thả. Trước mặt là biển nước mênh mông, kéo dài đến chân những ngọn núi xa. Gió từ đồng nước thổi vào mát rượi, làm những đám cỏ lau ven bờ nghiêng mình theo gió. Nhìn khung cảnh trước mắt, tôi phần nào hiểu vì sao người đàn ông hơn 70 tuổi vẫn gắn bó với mùa lũ. Đó là sự yên ả sau những ngày mưu sinh, là cảm giác được sống giữa trời nước rộng mở.

Thấy tôi lấy máy ảnh ra chụp vài tấm, ông Trạng cho biết nơi đây vẫn có những nhiếp ảnh tìm đến sáng tác, ghi lại vẻ đẹp mùa lũ An Giang, nhất là cảnh sông nước, núi non ở những cánh đồng ngập lũ tại phường Vĩnh Tế, Thới Sơn. “Họ chụp đủ thứ, từ đồng nước, núi non đến cảnh cất vó của tôi mấy năm trước. Năm nay tôi không làm nữa, vì tuổi cao đã đến lúc ngơi tay”, ông Trạng cho biết.

Ông Nguyễn Văn Thành, ngụ phường Thới Sơn giăng lưới bắt cá cạnh cống Trà Sư. Ảnh: THANH TIẾN

Ông Trạng kể tôi nghe chuyện chợ cá Tha La vào những buổi tối mùa nước nổi. Người câu, người giăng lưới theo con nước lên đồng, đánh bắt cá rồi đưa về tập kết tại chợ Tha La, từ 3 - 4 giờ sáng. Trời chưa rõ mặt người, các tiểu thương đã tập trung bên chân cầu Tha La. Tiếng người gọi nhau, tiếng máy vỏ lãi làm huyên náo cả đoạn kênh. Mấy năm nay, chợ cá Tha La không còn xôm tụ như trước, nhưng sản vật mùa nước vẫn có đều.

Tôi thẳng hướng đến cánh đồng ven kênh Trà Sư, đứng trên bờ kênh, khung cảnh hiện ra đúng như lời ông Trạng kể. Sau khi cống Trà Sư vận hành, cánh đồng khoác lên màu áo mới với biển nước mênh mông. Thư thả bủa lưới ven bờ, ông Nguyễn Văn Thành, ngụ phường Thới Sơn cho biết con nước tràn đồng cũng là lúc ông sống theo mùa lũ. “Cá dưới kênh tôi giăng lưới bắt, rau mùa lũ sẵn đó thì hái về ăn. Nước lên đồng thì rau muống, rau nhút, rau dừa nước, lục bình non… muốn ăn cứ với tay hái”, ông Thành nói.

Ông Thành kể thời trai trẻ ông thường dong xuồng lên những cánh đồng giáp biên nhổ bông súng đồng đem bán. “Dây bông súng đồng dài 2 - 3 thước, mỗi bó nặng cả chục ký. Tôi nhổ đem về đổi gạo, cũng sống được mấy năm. Giờ tôi chỉ quanh quẩn giăng lưới gần đập Trà Sư kiếm cá sống qua ngày”, ông Thành bộc bạch. Sau bao mùa nắng gió, ông Thành vẫn sống cùng mùa lũ. Nhịp sống của ông dường như đã gắn với con nước lên, xuống mỗi năm. Ông chỉ mong “người bạn” ấy còn về để được bơi xuồng trên kênh Trà Sư, giăng lưới và kể cho con cháu nghe chuyện ngày xưa khi nước lên đồng, cá nhiều đến mức ăn không hết.

THANH TIẾN