Siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Thành viên Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm tỉnh kiểm tra khu vực chứa thực phẩm đông lạnh tại một doanh nghiệp ở Khu công nghiệp Thạnh Lộc. Ảnh: HẠNH CHÂU

Trong đợt kiểm tra Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm 2026, Đoàn kiểm tra liên ngành an toàn thực phẩm số 91 của Ban Chỉ đạo tỉnh (gọi tắt Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh) kiểm tra đột xuất nhà ăn của một doanh nghiệp tại Khu công nghiệp Thạnh Lộc, xã Thạnh Lộc. Bếp ăn phục vụ khoảng 3.600 suất ăn mỗi ngày cho công nhân. Toàn bộ khu vực chế biến, bảo quản thực phẩm được đoàn kiểm tra kỹ lưỡng.

Qua kiểm tra cho thấy hồ sơ pháp lý, giấy xác nhận sức khỏe và kiến thức an toàn thực phẩm của 26 nhân viên bếp ăn đều đầy đủ. Tuy nhiên, đoàn kiểm tra phát hiện thiết bị bảo quản thực phẩm (tủ đông) không được vệ sinh sạch sẽ, tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm thực phẩm và lập biên bản vi phạm hành chính tại chỗ. Ông Nguyễn Thành Nam - Chi cục trưởng Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm, thành viên đoàn kiểm tra nhận định: “An toàn thực phẩm liên quan trực tiếp đến sức khỏe, tính mạng của hàng ngàn công nhân. Việc sử dụng thiết bị, phương tiện vận chuyển, bảo quản thực phẩm không bảo đảm vệ sinh có thể sẽ gây ô nhiễm thực phẩm”.

Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh còn kiểm tra 15 cơ sở bếp ăn tập thể khu công nghiệp, trường học và đơn vị cung cấp suất ăn sẵn tại các xã, phường là Rạch Giá, Thạnh Lộc, Bình An, Long Xuyên, Gò Quao, Mỹ Thới, Bình Hòa, Bình Đức và Châu Đốc. Kết quả có 8/16 cơ sở vi phạm, chiếm 50%, với tổng số tiền xử phạt hành chính 68 triệu đồng. Trong đó, 25% cơ sở vi phạm quy trình kiểm thực 3 bước; 25% cơ sở bố trí bếp ăn không bảo đảm nguyên tắc một chiều, làm tăng nguy cơ nhiễm chéo giữa thực phẩm sống và chín. Nhiều vi phạm khác cũng được phát hiện như thiết bị bảo quản, vận chuyển không bảo đảm vệ sinh; thiếu dụng cụ thu gom rác; để động vật gây hại xâm nhập khu vực chế biến thực phẩm.

Toàn tỉnh hiện có khoảng 36.280 cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố, trong đó ngành y tế quản lý 28.355 cơ sở, ngành nông nghiệp quản lý 5.125 cơ sở và ngành công thương quản lý 2.800 cơ sở. Đợt cao điểm kiểm tra an toàn thực phẩm, ban chỉ đạo an toàn thực phẩm của 102 xã, phường, đặc khu đồng loạt ra quân kiểm tra 3.611 cơ sở. Theo báo cáo của các địa phương, có 3.456 cơ sở chấp hành đúng quy định, đạt 95,47%. Toàn tỉnh có 115 cơ sở vi phạm, chiếm 4,53%; 22 cơ sở bị xử phạt, với tổng số tiền 82,5 triệu đồng, số còn lại được nhắc nhở, hướng dẫn khắc phục.

Qua xem xét biên bản của 8 đoàn kiểm tra xã, phường được kiểm tra trực tiếp, Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh nhận thấy thời gian kiểm tra tại một cơ sở quá ngắn, trung bình chỉ từ 30 - 40 phút. Có trường hợp cuộc kiểm tra chỉ kéo dài 10 phút. Với khoảng thời gian như vậy, rất khó để rà soát đầy đủ quy trình kiểm thực 3 bước, khó phát hiện hết những nguy cơ mất an toàn thực phẩm tại một bếp ăn phục vụ hàng ngàn suất ăn mỗi ngày. Đáng lưu ý, có trường hợp đã ghi nhận vi phạm nhưng không lập biên bản xử phạt hành chính theo quy định. Một số biên bản thiếu chữ ký của thành viên đoàn kiểm tra hoặc có người không nằm trong thành phần đoàn nhưng vẫn ký xác nhận. Hạn chế này cho thấy công tác kiểm tra ở cơ sở còn khoảng trống, cần được chấn chỉnh để bảo vệ sức khỏe người dân.

Qua kết quả kiểm tra đột xuất vừa qua, Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh yêu cầu phải siết chặt hơn nữa trách nhiệm quản lý, nâng cao chất lượng kiểm tra an toàn thực phẩm ở các bếp ăn tập thể. Điều cần thiết là xây dựng cơ chế kiểm tra, giám sát thường xuyên và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong công tác quản lý. Tỉnh cần tăng cường hậu kiểm và kiểm tra đột xuất đối với những lĩnh vực tiềm ẩn nhiều nguy cơ mất an toàn thực phẩm.

Công tác tuyên truyền cũng cần được đổi mới theo hướng trực quan, dễ tiếp cận, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Việc công khai các cơ sở vi phạm trên phương tiện thông tin đại chúng sẽ góp phần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật và tạo điều kiện để người dân cùng tham gia giám sát.

Song song đó, cơ quan chuyên môn cần quan tâm hơn đến công tác tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác quản lý an toàn thực phẩm cấp xã; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, kiểm tra và xử lý vi phạm.

Mỗi suất ăn của bếp ăn tập thể đều liên quan trực tiếp đến sức khỏe của hàng ngàn người. Vì vậy, công tác quản lý an toàn thực phẩm phải được thực hiện bằng trách nhiệm, sự nghiêm minh và những cuộc kiểm tra đi vào thực chất.

HẠNH CHÂU