Sửa Luật An toàn thực phẩm: Công tác hậu kiểm sẽ được hệ thống hóa trong một Luật

10/01/2026 - 14:45

Hậu kiểm thực phẩm được xác định là nội dung cốt lõi trong quản lý chất lượng thực phẩm, phù hợp với xu hướng quản lý tiên tiến của nhiều quốc gia. Tuy nhiên, tại Việt Nam, quy định về hậu kiểm hiện còn phân tán ở nhiều văn bản pháp luật, thiếu tính thống nhất, gây khó khăn cho tổ chức thực hiện

Thực phẩm bẩn, thực phẩm giả... kịp thời được ngăn chặn trước khi bị tuồn ra thị trường. (Ảnh: Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội)

Thực phẩm bẩn, thực phẩm giả... kịp thời được ngăn chặn trước khi bị tuồn ra thị trường. (Ảnh: Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội)

Công tác hậu kiểm thực phẩm được đặc biệt đề cao trong dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi)

Bộ Y tế đang hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), với 11 chương, 55 điều, bao gồm: Những quy định chung; quyền và nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân trong bảo đảm chất lượng, an toàn sản phẩm thực phẩm; điều kiện bảo đảm chất lượng, an toàn đối với an toàn sản phẩm thực phẩm; điều kiện của cơ sở kinh doanh an toàn sản phẩm thực phẩm, cơ sở kinh doanh thực phẩm và dịch vụ kiểm nghiệm;

Nhập khẩu và xuất khẩu an toàn sản phẩm thực phẩm; quảng cáo và ghi nhãn an toàn sản phẩm thực phẩm; yêu cầu kỹ thuật, kiểm nghiệm an toàn sản phẩm thực phẩm; phân tích, quản lý nguy cơ và khắc phục sự cố đối với an toàn sản phẩm thực phẩm; thông tin, giáo dục, truyền thông về an toàn thực phẩm; quản lý nhà nước về thực phẩm và điều khoản thi hành.

Theo đó, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) tập trung vào 5 nhóm chính sách lớn, gồm: Tăng cường quản lý các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có nguy cơ cao; phân quyền quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm ở Trung ương và phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tại địa phương; kiểm soát các sản phẩm thực phẩm đã qua chế biến bao gói sẵn trước khi lưu thông trên thị trường theo hướng dựa trên mức độ nguy cơ của từng loại; kiểm soát các lô hàng thực phẩm khi nhập khẩu vào Việt Nam theo hướng dựa trên nguy cơ của từng loại và lịch sử tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp; kiểm soát chặt các chất đưa vào sản xuất, chế biến sản phẩm thực phẩm có khả năng sử dụng sai mục đích, dễ bị lạm dụng thành các chất nguy hại.

Tại hội nghị tham vấn chính sách của dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) do Bộ Y tế tổ chức ngày 9/1, ông Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, Luật An toàn thực phẩm (năm 2010) và Nghị định 15/2018/NĐ-CP hiện còn nhiều điểm chưa thống nhất, chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu quản lý trong thực tiễn. Do vậy, việc sửa đổi Luật là cần thiết nhằm gia cố hệ thống quản lý chất lượng thực phẩm xuyên suốt từ sản xuất đến lưu thông, phân phối.

Trong đó, chính sách về hệ thống kiểm soát chất lượng, đặc biệt từ quy trình sản xuất đến lưu thông, phân phối sản phẩm cũng phải bổ sung, gia cố nhằm nâng cao hệ thống thử nghiệm, đồng thời xem xét quy trình và đưa ra kết luận sản phẩm đạt hay kém chất lượng cũng như việc thực hiện thu hồi sản phẩm kém chất lượng một cách nhanh và kịp thời.

thunh.jpg

Ông Chu Quốc Thịnh, Quyền Cục trưởng An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) cho biết, Bộ Y tế đang hoàn thiện hồ sơ dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) với 11 chương, 55 điều.

Lãnh đạo Cục An toàn thực phẩm cũng chỉ ra một số điểm mới của dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi, như giao quyền và trách nhiệm của Ủy ban nhân dân tỉnh trong việc tổ chức một cơ quan đầu mối để thực hiện hiệu quả công tác an toàn thực phẩm trên địa bàn, theo hướng tất cả các thủ tục hành chính sẽ được phân cấp phân quyền một cách tối đa để địa phương thực thi trách nhiệm được giao.

Đặc biệt, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) dành riêng một chương cho công tác hậu kiểm. Đây là bước thay đổi quan trọng nhằm thống nhất các quy định hiện đang rải rác ở nhiều văn bản khác nhau.

“Công tác hậu kiểm thực phẩm rất quan trọng và là mô hình quản lý mà nhiều quốc gia áp dụng, tiêu biểu như Cơ quan Quản lý thực phẩm và dược phẩm Hoa Kỳ (FDA). Hiện, công tác hậu kiểm đang được quy định ở các điều khoản khác nhau của các văn bản pháp luật. Vì vậy, dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sẽ hệ thống hóa trong một chương liên quan công tác hậu kiểm, để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ và hiệu quả thực thi”, ông Chu Quốc Thịnh nhấn mạnh.

Phải quản lý rủi ro trên cơ sở các yếu tố nguy cơ đối với các nhóm thực phẩm

Tại hội thảo, nhiều ý kiến đề nghị tăng cường trách nhiệm của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công thương trong kiểm soát đầu vào chuỗi cung ứng thực phẩm, nhất là với nhóm sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam (chiếm tỷ trọng cao), chủ yếu thuộc lĩnh vực nông nghiệp.

Theo đó, đầu vào được xác định gồm thuốc bảo vệ thực vật, tồn dư, thức ăn, phân bón, các yếu tố trong động, thực vật và các khâu sơ chế, chế biến trước khi đưa sản phẩm vào chuỗi cung ứng. Đây là mô hình quản lý đang được nhiều quốc gia áp dụng, đồng thời gắn với việc kiểm soát thực phẩm chế biến, đóng gói sẵn trước khi lưu thông trên thị trường theo mức độ nguy cơ của từng loại sản phẩm.

Tại hội nghị, ông Nguyễn Huy Quang, nguyên Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế), đề xuất quản lý an toàn thực phẩm theo mức độ rủi ro, tập trung kiểm soát các nhóm sản phẩm có nguy cơ cao từ khâu nguyên liệu, sản xuất đến kinh doanh, nhập khẩu. Theo ông, cần có một đầu mối thống nhất ở Trung ương, gắn với phân công, phân cấp, phân quyền rõ ràng cho địa phương.

Hiện, Bộ Y tế đang tiếp tục lấy ý kiến các bộ, ngành liên quan để sớm hoàn chỉnh dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) trình Chính phủ; dự kiến trình Quốc hội xem xét và thông qua tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.

Theo Báo Nhân Dân