Một điểm bán đặc sản tại khu đô thị lấn biển Tây Bắc, phường Rạch Giá.
Đối với Công ty TNHH Thủy sản Thái Thủy, phường Rạch Giá, thời điểm này đáng lẽ ra phải chuẩn bị nguyên liệu phục vụ thị trường Tết Nguyên đán năm 2027. Thế nhưng, bà Phạm Thị Bạch Thủy, chủ doanh nghiệp, chỉ mua đủ để sản xuất đơn hàng hằng ngày.
Theo bà Thủy, giá nguyên liệu thủy sản hiện tương đối thấp, nhưng mua sớm đồng nghĩa với việc phải trữ hàng trong kho lạnh, phát sinh chi phí bảo quản và giam vốn. Năm trước, có thời điểm riêng tiền điện kho lạnh của doanh nghiệp lên gần 20 triệu đồng/tháng. “Bây giờ mua nguyên liệu thì phải trữ, mà trữ thì tốn tiền điện. Nếu sản xuất luôn thì đến Tết bị xem là hàng cũ”, bà Thủy cho biết.
Với các mặt hàng như khô cá cơm sấy, cá lìm kìm, tôm sấy cán cay thì nguyên liệu còn phụ thuộc mùa vụ. Cá cơm ngon, tôm thẻ quảng canh không phải lúc nào cũng có sẵn. Nếu đợi cận Tết mới sản xuất, doanh nghiệp của bà Thủy có thể thiếu nguyên liệu hoặc phải mua với giá cao hơn 2 - 3 lần. Ngược lại, hàng làm sớm nhưng tiêu thụ chậm sẽ kéo dài thời gian lưu kho, tăng chi phí bảo quản.
Bà Thủy nói: “Người mua ngày càng quan tâm đến truy xuất nguồn gốc, ngày sản xuất và hạn sử dụng. Hàng sản xuất quá sớm có thể khiến đại lý e ngại hàng cũ hoặc tìm cách đè giá, ảnh hưởng đến sức tiêu thụ”. Vì vậy, dù biết Tết là mùa kinh doanh quan trọng, doanh nghiệp vẫn phải cân nhắc từng đợt nhập nguyên liệu, sản xuất vừa đủ để hạn chế rủi ro.
Không riêng doanh nghiệp chế biến, các hộ kinh doanh đặc sản cũng gặp khó khăn khi sức mua giảm, cạnh tranh về giá ngày càng gay gắt. Bà Trần Ngọc Hòa - chủ vựa khô Hoa Hồng tại xã Kiên Lương, cho biết hoạt động buôn bán những tháng gần đây khá trầm lắng.
Người tiêu dùng có thêm nhiều lựa chọn trên các sàn thương mại điện tử, nơi hàng hóa được chào bán với giá cạnh tranh, gây áp lực lên các cơ sở truyền thống. Bà Hòa cho biết: “Nhiều mặt hàng bán rất chậm, khách quen cũng mua ít hơn trước. Tôi bán giá cao thì khó cạnh tranh, bán rẻ quá thì không lời bao nhiêu”.
Theo bà Hòa, kinh doanh đặc sản cần vốn nhập hàng, đồng thời phải gánh chi phí bảo quản và vận hành, riêng tiền điện cho hai tủ đông đã chiếm phần đáng kể lợi nhuận. Trước tình hình đó, bà từng tính nghỉ bán khô cá, rắn các loại, chỉ tập trung vào tôm khô, những mặt hàng có khả năng sinh lời khá hơn. Tuy nhiên, do khách quen vẫn có nhu cầu, bà tiếp tục duy trì, ưu tiên sản phẩm dễ bán.
“Bán 100kg khô, tôi lời được khoảng 3 - 4 triệu đồng, nhưng còn bao nhiêu khoản chi phí phải lo. Bây giờ mặt hàng nào có lời thì tôi mới nhập bán”, bà Hòa nói. Thời điểm cận Tết nhiều cơ sở thường tăng lượng hàng dự trữ để đón sức mua cao điểm, nhưng bà Hòa vẫn chưa mạnh dạn nhập hàng như những năm trước. Bà dự kiến cân đối từng đợt hàng theo nhu cầu thực tế, hạn chế tồn kho và tránh để vốn bị giữ quá lâu.
Thực tế cho thấy khó khăn của doanh nghiệp và hộ kinh doanh nhỏ không chỉ nằm ở nguồn vốn mà còn ở khả năng duy trì dòng tiền trong thời gian chờ thị trường. Trong khi doanh nghiệp lớn có điều kiện chủ động nguyên liệu, kho bãi và phân phối, các cơ sở nhỏ phải tính toán kỹ từng khoản chi, từng đơn hàng.
Theo nhiều cơ sở kinh doanh đặc sản tại phường Rạch Giá, trong bối cảnh sức mua còn dè dặt, cạnh tranh giá gay gắt, việc nhập hàng và tổ chức sản xuất cần bám sát nhu cầu thực tế thay vì chạy theo kỳ vọng thị trường Tết.
AN LÂM