
Long Xuyên là một trong những đô thị động lực giữ vai trò đầu tàu tăng trưởng của An Giang. Ảnh: MINH ĐỨC
Định hình 8 đô thị động lực
Sau khi sáp nhập, An Giang trở thành đơn vị hành chính có quy mô lớn trong khu vực đồng bằng sông Cửu Long, với không gian phát triển đa dạng gồm: Biên giới, đồng bằng, ven biển và biển đảo. Đây là dấu mốc lịch sử quan trọng trong tiến trình cải cách hành chính; đồng thời, tạo ra thay đổi căn bản về không gian lãnh thổ, quy mô dân số, cơ cấu dân cư, mô hình tổ chức, phân bổ đất đai, định hướng không gian phát triển kinh tế - xã hội mới.
Phường Long Xuyên thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của 6 đơn vị hành chính. Phường Long Xuyên mới không những là trung tâm đô thị, thương mại, dịch vụ mà còn giữ vai trò hạt nhân của vùng Tứ giác Long Xuyên. Nằm giữa các hành lang kinh tế quan trọng của khu vực Tây Nam Bộ, với vai trò là đầu mối giao thương trong vùng Tứ giác Long Xuyên, phường Long Xuyên có lợi thế kết nối hạ tầng giao thông khi vừa nằm dọc các tuyến đường thủy quan trọng vừa được hưởng lợi trực tiếp từ tuyến cao tốc Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng, có lợi thế tiếp cận sân bay quốc tế Cần Thơ cùng hệ thống giao thông thủy huyết mạch. Đây là nền tảng quan trọng để thúc đẩy giao thương hàng hóa, phát triển logistics và tăng cường liên kết với các trung tâm kinh tế lớn như Cần Thơ và TP. Hồ Chí Minh.
Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường Long Xuyên Đoàn Thị Hương Hà cho biết, định hướng phát triển đô thị Long Xuyên là đô thị động lực của tỉnh, trung tâm thương mại, văn hóa, y tế và giáo dục - đào tạo, đô thị đại học và trung tâm đào tạo nguồn nhân lực của tỉnh; đô thị trung tâm tổng hợp, chuyên ngành, đầu mối về nông nghiệp, công nghiệp chế biến, dịch vụ và logistics nông nghiệp; gắn với vùng nguyên liệu lúa gạo, thủy sản, trái cây của tiểu vùng sinh thái nước ngọt; đầu mối kết nối hạ tầng quốc gia, liên vùng và nội tỉnh.
Ngoài Long Xuyên, tỉnh có 7 đô thị động lực gồm: Rạch Giá, Phú Quốc, Châu Đốc, Hà Tiên, Kiên Lương, An Biên và Giồng Riềng. Việc định hình 8 đô thị động lực hạt nhân là bước đi táo bạo nhằm tối ưu hóa mọi nguồn lực nội tại, tạo ra sức lan tỏa mạnh mẽ, đưa toàn vùng đồng bằng sông Cửu Long tự tin bước vào kỷ nguyên phát triển mới.
Hạ tầng kết nối khu vực
Theo Ủy ban nhân dân tỉnh, trong đề án phát triển 8 đô thị động lực, Rạch Giá được định hình là trung tâm hành chính - chính trị, kinh tế, văn hóa, du lịch, y tế, khoa học, kỹ thuật và công nghệ, dịch vụ du lịch của tỉnh; Long Xuyên là trung tâm thương mại, kinh tế, văn hóa, giáo dục - đào tạo nguồn nhân lực trọng điểm của tỉnh. Trong khi đó, Phú Quốc là đô thị biển, đảo độc đáo, đặc sắc; khu kinh tế biển có vị thế đặc biệt. Châu Đốc là đô thị du lịch sông nước, cảnh quan, là trung tâm du lịch văn hóa, tín ngưỡng trọng điểm của tỉnh và vùng đồng bằng sông Cửu Long gắn với khu vực Bảy Núi; trung tâm thương mại, dịch vụ cấp tỉnh gắn với đảm bảo quốc phòng, an ninh…
Ngoài ra, đề án còn định hướng Hà Tiên là đô thị cửa khẩu quốc tế; trung tâm kinh tế, phát triển mạnh về thương mại biên giới, dịch vụ, du lịch gắn với Khu kinh tế cửa khẩu Hà Tiên; Kiên Lương gắn với các trục giao thông liên vùng để thúc đẩy logistics, xuất nhập khẩu và kinh tế biển; Giồng Riềng là đô thị vệ tinh, phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ, thương mại, lấy sản xuất lúa chất lượng cao và chế biến nông sản làm nền tảng; An Biên phát triển theo mô hình đô thị dịch vụ, công nghiệp hỗ trợ, kinh tế thủy sản…
Trong chiến lược xây dựng phát triển đô thị động lực, An Giang huy động nguồn lực, tập trung đầu tư hạ tầng đồng bộ, trong đó giao thông làm “trục xương sống”. Cụ thể là hệ thống cao tốc trục ngang như Châu Đốc - Cần Thơ - Sóc Trăng và Hà Tiên - Rạch Giá - Bạc Liêu, kết nối các đô thị biên giới với hành lang ven biển. Đặc biệt, dự án đường bộ ven biển kết nối An Giang với Cà Mau cùng với các công trình cầu, đường mở ra không gian phát triển mới hướng biển cho tỉnh.
Bên cạnh giao thông bộ, việc nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc để phục vụ Tuần lễ cấp cao APEC 2027 và cải tạo Cảng hàng không Rạch Giá đạt cấp 4C là những bước đi chiến lược nhằm đưa An Giang kết nối trực tiếp với các trung tâm kinh tế toàn cầu.
Tỉnh lập quy hoạch phân khu các khu vực lấn biển phải vừa đồng bộ với quy hoạch của tỉnh vừa đồng bộ quy hoạch chung của các địa phương, đồng thời, đáp ứng tiêu chí xanh; không sử dụng máy móc, phương tiện giao thông sử dụng nhiên liệu hóa thạch; ưu tiên sử dụng năng lượng tái tạo, nghiên cứu kêu gọi đầu tư điện gió, xử lý chất thải và kêu gọi nhà đầu tư chiến lược…
Việc triển khai xây dựng và phát triển các đô thị động lực mang ý nghĩa chiến lược sâu rộng. Với sự chuẩn bị bài bản về quy hoạch, sự đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng giao thông cùng đòn bẩy vững chắc từ ngành thương mại, dịch vụ, hệ thống đô thị động lực sẽ đưa kinh tế địa phương cất cánh, khẳng định vị thế trung tâm kinh tế quan trọng, tạo nền tảng vững chắc cho các bước phát triển bứt phá trong tương lai.
MINH ĐỨC