Thay đổi tư duy sản xuất để làm giàu

Hợp tác xã nông nghiệp Sơn Hòa chia sẻ kinh nghiệp sản xuất lúa công nghệ cao. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Cuối tháng 12/2025, hơn 100 nông dân các xã Tri Tôn, Cô Tô, Ô Lâm đến tham quan, học tập kinh nghiệm tại Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp Sơn Hòa, xã Óc Eo. Đây là HTX điển hình trong việc ứng dụng công nghệ trên đồng ruộng. Nông dân đã được giới thiệu chi tiết về quy trình canh tác lúa chất lượng cao, đậu nành rau theo tiêu chuẩn VietGAP. Không chỉ được nghe báo cáo lý thuyết, họ còn được trực tiếp quan sát hệ thống kho chứa, sân phơi, vùng nguyên liệu ứng dụng công nghệ cao.

Những máy cấy hiện đại, máy bay không người lái (drone) và các loại máy xới, máy làm cỏ tự động của Nhật Bản lần lượt được giới thiệu chức năng, cơ chế vận hành trước sự thích thú của mọi người. Điểm nhấn của mô hình tại HTX nông nghiệp Sơn Hòa chính là công thức luân canh 1 vụ đậu nành - 2 vụ lúa. Đây là giải pháp giúp cải thiện độ màu mỡ của đất, ngắt dòng dịch bệnh, thích ứng tốt với tình trạng khô hạn, mặn xâm nhập đang ngày càng diễn biến phức tạp.

Chia sẻ tại chương trình, đại diện HTX nông nghiệp Sơn Hòa cho biết, việc ứng dụng phương pháp tưới ướt - khô xen kẽ không chỉ giúp tiết kiệm từ 30 - 40% lượng nước mà còn giảm thiểu phát thải khí nhà kính, tiêu chuẩn quan trọng trong canh tác lúa bền vững hiện nay. Bên cạnh đó, HTX mạnh dạn ứng dụng công nghệ Plasma lạnh giúp diệt khuẩn (bao gồm cả vi khuẩn kháng thuốc kháng sinh, virus, nấm) trong xử lý hạt giống đậu nành, tăng tỷ lệ nảy mầm đáng kể. Ngoài ra, HTX xây dựng chuỗi liên kết chặt chẽ với các doanh nghiệp lớn như Công ty Antesco bao tiêu sản phẩm đậu nành rau, sử dụng máy móc từ Công ty Matsuyama (Nhật Bản) để đồng bộ hóa khâu sản xuất từ làm đất đến thu hoạch.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Óc Eo Quách Văn Quí khẳng định: “HTX là đòn bẩy phát triển kinh tế địa phương. Ủy ban nhân dân xã ghi nhận, đánh giá rất cao những nỗ lực của HTX Sơn Hòa trong việc đổi mới phương thức sản xuất; làm tốt vai trò cầu nối, gắn kết chặt chẽ giữa nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân. Mô hình này không chỉ nâng cao vai trò của nông dân mà còn lan tỏa hiệu quả ra cộng đồng, góp phần xây dựng nông thôn mới hiện đại, văn minh”.

Máy cấy được áp dụng trên đồng ruộng. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Nhận thấy mặt tích cực này, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ HTX nông nghiệp Sơn Hòa tiếp cận nguồn vốn ưu đãi để đầu tư cơ sở vật chất, máy móc chế biến sâu nhằm gia tăng giá trị nông sản. “Chúng tôi mong trong thời gian tới, mô hình sẽ thu hút thêm nhiều lao động trẻ, giúp nông dân địa phương nói riêng và khu vực nói chung nâng cao thu nhập, cải thiện đời sống”, ông Quí chia sẻ.

Dù đạt được nhiều thành công, nhưng theo ông Phan Thành Bắc - Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX nông nghiệp Sơn Hòa vẫn trăn trở về tình trạng già hóa thành viên và sự thiếu mặn mà của lao động trẻ với nông nghiệp. Hiện, tỷ lệ thành viên hơn 50 tuổi tại HTX chiếm tới 38%, trong khi thành viên dưới 40 tuổi chỉ có 16%. “Chúng tôi xác định thành viên là tài sản vô giá. Để thu hút người trẻ, HTX đang tập trung vào chiến lược “Nông trại thông minh”. Đây chính là “mồi nhử” hấp dẫn nhất để những người trẻ thấy rằng nông nghiệp hiện đại không còn là chân lấm tay bùn mà là điều khiển công nghệ, là quản lý dữ liệu. Chúng tôi cũng đưa ra các tiêu chuẩn bắt buộc về cam kết sản xuất theo chuẩn VietGAP, GlobalGAP để nâng cao chất lượng thành viên”, ông Bắc nói.

Hiện, HTX nông nghiệp Sơn Hòa đang quản lý vùng nguyên liệu lên đến 1.000ha, với 361 thành viên. Không chỉ bán nông sản thô, HTX đang chuyển mình sang cung cấp dịch vụ chế biến, đóng gói để xây dựng thương hiệu riêng. Việc đăng ký mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tăng thu nhập cho thành viên HTX.

Kết thúc buổi tham quan, đa số nông dân cho rằng, kiến thức về máy cấy, drone hay quy trình VietGAP mà HTX nông nghiệp Sơn Hòa chia sẻ đã thắp lên hy vọng về sự thay đổi trên mảnh đất của họ. Mấu chốt là, thay đổi sản xuất dựa vào kinh nghiệm sang sản xuất dựa trên khoa học, từ canh tác đơn lẻ sang liên kết tập thể.  

PHƯƠNG LAN