Thổ Châu không xa!

Hạ tầng số mở lối phát triển kinh tế biển

Trong quy hoạch phát triển kinh tế biển của Việt Nam, Thổ Châu được xác định là pháo đài tiền tiêu trên vùng biển Tây Nam, là điểm dừng chân chiến lược trên tuyến hàng hải quốc tế. Trước đây, nơi này là một trong những vùng đảo xa xôi, cách trở. Nhưng đó là chuyện của quá khứ. Còn giờ, với sự đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng giao thông, viễn thông và logistics, Thổ Châu đang từng bước hội nhập vào dòng chảy phát triển chung của đất nước. Sự thay đổi ở Thổ Châu hôm nay không chỉ được đo bằng những công trình hạ tầng hiện hữu, mà còn bằng mức độ “xóa nhòa khoảng cách” nhờ chuyển đổi số.

Ngư dân đảo Thổ Châu bắt đầu ngày mới.

Giữa vùng biển Tây Nam, những phiên livestream bán hải sản, cuộc gọi video xuyên đất liền hay các đơn hàng được chốt qua điện thoại thông minh đã và đang trở thành quen thuộc ở Thổ Châu. Nếu như trước đây, người dân trên đảo gần như phụ thuộc hoàn toàn vào thương lái và các chuyến tàu thưa thớt từ đất liền, thì nay, nhờ sóng 5G và Internet tốc độ cao phủ khắp, hoạt động giao thương đã thay đổi rõ nét. Chị Huỳnh Thị Vàng, sống hơn 20 năm trên đảo, nhớ lại trước kia mỗi tháng chỉ có vài chuyến tàu cập đảo, hàng hóa thiếu hụt thường xuyên, việc liên lạc với đất liền cũng chập chờn. Nay tàu vận tải ra đảo mỗi tuần, việc đặt hàng, trao đổi mua bán đều thực hiện trực tuyến. “Trước đây cả tháng mới có tàu ra. Giờ tàu ra vào 3 lần mỗi tuần, kết nối mạng lúc nào cũng căng sóng. Hàng hóa, nông sản từ đất liền ra hay hải sản mình gửi đi đều thuận tiện vô cùng” - chị Vàng chia sẻ.

Sự xuất hiện của những “tiểu thương số” giữa đảo xa cho thấy hạ tầng số không còn là khái niệm xa vời ở vùng biển đảo này. Chỉ với chiếc điện thoại thông minh, dân đảo đã có thể tiếp cận thị trường rộng lớn, chủ động tiêu thụ hải sản, giảm phụ thuộc vào trung gian. Đằng sau những phiên chợ trực tuyến là sự chuyển mình của hạ tầng viễn thông biển đảo. Công nghệ 5G, Internet vệ tinh không chỉ phục vụ nhu cầu dân sinh, mà còn hỗ trợ công tác quản lý ngư trường, giám sát tàu cá và tăng cường khả năng kết nối giữa đảo với đất liền.

Thu hẹp khoảng cách địa lý

Không chỉ thay đổi sinh kế, hạ tầng số còn góp phần làm thay đổi đời sống tinh thần của người dân nơi đảo xa. Với chị Nguyễn Thị Thanh Thoảng, người đã gắn bó hơn 2 thập niên với Thổ Châu, Internet trở thành “sợi dây nối đất liền”. Có mạng mạnh rồi, tôi livestream bán hàng luôn. Khách ở xa đặt hàng nhiều lắm. Từ khi có các công trình mới, không khí trên đảo nhộn nhịp hơn hẳn. Nghe tin sắp tới đây đảo sẽ có sân bay, chúng tôi tin tưởng tương lai sẽ phát triển hơn nữa” - chị Thoảng nói.

Sự thay đổi của Thổ Châu cũng tạo ấn tượng mạnh với nhiều người lần đầu đặt chân đến đảo. Ông Nguyễn Thanh Ngộ, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy phường Khánh Hòa, TP Cần Thơ, nhận xét: “Lần đầu đến Thổ Châu, tôi thật sự bất ngờ trước tốc độ phát triển của đảo. Hầu như đất liền có gì thì người dân trên đảo có nấy. Đời sống người dân khá sung túc, bà con rất tin tưởng vào chủ trương đổi mới của Đảng và định hướng phát triển kinh tế biển của đất nước”.

Thiếu tướng Trần Văn Xuân, Phó Chính ủy Cảnh sát biển Việt Nam (thứ 3 bên phải), ông Trần Quốc Vũ, Phó Chủ tịch HĐND TP Cần Thơ (thứ 4 bên phải), thăm ngư dân đảo Thổ Châu. Ảnh: ÁI NƯƠNG

Ở góc độ nghiên cứu văn hóa - xã hội, TS Tạ Đức Tú, Đại học Cần Thơ, cho rằng sự thay đổi của Thổ Châu không đơn thuần là câu chuyện đầu tư hạ tầng, mà còn phản ánh bước chuyển về tư duy phát triển biển đảo của quốc gia. Nhiều năm khái niệm “đảo xa” thường gắn với sự biệt lập, thiếu thốn và khoảng cách. Nhưng hiện nay, với hạ tầng số, giao thông và dịch vụ ngày càng hoàn thiện, nhận thức xã hội về các vùng biển đảo đang thay đổi rõ rệt. “Thổ Châu hôm nay cho thấy khi hạ tầng kết nối được đầu tư đồng bộ, đặc biệt là hạ tầng số, thì khoảng cách địa lý không còn là rào cản lớn. Người dân trên đảo đã tiếp cận gần hơn với các dịch vụ giáo dục, y tế, thương mại và đời sống văn hóa của đất liền. Đây là nền tảng rất quan trọng để hình thành cộng đồng cư dân biển đảo ổn định, bền vững” - TS Tạ Đức Tú nhận định.

Từ một hòn đảo từng được xem là “xa mờ” giữa biển Tây, Thổ Châu đang từng bước trở thành đô thị biển đảo xanh, hiện đại và kết nối. Khi hạ tầng số đi trước một bước, những bất lợi về vị trí địa lý dần được chuyển hóa thành lợi thế phát triển kinh tế biển, dịch vụ hậu cần nghề cá, thương mại và du lịch. Quan trọng hơn, sự chuyển mình của Thổ Châu cho thấy một hướng tiếp cận mới trong phát triển biển đảo hiện nay: không chỉ đầu tư công trình hạ tầng, mà còn tạo dựng không gian sống hiện đại, kết nối và bền vững cho cư dân vùng biển xa.

Theo Baocantho.com.vn