Thủ tướng yêu cầu ưu tiên vốn cho nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất

Thủ tướng Lê Minh Hưng phát biểu kết luận Hội nghị triển khai thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc miền núi giai đoạn 2026-2035 - Ảnh: chinhphu.vn

Tại hội nghị triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa - xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026-2035 ngày 15/10, Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chuyển ngay từ khâu chuẩn bị sang tổ chức thực hiện, bảo đảm quyền lợi của người dân trong quá trình chuyển tiếp.

Thủ tướng nhấn mạnh nguồn lực nhà nước phải được đầu tư có trọng tâm, trọng điểm, ưu tiên địa bàn khó khăn và nhóm yếu thế. Những nhiệm vụ thiết yếu như nước sinh hoạt, đất ở, đất sản xuất và bảo đảm đời sống cần được đặt lên hàng đầu; đồng thời phải ngăn ngừa thất thoát, lãng phí, tiêu cực.

Không để gián đoạn chính sách khi hợp nhất 4 chương trình

Theo Thủ tướng, chương trình mới tích hợp 4 chương trình trước đây, có phạm vi rộng, liên quan nhiều ngành, lĩnh vực và có những thay đổi về cơ chế quản lý, lồng ghép nguồn lực, phân cấp cho địa phương.

Việc hợp nhất phải giúp giảm đầu mối, giảm thủ tục, khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Tuy nhiên, quá trình này không được làm thay đổi hoặc thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng và quyền lợi đã được Quốc hội quyết định.

Thủ tướng yêu cầu tổ chức thực hiện thống nhất, liên tục, không để việc chuyển sang chương trình mới làm gián đoạn chính sách, nhiệm vụ và quyền lợi hợp pháp của người dân. Các bộ, ngành, địa phương phải khẩn trương đưa chương trình vào thực hiện, không để người dân phải chờ đợi.

Một trong những yêu cầu trọng tâm là xác định rõ thẩm quyền và trách nhiệm của từng cơ quan. Mỗi nhiệm vụ phải có một cơ quan chủ trì chịu trách nhiệm chính; việc phân cấp, phân quyền phải đi đôi với nguồn lực, điều kiện thực thi, kiểm tra và giám sát.

Địa phương được tăng quyền chủ động, sáng tạo nhưng phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện. Thủ tướng cũng yêu cầu gắn trách nhiệm người đứng đầu với tiến độ, chất lượng và hiệu quả của chương trình.

Còn khoảng 12.000 tỉ đồng chưa giải ngân

Thủ tướng yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân nguồn vốn ngân sách trung ương của các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 được chuyển sang năm 2026.

Theo báo cáo được nêu tại hội nghị, tỉ lệ thực hiện, giải ngân hiện mới đạt khoảng 39%, còn khoảng 12.000 tỉ đồng chưa giải ngân.

Các địa phương phải xây dựng kế hoạch thực hiện chương trình theo giai đoạn 5 năm và hằng năm; xác định nhiệm vụ, dự án ưu tiên; bố trí nguồn lực và điều kiện cần thiết để triển khai. Việc phân công nhiệm vụ cho cấp xã phải phù hợp với năng lực thực hiện.

Thủ tướng yêu cầu các địa phương khẩn trương kiện toàn Ban Chỉ đạo cấp tỉnh theo Quyết định số 1966/QĐ-TTg, hoàn thành trước ngày 25/10.

Các đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu tỉnh An Giang.

Đồng thời, việc huy động vốn đối ứng, lồng ghép các nguồn lực hợp pháp, phát huy tín dụng chính sách, tín dụng thương mại và nguồn lực từ doanh nghiệp, hợp tác xã, cộng đồng dân cư cần được chủ động triển khai.

Thủ tướng lưu ý, phân bổ vốn không nên cứng nhắc hoặc phụ thuộc hoàn toàn vào tiến độ giải ngân. Đối với vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn, cần quan tâm năng lực của đội ngũ cán bộ cơ sở, tạo điều kiện để triển khai chương trình. Trách nhiệm lãnh đạo, chỉ đạo của địa phương cũng là tiêu chí quan trọng khi quyết định phân bổ vốn.

Hoàn thành một số nhiệm vụ ngay trong tháng 10

Về nhiệm vụ của các bộ, ngành, Thủ tướng giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các cơ quan hoàn thiện quy chế hoạt động, phân công nhiệm vụ thành viên Ban Chỉ đạo và chương trình công tác năm 2026, trình Trưởng Ban Chỉ đạo Trung ương ban hành trước ngày 20/10.

Bộ Tài chính có trách nhiệm tổng hợp nhu cầu, cân đối nguồn lực, hoàn thiện việc phân bổ và giao kế hoạch, dự toán ngân sách trung ương năm 2026; đồng thời xử lý các vướng mắc về quản lý, sử dụng, thanh toán và quyết toán ngân sách, đầu tư công.

Các bộ Dân tộc và Tôn giáo, Giáo dục và Đào tạo, Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Y tế phải rà soát, cụ thể hóa mục tiêu, chỉ tiêu giai đoạn 5 năm và hằng năm; hoàn thiện các tiêu chuẩn, tiêu chí, định mức và hướng dẫn chuyên môn cần thiết, chậm nhất trong tháng 10/2026.

Thủ tướng yêu cầu các bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan và chủ tịch UBND cấp tỉnh trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng và kết quả nhiệm vụ được giao. Việc thuộc thẩm quyền cấp nào thì cấp đó chủ động giải quyết, không đùn đẩy trách nhiệm.

Trong năm 2026, kết quả đầu ra, tiến độ thực hiện, tỉ lệ giải ngân, hiệu quả sử dụng vốn và mức độ cải thiện đời sống người dân sẽ là những căn cứ chủ yếu để đánh giá chương trình và phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành trong các năm tiếp theo.

TRUNG HIẾU