Về vùng đất anh hùng Ba Hòn thăm mộ chị Sứ

25/04/2026 - 11:38

 - Khu Di tích lịch sử - thắng cảnh quốc gia Ba Hòn (Hòn Đất, Hòn Me, Hòn Quéo) thuộc xã Hòn Đất được công nhận di tích lịch sử cấp quốc gia năm 1989. Bà Hòn không chỉ là thắng cảnh núi non kỳ thú, mà còn là “địa chỉ đỏ” ghi dấu những năm tháng kháng chiến oanh liệt. Về đây, du khách được dâng hương tưởng niệm nữ Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân Phan Thị Ràng - người con kiên trung của quê hương Hòn Đất.

Trong những năm kháng chiến chống Mỹ cứu nước, vùng Ba Hòn nhất là khu vực Hòn Me, Hòn Đất là căn cứ kháng chiến. Hệ thống hang động tự nhiên ở Ba Hòn (còn gọi là lò ảng) trở thành căn cứ cách mạng quan trọng.

Các cơ quan quan trọng không dựng nhà, cất lán trại mà sử dụng ngay những hang đá do tự nhiên tạo ra để ẩn náu, tránh bom đạn và chiến đấu chống lại các cuộc càn quyét của giặc Mỹ.

Những khối đá chồng lên nhau tạo thành các hang liên hoàn, hiểm trở là nơi trú quân, hội họp, tiếp nhận và trung chuyển lực lượng.

Tại đây, quân và dân đã dựa vào địa hình hiểm trở của từng hốc đá, hang đá rồi dụ địch đến đánh, biến Hòn Đất thành mồ chôn mọi ý đồ xâm lược của Mỹ - Ngụy.

Khu Di tích lịch sử - thắng cảnh quốc gia Ba Hòn.

Ba Hòn là căn cứ cách mạng suốt hai thời kỳ kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ xâm lược. Nơi đây cũng là điểm tập kết vũ khí tuyến đường 1C huyền thoại trên biển, điểm giao liên từ đất liền theo đường biển về căn cứ U Minh Thượng của ta những năm 1960.

Trong khu vực này còn có chùa Hòn Sóc, chùa Hòn Me, chùa Hòn Quéo cùng những chứng tích sống động thấm đậm tình cảm của đồng bào dân tộc Khmer với Đảng, Bác Hồ.

Những chiến công chói lọi của quân và dân Ba Hòn được ghi vào trang sử vẻ vang của quân và dân ta đó là: Trận chiến đấu 11 ngày đêm năm 1962, trận đánh 78 ngày đêm năm 1969, trận đánh 132 ngày đêm năm 1971 tại Ba Hòn cùng hàng loạt các trận đánh khác. Những chiến công đó đã góp phần làm nên Đại thắng mùa xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Nhà mộ của liệt sĩ Anh hùng lực lượng vũ trang Phan Thị Ràng.

Đây cũng là nơi chiến đấu và anh dũng hy sinh của Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân - liệt sĩ Phan Thị Ràng (chị Sứ). Rạng sáng 9/1/1962, trên đường từ Hòn Me về Hòn Đất chia lửa cùng đồng đội, chị sa vào ổ phục kích của địch.

Dù bị kẻ thù dùng nhiều thủ đoạn thâm độc, tra tấn dã man, nhưng chị vẫn kiên trung bất khuất. Nhằm khủng bố tinh thần cách mạng của nhân dân Ba Hòn, ngày 9/1/1962 bọn giặc hèn hạ đã đưa chị về Hòn Đất hành quyết dã man. Ghi tạc sự hy sinh anh dũng của chị ngày 20/12/1994 Đảng, Nhà nước truy tặng chị Phan Thị Ràng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Cụm tượng đài chiến sĩ các lực lượng vũ trang và nhân dân trong khuôn viên khu di tích.

Trong quần thể Khu Di tích Ba Hòn, giữa không gian thoáng đãng của núi Hòn Me nổi lên sừng sững uy nghi cụm tượng đài chiến sĩ các lực lượng vũ trang và Nhân dân. Kề hai bên cụm tượng đài là dãy bia mộ bằng đá hoa cương ghi danh tính của 967 liệt sĩ.

Phần lớn các liệt sĩ quê tại địa phương song cũng có những người con từ miền Bắc vượt Trường Sơn về đây chia lửa cùng đồng bào, đồng chí đánh Mỹ và anh dũng hy sinh.

Phía trước tượng đài là nhà mộ của liệt sĩ Anh hùng Lực lượng vũ trang Phan Thị Ràng. Nhà mộ có mái ngói uốn cong được đỡ bởi 12 cột trụ bê tông vững chãi.

Một góc Khu Di tích lịch sử – thắng cảnh quốc gia Ba Hòn.

Nhằm giữ gìn và phát huy giá trị lịch sử của Ba Hòn, những năm gần đây, tỉnh An Giang đã đầu tư nâng cấp hệ thống đường lên núi, xây dựng bãi đỗ xe, chỉnh trang cảnh quan, mở rộng khu tưởng niệm và nhà trưng bày. Công tác bảo tồn gắn liền với phát triển du lịch xanh, bền vững; khuyến khích người dân địa phương tham gia làm hướng dẫn viên, cung cấp dịch vụ du lịch cộng đồng.

Hiện nay, khu di tích được quy hoạch, bảo tồn với nhiều hạng mục quan trọng: Tượng đài và mộ chị Phan Thị Ràng, nhà trưng bày truyền thống, phù điêu chiến thắng, hang Quân Y, cùng khu tưởng niệm liệt sĩ. Mỗi công trình là một lát cắt của ký ức, tái hiện sinh động bức tranh lịch sử đầy máu lửa, nhưng cũng rực sáng niềm tin.

Nhà trưng bày giới thiệu Khu Di tích lịch sử - thắng cảnh quốc gia Ba Hòn.

Trải qua bao biến thiên của thời gian, Khu Di tích lịch sử - thắng cảnh Ba Hòn vẫn sừng sững giữa đất trời Hòn Đất, như một biểu tượng bất tử của lòng trung kiên và khát vọng tự do. Nơi đây là địa chỉ đỏ cách mạnh thu hút đông đảo khách tham quan, tìm hiểu lịch sử chống giặc ngoại xâm kiên cường, anh dũng của ông cha ta. Qua đó, giáo dục truyền thống cách mạng và bồi đắp lòng tự hào dân tộc cho thế hệ hôm nay và mai sau…

Mỗi dịp 30/4, 27/7 hay Tết Nguyên đán, dòng người lại hướng về Ba Hòn dâng hương tưởng niệm. Giữa không gian tĩnh lặng của núi rừng, tiếng chuông gió vang nhẹ hòa cùng mùi hương trầm lan tỏa, gợi lên cảm xúc thành kính và niềm biết ơn sâu sắc đối với những người đã ngã xuống.

KHÁNH MY