Cá hủn hỉn kho tiêu, món quê đậm vị miền Tây

Các loại cá nhỏ, lộn xộn, làm nên nồi cá kho hủn hỉn.

Cá hủn hỉn không phải là tên riêng của một loài cá cụ thể, mà là mớ cá, tép nhỏ lộn xộn như cá lòng tong, cá chốt, cá sát, cá khoai sông, cá thiểu... Cái tên hủn hỉn nghe vui tai, mộc mạc và gắn liền với ký ức tuổi thơ của bao người miền Tây. Tôi còn nhớ ông bà từng kể, ngày xưa sông nước mình cá tôm nhiều vô kể. Mớ cá con lộn xộn này vì thế mà bị xem nhẹ, cho không ai lấy, bán chẳng ai mua nên trở thành món ăn đạm bạc của những gia đình nghèo khó.

Thế nhưng, giữa cuộc sống hiện đại với đủ đầy những món cao lương mỹ vị, khi nào ngán các món thịt hay cá thông thường, người quê tôi lại nhớ ngay tới món cá hủn hỉn. Ngày nay, với hương vị đậm đà và sự hoài niệm, mớ cá nhỏ bé ấy lại được tìm mua như một đặc sản đồng quê.

Cá hủn hỉn kho tiêu - món ăn dân dã.

Để có được nồi cá hủn hỉn thơm ngon cũng không hề khó. Bước ra chợ quê buổi sớm, các mâm cá đồng bày bán rất nhiều. Chỉ mất khoảng vài chục ngàn đồng là đã mua được vài trăm gram cá lòng tong, cá khoai, cá thiểu, cá sát loại nhỏ để làm nên nồi cá kho lộn xộn ăn tận chiều.

Cái ngon tinh tế của món cá hủn hỉn nằm ở sự hòa quyện trọn vẹn của hương vị đồng quê. Để món ăn thêm chuẩn vị, người nấu thường thắng sẵn ít tóp mỡ heo để dành. Quá trình kho đòi hỏi sự tỉ mỉ: Thắng nước màu sánh đậm, cháy tỏi thơm lừng rồi cho mớ cá đã ướp thấm gia vị lên bếp, giữ lửa liu riu cho vị mặn ngọt ngấm sâu vào từng con cá. Khi cá vừa chín tới, nêm nếm lại cho vừa ăn rồi thả ít tóp mỡ giòn rụm vào, rắc thêm chút tiêu xay thơm nức mũi trước khi tắt bếp.

Mỗi người có một bí quyết nêm nếm riêng, nhưng thành phẩm luôn là nồi cá kho màu nâu cánh gián óng ả, thơm lừng không lẫn vào đâu được. Món này ăn kèm rau luộc, rau sống, dưa leo hay chuối chát đều bắt vị. Nhưng độc đáo nhất vẫn là cách ăn đặc trưng của người miền Tây: Ăn cá kho tiêu với cơm nóng và các loại trái cây chín như xoài cát, chuối cau, chuối xiêm, chuối già... Cái vị mặn mòi, béo bùi của cá kho nóng hổi đan xen với vị ngọt thanh, mát lành của trái cây chín tạo nên một trải nghiệm vị giác vô cùng lạ miệng mà cuốn hút.

Cá hủn hỉn - món ăn ấy tuy mộc mạc, bình dị nhưng lại đong đầy cả khoảng trời tuổi thơ của bao thế hệ 8X, 9X miền Tây quê tôi.

PHƯƠNG LAN