Vị giáo cả hết lòng vì văn hóa Chăm

30/07/2026 - 10:00

 - Về làng Chăm xã Mỹ Đức, hỏi thăm giáo cả Sa Lây Mal ai cũng biết. Với người Chăm nơi đây, giáo cả Sa Lây Mal là người gìn giữ, trao truyền những giá trị truyền thống của cộng đồng qua nhiều thế hệ.

Ông Sa Lây Mal nhận bằng khen của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch vì có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm. Ảnh: THANH TIẾN

Những ngày này, đồng bào Chăm ở xã Mỹ Đức phấn khởi về thành tích tại Ngày hội Văn hóa dân tộc Chăm lần thứ VI tại tỉnh Khánh Hòa. Với sự cố gắng của từng thành viên, Đội Văn nghệ - Thể thao đồng bào dân tộc Chăm tỉnh với nòng cốt là những chàng trai, cô gái Chăm ở xã Mỹ Đức đạt 2 giải A, 4 giải B và 2 giải C tại sự kiện văn hóa này. Phía sau thành công đó, cùng với sự quan tâm của ngành văn hóa, chính quyền địa phương còn có đóng góp tích cực của giáo cả Sa Lây Mal và các thành viên Ban Quản trị Thánh đường Jamiul Aman.

Sinh ra, lớn lên ở làng Chăm Mỹ Đức, ông Sa Lây Mal xác định trách nhiệm bản thân là phải đóng góp cho cộng đồng. Với hiểu biết phong phú, ông mở lớp dạy chữ Chăm cho những người trẻ trong làng. “Đồng bào Chăm đi khắp nơi làm kinh tế, giao tiếp văn hóa với người Kinh và các dân tộc khác. Giao lưu là để phát triển nhưng tôi nghĩ các cháu cũng phải hiểu, phải biết chữ viết, văn hóa của dân tộc”, ông Sa Lây Mal bộc bạch. Ông mở các lớp dạy chữ Chăm, trao truyền nét đẹp văn hóa cho thế hệ trẻ. Đến nay, ông mở 6 lớp, với hơn 300 học sinh tại địa phương. Ông trực tiếp hướng dẫn chữ viết, phong tục, tập quán và nâng cao ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, cội nguồn cho các em.

Vào các buổi sinh hoạt tại thánh đường hằng tuần, ông lồng ghép tuyên truyền, vận động cộng đồng gìn giữ chữ viết, bản sắc văn hóa của đồng bào Chăm. Đồng thời, dặn dò người dân chấp hành chủ trương của Đảng, pháp luật Nhà nước, đường lối phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. “Tôi luôn khuyến khích người dân đoàn kết với các dân tộc anh em, cùng nhau làm ăn, vươn lên khấm khá”, ông Sa Lây Mal nói.

Ông Sa Lây Mal còn thành lập nhóm trống Rapbana gồm 13 thành viên, giúp người trẻ trong làng Chăm nắm rõ, phát huy giá trị nhạc cụ truyền thống của dân tộc. “Đồng bào Chăm thì phải hiểu biết, giữ gìn được nét đẹp truyền thống. Trống Rapbana là vốn quý của đồng bào Chăm, tôi không để mai một được”, ông Sa Lây Mal khẳng định.

Nhóm trống Rapbana hoạt động thường xuyên tại địa phương, tham gia biểu diễn trong nhiều hoạt động của cộng đồng Hồi giáo An Giang, góp phần lan tỏa nét đẹp văn hóa truyền thống, tạo điều kiện để thế hệ trẻ tiếp cận, trao truyền các giá trị văn hóa dân tộc.

Là người tham gia nhóm trống trong Câu lạc bộ Văn hóa, văn nghệ đồng bào Chăm xã Mỹ Đức, anh Proh Yah cho biết anh học hỏi rất nhiều từ giáo cả Sa Lây Mal. Từ ông, anh nhận thấy được niềm tin, sự quyết tâm giữ gìn, bảo tồn giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm.

Không chỉ là người trao truyền những giá trị văn hóa truyền thống, giáo cả Sa Lây Mal với vai trò Trưởng Ban Quản trị Thánh đường Jamiul Aman luôn quan tâm, động viên thanh niên Chăm học tập, tiếp cận công nghệ và ứng dụng chuyển đổi số để quảng bá văn hóa dân tộc. Với chính quyền địa phương, ông là cá nhân tiêu biểu, đóng góp tích cực cho quá trình xây dựng khối đoàn kết giữa cộng đồng Chăm với các dân tộc tại xã Mỹ Đức.

“Ông Sa Lây Mal là người tiên phong vận động bà con thực hiện nếp sống văn minh, bài trừ hủ tục lạc hậu trong cưới hỏi, tang lễ và sinh hoạt cộng đồng. Ông là điển hình tiêu biểu trong việc xây dựng đời sống văn hóa tiến bộ, giữ gìn nét đẹp truyền thống của đồng bào Chăm”, ông Nguyễn Phú Lộc - Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Mỹ Đức nhận xét.

Với những đóng góp tích cực của bản thân, ông Sa Lây Mal được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tặng bằng khen vì có nhiều đóng góp trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Chăm theo đạo Hồi tỉnh An Giang. Đó không chỉ là niềm vinh dự của ông mà còn là tấm gương để những người trẻ ở làng Chăm Mỹ Đức noi theo.

“Tôi mong đồng bào Chăm ở Mỹ Đức nói riêng, ở An Giang nói chung ngày càng phát huy được giá trị văn hóa truyền thống. Để làm được điều đó, ngoài sự cố gắng của chúng tôi, rất cần sự quan tâm nhiều hơn của các cấp, ngành để những tiếng trống Rapbana, những nét đẹp trong đời sống của đồng bào Chăm tiếp tục được trao truyền cho thế hệ mai sau”, ông Sa Lây Mal nói.

THANH TIẾN