Vì sao nhiều nông sản của An Giang giảm giá mạnh?

Từng là mặt hàng xuất khẩu được xem như niềm tự hào của nông nghiệp An Giang, xoài các loại hiện đang trải qua đợt giảm giá sâu nhất trong nhiều năm trở lại đây. Ở một số nơi thuộc xã Cù Lao Giêng và Khánh Bình, xoài cóc hạt lép, xoài keo chỉ còn 1.000 - 3.000 đồng/kg. Ngay cả xoài 3 màu, loại từng bán khá ổn định cho thị trường xuất khẩu hiện cũng chỉ quanh mức 10.000 - 15.000 đồng/kg, giảm hơn một nửa so cùng kỳ năm ngoái.

Xoài Cù Lao Giêng được mùa, nhưng mất giá khiến nông dân gặp khó khăn.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang, toàn tỉnh hiện có hơn 12.300ha xoài, sản lượng mỗi năm dao động từ 225.000 - 350.000 tấn. Diện tích tăng dần qua từng năm, nhưng đầu ra lại không tăng tương ứng. Khi bước vào cao điểm thu hoạch, lượng xoài ra thị trường lớn trong thời gian ngắn khiến giá bị kéo xuống nhanh.

Ông Nguyễn Văn Út, nông dân trồng xoài keo ở xã Khánh Bình cho biết: “Chi phí sản xuất xoài keo đạt chuẩn khoảng 6.000 đồng/kg. Mức giá hiện nay không đủ bù tiền phân thuốc, công chăm sóc và thuê nhân công thu hoạch. Tôi và bà con không thu hoạch vì bán không ai mua, thuê người cắt lại tốn thêm tiền”, ông Út nói.

Không ít nhà vườn chọn cách neo xoài lại chờ giá. Nhưng chờ thêm vài tuần, thị trường vẫn im ắng. Có nơi xoài rụng đầy gốc vì thương lái mua nhỏ giọt hoặc liên tục ép giá vào phút cuối.

Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Long Bình Huỳnh Thanh Minh (xã Khánh Bình) (bên phải) lo lắng khi xoài giảm giá mạnh.

Theo Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Long Bình Huỳnh Thanh Minh, hiện hợp tác xã còn khoảng 200 tấn xoài keo chưa tiêu thụ được. Ông Minh cho rằng nguyên nhân lớn nhất vẫn là cung vượt cầu. Trong khi đó, xoài nhập khẩu giá rẻ từ Campuchia xuất hiện nhiều hơn trên thị trường nội địa, tạo thêm áp lực cạnh tranh. “Xoài Campuchia mẫu mã đẹp, giá rẻ, có thời điểm chỉ khoảng 3.000 đồng/kg, còn xoài ở đây giá bán từ 6.000 - 7.000 đồng/kg nên khó cạnh tranh”, ông Minh cho biết.

Điệp khúc được mùa mất giá cũng đang xảy ra với nghề nuôi lươn thương phẩm. Từ đầu năm 2026 đến nay, nhiều hộ nuôi lươn ở các xã: Giồng Riềng, Vĩnh Hòa, An Biên, U Minh Thượng gần như đứng ngồi không yên vì lươn tới lứa nhưng bán rất chậm. Theo thống kê ban đầu của Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang, lượng lươn đến kỳ xuất bán hiện khoảng 435 tấn. Tuy nhiên, thương lái chỉ thu mua quanh mức 40.000 đồng/kg, thấp hơn cả giá thành sản xuất.

Lươn thương phẩm từng là đối tượng giúp nông dân xã Ngọc Chúc thoát nghèo, vươn lên khá giả.

Nhiều người nuôi lươn thương phẩm cho biết, chưa năm nào giá lươn xuống thấp như năm nay. Ông Nguyễn Văn T., hộ nuôi lươn tại xã Hòa Thuận, nhìn những bể lươn đã quá cỡ mà thở dài. “Mấy tháng nay thương lái mua cầm chừng. Giá cứ giảm hoài. Bán thì lỗ nặng, còn giữ lại thì mỗi ngày đều phát sinh thêm tiền thức ăn, điện nước”, ông T. nói.

Vấn đề của con lươn lúc này không chỉ nằm ở giá thấp, mà còn ở đầu ra quá hẹp. Phần lớn lươn thương phẩm hiện vẫn tiêu thụ qua thương lái hoặc các chợ truyền thống. Số doanh nghiệp chế biến sâu còn ít, liên kết bao tiêu chưa nhiều. Khi thị trường ăn uống chậm lại, sức mua từ nhà hàng và chợ giảm, người nuôi gần như không có kênh tiêu thụ thay thế.

Lươn rớt giá, nông dân Hòa Thuận cố gắng neo lại với hy vọng giá sẽ khởi sắc trong thời gian tới.

Một số hộ trước đó kỳ vọng giá tăng nên tiếp tục neo lươn trong bể. Nhưng càng để lâu, lươn càng quá cỡ, khó bán hơn nhu cầu thực tế của thị trường. Khi lượng tồn đọng tăng lên, giá lại tiếp tục bị kéo xuống.

Thực tế cho thấy, không riêng xoài hay lươn, nhiều loại nông sản hiện vẫn đang đi theo vòng lặp quen thuộc: Giá cao thì người dân mở rộng diện tích, tăng đàn; đến khi thu hoạch đồng loạt lại rơi vào cảnh dư cung. Sản xuất tăng nhanh hơn khả năng tiêu thụ, trong khi thị trường xuất khẩu lẫn nội địa đều thiếu sự ổn định.

Ở nhiều địa phương, nông dân vẫn chủ yếu tự xoay xở đầu ra. Vai trò liên kết giữa người sản xuất với doanh nghiệp còn lỏng lẻo. Khâu chế biến, bảo quản sau thu hoạch chưa theo kịp tốc độ phát triển sản lượng nên khi thị trường biến động, người chịu thiệt đầu tiên vẫn là nông dân.

Trung tâm Khuyến nông tỉnh An Giang hiện đang hỗ trợ kết nối tiêu thụ lươn thương phẩm cho người dân, đồng thời tìm thêm đầu ra qua các hệ thống phân phối và chợ đầu mối ngoài tỉnh. Với mặt hàng xoài, nhiều nhà vườn mong sớm có giải pháp điều tiết thị trường và xây dựng vùng nguyên liệu ổn định hơn thay vì tiếp tục phụ thuộc vào thương lái.

Bài và ảnh: ĐẶNG LINH