Vui xuân không quên đồng ruộng

Ông Lê Thanh Trà thường xuyên thăm đồng, kiểm tra dịch hại trước Tết Nguyên đán năm 2026. Ảnh: THANH TIẾN

Không được chủ quan

Đứng trên bờ ruộng, ông Lê Thanh Trà - nông dân ấp Hưng Thuận, xã Thạnh Mỹ Tây vừa ý nói: “Tham gia mô hình Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp nên tôi sạ lúa theo hàng để hạn chế dịch bệnh. Tới thời điểm này, tôi chỉ mới xử lý sơ bộ bệnh đạo ôn, trong khi nông dân khác đã phải xịt rầy, ngừa muỗi hành, bù lạch đủ thứ”. Dù lúa đang phát triển tốt, nhưng ông Trà không dám lơ là. Sương mù khá nhiều vào buổi sáng, đến trưa nhiệt độ tăng cao là điều kiện để sâu bệnh phát triển. “Ngày nào tôi cũng ra đồng coi lúa. Bao nhiêu mồ hôi đổ xuống, đâu dám chủ quan. Dịch bệnh giờ diễn biến phức tạp nên chẳng ai dám bỏ ruộng nhiều ngày!”, ông Trà chia sẻ.

Dẫn tôi ra thăm ruộng, ông Trà vạch từng gốc lúa để xem. Ông cũng cho biết, càng cận Tết thì nông dân càng chăm ra đồng. Phần quen không khí đồng ruộng, phần cũng vì tâm huyết với từng hạt lúa mình làm ra. Hiện nay, trà lúa ở ấp Hưng Thuận chủ yếu ở giai đoạn đón đòng nên không khí sản xuất vô cùng nhộn nhịp. Cũng có 80 công đất ở ấp Hưng Thuận, anh Phạm Minh Bằng đang tất bật bón phân cho lúa. Nhìn chiếc drone bay vút lên cao, mang phân bón rải đều trên mặt ruộng, anh Bằng xuýt xoa: “Công nghệ giờ hay quá! Nhờ drone mà tôi mần lúa khỏe hơn nhiều. Được cán bộ kỹ thuật hướng dẫn thêm, tuân thủ lịch thời vụ né rầy nên ruộng vụ đông xuân này êm lắm!”.

Lấy tay quệt đi vệt mồ hôi trên trán, tôi thấy đôi mắt anh hấp háy cười giữa nắng ban trưa. Anh chia sẻ dự định: “Bón xong cữ phân này thì tôi yên tâm nghỉ Tết. Nhưng tôi cũng nghỉ mấy ngày đầu năm cúng ông bà, thăm thân tộc rồi lại ra đồng. Cuộc sống giờ thay đổi, chẳng ai dám “ăn chơi” hết tháng giêng như hồi trước”.

Nhằm bảo vệ lúa đông xuân qua thời điểm nghỉ Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Chợ Vàm, xã Chợ Vàm xác định phải thăm đồng thường xuyên. Ông Phạm Trung Dũng - Giám đốc Hợp tác xã thông tin: “Chúng tôi có khoảng 1.300ha lúa đông xuân ở giai đoạn đẻ nhánh nên phải thường xuyên thăm đồng. Bà con đang kỳ vọng sẽ có nguồn thu khá. Vì vậy, hợp tác xã quyết tâm phục vụ bà con tốt nhất, đảm bảo cung cấp đủ cữ nước vào ruộng trước ngày 29 Tết”.

Nông dân dùng drone bón phân cho lúa. Ảnh: THANH TIẾN

Tăng cường cảnh báo

Không chỉ nông dân quan tâm đến việc kiểm tra, kiểm soát dịch bệnh vụ lúa đông xuân 2025 - 2026, ngành nông nghiệp cũng xác định đây là thời điểm phải tăng cường ra đồng để kịp thời cảnh báo cho bà con. Anh Trịnh Ngọc Phước Hải - kỹ thuật viên Trạm Kỹ thuật nông nghiệp Khu vực Châu Đốc cho biết: “Hiện tại, diện tích lúa thuộc địa bàn phường Châu Đốc, Vĩnh Tế đang trong giai đoạn đẻ nhánh, đòng; chỉ khoảng 200ha bước vào giai đoạn trổ. Lúc này rất dễ phát sinh dịch bệnh, cộng với tâm lý nông dân muốn nghỉ Tết nên có thể lơ là việc thăm đồng. Do đó, chúng tôi phải tăng cường cảnh báo để bà con chủ động kiểm tra, xử lý”.

Theo anh Hải, Trạm Kỹ thuật nông nghiệp khu vực Châu Đốc đã xây dựng kế hoạch kiểm tra, thăm đồng trước, trong và sau Tết Nguyên đán năm 2026. “Chúng tôi phối hợp địa phương tổ chức đoàn thăm đồng trước Tết. Nếu phát hiện dịch bệnh sẽ thông báo, khuyến cáo bà con bằng nhiều hình thức, nhất là trên hệ thống phát thanh địa phương. Hiện nay, chúng tôi vẫn yêu cầu bà con không được chủ quan nhằm bảo vệ tốt năng suất, chất lượng lúa vụ đông xuân này”, anh Hải nhấn mạnh.

Theo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang, đến ngày 28/1, tổng diện tích lúa nhiễm sâu bệnh và sinh vật gây hại trên toàn tỉnh hơn 10.970ha, chủ yếu như bệnh đạo ôn lá, sâu cuốn lá, chuột… Dự báo trước, trong và sau Tết Nguyên đán năm 2026, một số sâu bệnh và sinh vật gây hại như bệnh đạo ôn lá, đạo ôn cổ bông, rầy nâu, rầy phấn trắng và muỗi hành có khả năng phát triển mạnh ở một số giống nhiễm như Đài Thơm 8, nhóm ST, OM18…

Ông Lê Thanh Trà thường xuyên thăm đồng, kiểm tra sâu bệnh trên lúa. Ảnh: THANH TIẾN

Phó Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật An Giang Đặng Thanh Phong cho biết, đơn vị đã đề nghị ban chỉ đạo phòng, chống dịch hại các địa phương có kế hoạch tổ chức thăm đồng thường xuyên để điều tra, kiểm tra, phát hiện sớm sinh vật gây hại, không để bùng phát dịch trên diện rộng. Đồng thời, cần hướng dẫn nông dân biện pháp phòng, chống sinh vật gây hại kịp thời, hiệu quả. Các trạm kỹ thuật nông nghiệp khu vực tăng cường thăm đồng, kiểm tra đồng ruộng tại các vùng có nguy cơ cao; phối hợp chặt chẽ với địa phương theo dõi sát tình hình diễn biến sâu bệnh trên lúa, hướng dẫn nông dân phòng trị kịp thời, hiệu quả.

Nông dân cần kiểm tra ruộng thường xuyên để phát hiện sớm sâu bệnh trên lúa, nhất là các ruộng gieo sạ dày, bón thừa phân đạm. “Thời điểm này, sự chủ động của bà con đóng vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiểm soát tốt dịch bệnh, dịch hại trên lúa dịp Tết. Chúng tôi mong bà con sẽ vui xuân không quên ruộng đồng để khởi đầu năm mới với tâm thế ăn chắc vụ lúa năm nay”, ông Đặng Thanh Phong khuyến cáo.

THANH TIẾN