
Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước với các đại biểu tại phiên thảo luận ở hội trường về các Văn kiện Đại hội XIV của Đảng. Ảnh: Báo Nhân Dân
Công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ XIII được đặt đúng vị trí then chốt, được tiến hành thường xuyên, triển khai quyết liệt, toàn diện, đồng bộ giữa xây và chống, tạo bước đột phá mạnh mẽ, khẳng định nhân tố quyết định thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIII. Bước vào Đại hội XIV, yêu cầu đặt ra rõ ràng: Tiếp tục tự đổi mới, tự chỉnh đốn, siết kỷ luật, nâng chất lượng đội ngũ, làm cho Đảng thật sự trong sạch, vững mạnh, xứng đáng với niềm tin của Nhân dân.
Giữ vững nền tảng chính trị, tư tưởng, dựng chuẩn mực đạo đức
Nhìn thẳng vào thành tựu nhiệm kỳ XIII, điều nổi bật là Đảng giữ vững trục chính trị và làm sâu nền tảng tư tưởng. Tính kiên định được thể hiện bằng hành động tổ chức, bằng quyết sách kịp thời, bằng năng lực dự báo và điều hành thực tiễn. Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV phần Phụ lục 5 - Báo cáo tổng kết công tác xây dựng Đảng nhiệm kỳ Đại hội XIII và phương hướng nhiệm kỳ Đại hội XIV (gọi tắt Báo cáo tổng kết) nhấn mạnh việc tập trung lãnh đạo, chỉ đạo rất mới, quyết liệt, hiệu quả, toàn diện, đồng bộ, sâu sắc, tạo nền tảng để đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với tâm thế chủ động. Ở đây, giá trị cốt lõi nằm ở bản lĩnh chính trị là kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới; kiên định nguyên tắc tổ chức và hoạt động của Đảng. Kiên định tạo sức đề kháng trước mọi dao động, tạo độ vững cho đường lối, tạo điểm tựa cho cải cách.
Công tác tư tưởng chuyển mạnh theo hướng chủ động, sâu sát thực tiễn, nâng chất lượng thông tin, tuyên truyền, củng cố đoàn kết, thống nhất trong Đảng và đồng thuận xã hội. Nhiệm kỳ XIII ghi dấu bằng việc tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác quan điểm sai trái, thù địch quyết liệt hơn, hiệu quả hơn. Điểm quan trọng là sự phối hợp giữa lý luận và thực tiễn. Tổng kết thực tiễn gắn với nghiên cứu, phát triển lý luận được chú trọng, góp phần bổ sung hệ thống lý luận về đường lối đổi mới và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Khi lý luận được bổ sung bằng trải nghiệm thực tế, nghị quyết đi vào cuộc sống nhanh hơn, cán bộ triển khai vững hơn, Nhân dân tin hơn.
Nổi bật hơn cả là bước nâng xây dựng Đảng về đạo đức lên tầm chiến lược. Báo cáo tổng kết xác định rõ xây dựng Đảng về đạo đức có vai trò quan trọng trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng, phát huy nội lực quốc gia. Điều này đi thẳng vào yêu cầu làm người cán bộ “đứng cho vững”, “sống cho sạch”, “làm cho đúng”. Từ giáo dục, rèn luyện đạo đức cách mạng gắn với học tập và làm theo Bác, đến trách nhiệm nêu gương, tự soi, tự sửa, rồi kiên quyết xử lý vi phạm đạo đức, lối sống, tất cả tạo thành một đường dây kỷ cương. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng nhiều lần nhấn mạnh yêu cầu xây dựng, chỉnh đốn Đảng là việc hệ trọng, liên quan trực tiếp sự tồn vong của Đảng và chế độ; phòng, chống tham nhũng, tiêu cực phải tiến hành nghiêm minh, không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Những thông điệp ấy trở thành thước đo hành động trong cả hệ thống: Cán bộ tự răn mình, tổ chức đảng tự chấn chỉnh, kỷ luật được thực thi.
Đại hội XIV đòi hỏi tiếp tục nâng chuẩn mực đạo đức thành năng lực hành động. Một Đảng mạnh nằm ở sự liêm chính, ở năng lực tổ chức thực hiện, ở kỷ luật thép và lòng dân. Muốn vậy, từng cấp ủy phải giữ nghiêm nguyên tắc tập trung dân chủ; từng cán bộ phải coi danh dự là điều thiêng liêng; từng tổ chức đảng phải biến sinh hoạt chi bộ thành nơi rèn luyện bản lĩnh và trách nhiệm. Bởi đạo đức yếu thì kỷ cương lỏng; kỷ cương lỏng thì hiệu lực giảm; hiệu lực giảm thì niềm tin hao. Đại hội XIV cần một nền đạo đức chính trị bền, đủ sức dẫn dắt xã hội tiến lên bằng sự gương mẫu và tinh thần phụng sự.
Tinh gọn bộ máy, siết kỷ luật, kiểm soát quyền lực
Nhiệm kỳ XIII chứng kiến một cuộc cải cách tổ chức bộ máy có quy mô lớn, tác động rộng và đòi hỏi bản lĩnh chính trị cao. Báo cáo tổng kết đánh giá việc đổi mới, hoàn thiện tổ chức bộ máy và nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị được triển khai quyết liệt, đạt kết quả rất quan trọng. Điểm nhấn nằm ở việc tổ chức lại đồng bộ từ Trung ương đến địa phương, tinh gọn đầu mối, nâng hiệu lực, hiệu quả, hướng tới gần dân, sát cơ sở. Chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, không tổ chức cấp huyện, sáp nhập quy mô lớn cấp xã được mô tả là bước cải cách căn bản, mạnh mẽ, có ý nghĩa lịch sử. Đường lối rõ, tổ chức làm nhanh, hệ thống quy định của Đảng và pháp luật Nhà nước được sửa đổi, bổ sung, ban hành kịp thời để bộ máy vận hành liên tục, thông suốt. Kết quả không dừng ở tinh giản con số mà nằm ở năng lực phục vụ Nhân dân tốt hơn và giảm lãng phí nguồn lực.
Tinh gọn tổ chức bộ máy đòi hỏi tinh gọn con người theo nghĩa đúng người, đúng việc. Công tác cán bộ vì thế được đặt ở vị trí trọng yếu. Báo cáo tổng kết nêu rõ hệ thống quy định về công tác cán bộ được sửa đổi, ban hành đồng bộ; đánh giá cán bộ được thúc đẩy theo hướng dân chủ, khách quan, thực chất; kịp thời thay thế cán bộ yếu kém; siết kỷ luật, kỷ cương, xử lý nghiêm vi phạm kể cả khi đã nghỉ hưu. Đặc biệt, chủ trương bố trí một số chức danh không phải người địa phương được triển khai mạnh, tạo chuyển biến về kiểm soát quyền lực và phòng ngừa cục bộ. Đây là bước đi thẳng vào điểm nghẽn của quản trị là quyền lực phải có cơ chế kiểm soát, cán bộ phải được đặt trong kỷ luật, tổ chức phải được đặt trong nguyên tắc.
Cùng với đó, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật của Đảng và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tiếp tục là mũi nhọn xây dựng, chỉnh đốn Đảng. Báo cáo tổng kết xác định công tác kiểm tra, giám sát đi vào chiều sâu; thể chế được sửa đổi, bổ sung kịp thời; mở rộng đối tượng kiểm tra; tăng tính chủ động; xử lý nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài. Công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực được triển khai không ngừng, không nghỉ, không có vùng cấm, không có ngoại lệ, hướng tới cơ chế “không thể, không dám, không muốn, không cần”. Đây là sự lựa chọn chính trị đúng, làm sạch đội ngũ là cách củng cố sức chiến đấu và giữ vững lòng tin.
Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu chống lãng phí, thực hành tiết kiệm, coi đó là thước đo trách nhiệm công vụ và đạo đức liêm chính; đồng thời đề cao tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung. Thông điệp ấy gặp nhau với yêu cầu của Đại hội XIV: Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực, uy tín; vận hành bộ máy tinh gọn; thực thi kiểm soát quyền lực hiệu quả; nâng chất lượng phục vụ Nhân dân.
VIỆT TIẾN