Châu Phong chú trọng nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp

Lãnh đạo UBND xã Châu Phong kiểm tra tình hình sản xuất lúa chất lượng cao, phát thải thấp của nông dân trong xã.

Thay đổi cách nghĩ, cách làm

Nông nghiệp vẫn là trụ đỡ của kinh tế xã Châu Phong. Những năm gần đây, biến đổi khí hậu, giá vật tư biến động, yêu cầu thị trường ngày càng cao khiến tập quán sạ dày, sử dụng nhiều phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới bộc lộ nhiều hạn chế. Thay đổi cách nghĩ, cách làm trở thành yêu cầu đặt ra để sản xuất nông nghiệp phát triển bền vững.

Theo Phó Chủ tịch UBND xã Châu Phong Tống Phước Điều, việc tham gia đề án “Phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030” (gọi tắt đề án 1 triệu ha) là giải pháp trọng tâm nhằm cụ thể hóa nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Châu Phong lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 về khâu đột phá “Cơ cấu lại sản xuất nông nghiệp theo hướng ứng dụng công nghệ hiện đại để nâng cao giá trị và phát triển bền vững”. Nông dân trong xã bắt đầu quan tâm đến chi phí đầu vào và lợi nhuận thay vì chỉ chú trọng năng suất.

Qua thực hiện mô hình trên diện tích 48ha tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tường Lợi trong vụ đông xuân 2025 - 2026 cho thấy lượng giống giảm từ 120kg xuống 80 kg/ha, phân bón từ 480kg xuống 400 kg/ha. Đồng ruộng được quản lý nước theo phương pháp ngập - khô xen kẽ (AWD). Kết quả, chi phí sản xuất giảm gần 5 triệu đồng/ha, năng suất tăng 0,414 tấn/ha, lợi nhuận tăng hơn 7,3 triệu đồng/ha. “Sự chuyển biến rõ nét nhất chính là nông dân đã cởi bỏ được tâm lý e ngại ban đầu để chuyển sang chủ động tuân thủ quy trình kỹ thuật hiện đại”, ông Tống Phước Điều cho biết.

Giảm lượng giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và nước tưới cũng góp phần giảm áp lực lên đất, nguồn nước, môi trường và lượng phát thải. Rơm rạ được thu gom, tận dụng thay vì đốt bỏ, mở ra hướng sử dụng phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp tuần hoàn. Ông Võ Văn Cao, ngụ xã Châu Phong, tham gia đề án 1 triệu ha với diện tích 1ha nói: “Điều tôi thấy rõ nhất khi tham gia đề án là sản xuất lúa không còn chỉ tính chuyện làm sao đạt năng suất cao mà phải tính cả chi phí bỏ ra và lợi nhuận thu được”.

Cách tổ chức sản xuất cũng dần thay đổi. Nông dân liên kết với hợp tác xã, còn hợp tác xã kết nối doanh nghiệp; sản phẩm được quản lý mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc, từng bước đáp ứng yêu cầu của những thị trường có giá trị cao. Ông Trần Thanh Tuấn - Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Châu Phong cho biết: “Điểm quan trọng của đề án 1 triệu ha là không chỉ hướng dẫn nông dân giảm giống, giảm phân bón hay giảm thuốc bảo vệ thực vật mà còn từng bước thay đổi phương thức tổ chức sản xuất theo hướng khoa học và hiệu quả hơn”.

Từ sản lượng đến giá trị

“Đề án 1 triệu ha ở Châu Phong không chỉ là câu chuyện giảm giống, giảm phân bón, giảm nước hay giảm phát thải. Sâu xa hơn đó là cuộc chuyển đổi từ cách làm nông nghiệp dựa vào sản lượng sang tư duy tạo ra giá trị; từ sản xuất riêng lẻ sang sản xuất có tổ chức; từ khai thác đất đai sang chăm sóc và phục hồi đất”, ông Tống Phước Điều nói.

Từ hiệu quả thực tế tại Hợp tác xã Nông nghiệp Tường Lợi, xã Châu Phong đặt mục tiêu mở rộng vùng chuyên canh lên 1.460ha trong năm 2026 và 2.000ha vào năm 2030. Để đạt mục tiêu này, xã Châu Phong xác định sẽ tổ chức lại sản xuất, nâng cao vai trò của hợp tác xã và tăng liên kết giữa nông dân với doanh nghiệp. Quy trình kỹ thuật sẽ được nhân rộng tại các Hợp tác xã Thạnh Phú, An Hưng và những vùng trồng lúa tập trung.

Cùng với đó, xã đẩy mạnh cơ giới hóa, sử dụng drone, máy thu gom rơm rạ và phát triển canh tác tuần hoàn. Rơm rạ được tận dụng làm giá thể trồng nấm, phân bón hữu cơ hoàn trả dinh dưỡng cho đất, hạn chế, tiến tới không đốt đồng. Phụ phẩm được khai thác thành nguồn tài nguyên, góp phần giảm chi phí, phát thải và nâng cao hiệu quả sản xuất. Ông Trần Thanh Tuấn cho biết: “Thời gian tới, để mở rộng vùng sản xuất, chúng tôi tiếp tục củng cố vai trò của hợp tác xã, đẩy mạnh cơ giới hóa, chuyển đổi số, quản lý mã số vùng trồng và truy xuất nguồn gốc”.

Xã Châu Phong tập trung đào tạo đội ngũ lãnh đạo, quản lý hợp tác xã có năng lực quản trị kinh tế hiện đại, huy động nguồn lực đầu tư thủy lợi, giao thông nội đồng và cơ giới hóa. Địa phương hướng đến mục tiêu đưa gạo Châu Phong lên các sàn thương mại điện tử. Khi đó, giá trị hạt lúa được quyết định bởi cả năng suất, chất lượng, nguồn gốc và khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường. Xa hơn, việc đo đạc, báo cáo và thẩm định phát thải (MRV) sẽ tạo cơ sở để nông dân tiếp cận thị trường tín chỉ carbon, mở thêm hướng nâng giá trị từ mô hình sản xuất lúa phát thải thấp.

MINH HIỂN