Cho tiêu leo thân tràm, nông dân thu trăm triệu

Anh Trần Thái Anh, ngụ ấp Vĩnh Hưng, xã Vĩnh Hòa Hưng tách hạt tiêu bằng máy tách hạt. Ảnh: TIỂU ĐIỀN

Mấy chục năm qua, cây tiêu bền bỉ bén duyên và xanh tốt ngay trên nền đất phèn trũng Vĩnh Hòa Hưng, mang lại giá trị kinh tế cao. Từ thực tế canh tác, người dân địa phương đúc kết được kinh nghiệm độc đáo: Dùng cây tràm sống làm trụ cho tiêu leo. Thân tràm vươn cao, thẳng, giúp dễ tạo tán và điều chỉnh lượng ánh sáng phù hợp. Đồng thời, lớp vỏ dày và nhám của tràm trở thành điểm tựa vững chắc cho dây tiêu bám chặt, sinh trưởng mạnh mẽ. Mô hình sáng tạo này giúp nhiều hộ dân vươn lên làm giàu, biến hạt tiêu thành đặc sản nổi tiếng khi nhắc đến vùng đất này. Hiện, toàn xã có 35ha tiêu với sản lượng bình quân đạt khoảng 2,5 tấn/ha/năm.

Những ngày này, không khí thu hoạch tại ấp Vĩnh Hưng, xã Vĩnh Hòa Hưng nhộn nhịp. Dẫn tôi đi sâu vào con đường nhỏ rợp bóng mát, chị Nguyễn Thị Bế - Chi hội trưởng Chi hội Nông dân ấp Vĩnh Hưng chỉ tay về phía những hàng tiêu xanh mướt đang bám chặt vào thân tràm vươn cao vút, nói: “Từ lâu, người dân chọn tiêu làm cây trồng phát triển kinh tế gia đình. Tuy nhiên, khi tiêu mất giá, một số hộ nản bỏ vườn hoặc chuyển sang trồng khóm, cây ăn trái. Dù vậy, nhiều gia đình quyết tâm bám trụ cùng loại cây này. Hiện, ấp thành lập tổ hợp tác trồng tiêu với 14 thành viên, duy trì diện tích canh tác 12 ha”.

Buổi chiều, trong vườn tiêu của anh Trần Bình Thà, ngụ ấp Vĩnh Hưng, xã Vĩnh Hòa Hưng có hơn chục người đang miệt mài làm việc. Người trẻ, trung niên thì leo trên chiếc thang để hái tiêu trên cao, người lớn tuổi thu lượm những hạt tiêu chín dưới gốc, người phụ trách việc phân loại, tách hạt, phơi tiêu, sấy tiêu… Vườn tiêu của gia đình anh Thà diện tích 25.000m2, có gần 5.000 gốc tiêu đang cho trái bước vào vụ thu hoạch. Anh Thà dẫn chúng tôi tham quan vườn tiêu hơn 15 năm tuổi, cây nào cũng trĩu trái, từng chùm tiêu chín sắc vàng, đỏ, xanh với mùi thơm cay nồng đặc trưng lan tỏa khắp khu vườn.

Anh Thà gắn bó với cây tiêu hơn 2 năm qua. Nghề trồng tiêu có từ đời cha, sau đó đến đời anh, anh em trong gia đình đều trồng tiêu. Anh Thà cho biết, trồng tiêu chỉ nặng chi phí đầu tư ban đầu, từ năm thứ hai trở đi là có thu hoạch, tuổi đời cây 15 - 20 năm mới đầu tư trồng lại. Mỗi năm, tiêu cho thu hoạch 1 vụ, thời gian kéo dài từ tháng giêng đến tháng 4, tháng 5. Tháng 5 là lúc tiêu ra hoa chuẩn bị vụ thu hoạch năm sau. Một cây tiêu sinh trưởng tốt, đạt năng suất có thể cho khoảng 3 - 7kg. Mỗi ha tiêu nếu chăm sóc tốt cho thu hoạch từ 2,5 - 4 tấn tiêu thương phẩm/năm, doanh thu vài trăm triệu đồng. Tiêu sau khi hái được phân loại thành tiêu phơi khô và tiêu xanh non nguyên chùm bán cho thương lái.

Anh Thà vừa dẫn tôi đi thăm vườn tiêu vừa chia sẻ: “Mấy chục năm qua gia đình tôi sống nhờ vào cây tiêu. Tôi có hơn 2,5ha đất trồng tiêu. Mỗi năm, tôi thu hoạch khoảng 7 tấn tiêu khô và tiêu tươi, giá bán tùy thời điểm, dao động từ 100.000 - 160.000 đồng/kg. Mỗi năm sau khi trừ chi phí tôi thu hơn 400 triệu đồng”. Theo anh Thà, vụ thu hoạch này, gia đình anh trúng mùa, được giá. Từ đầu vụ đến nay, anh thu hoạch hơn 6 tấn tiêu, bán giá 153.000 đồng/kg tiêu khô, 60.000 đồng/kg tiêu tươi.

Rời vườn tiêu của anh Thà, chúng tôi rẽ vào con đường nhỏ đến thăm vườn tiêu rộng 1ha của gia đình anh Trần Thái Anh, ngụ ấp Vĩnh Hưng, xã Vĩnh Hòa Hưng. Nhân công đang nhanh tay hái tiêu, cố gắng kết thúc vụ tiêu để kịp chuẩn bị cho vụ tiêu mới. Vừa tách hạt tiêu bằng chiếc máy tách hạt anh Thái Anh vừa chia sẻ: “Ngày trước, trồng tiêu tách hạt ra khỏi chùm thủ công, giờ có máy làm nhanh hơn nhiều, đỡ tốn chi phí thuê nhân công. Tôi đầu tư máy sấy tiêu bằng nhiệt, vừa tiết kiệm thời gian vừa đảm bảo chất lượng của tiêu”.

Với diện tích 1ha, mỗi vụ, anh Thái Anh thu hoạch từ 3 - 4 tấn tiêu thành phẩm, trừ chi phí phân thuốc, thuê nhân công, thu nhập gần 300 triệu đồng. Nhờ trồng tiêu, kinh tế gia đình anh ổn định.

TIỂU ĐIỀN