Chủ động bảo vệ lúa hè thu

Những ngày này, ông Trần Chí So - nông dân ấp Mỹ Phó, xã Mỹ Đức thường xuyên ra đồng thăm lúa. Theo ông So, mưa nhiều dễ phát sinh dịch bệnh nên ông phải ra đồng thường xuyên. Vụ đông xuân, lúa trúng mùa nhưng giá bấp bênh nên ông quyết tâm gỡ gạc vụ hè thu. “Cán bộ nông nghiệp khuyến cáo tôi chú ý rầy nâu, sâu cuốn lá nhỏ, muỗi hành, rầy phấn trắng, sâu đục thân, bệnh đạo ôn, cháy bìa lá, bệnh lem lép hạt. Tuy nhiên, tôi quan sát thấy lượng rầy nâu, rầy phấn trắng chưa đáng lo nên chủ yếu phun thuốc ngừa sâu ống và bệnh đạo ôn”, ông So cho biết.

Nông dân xã Thạnh Mỹ Tây xử lý dịch hại, bảo vệ lúa hè thu. Ảnh: THANH TIẾN

Với kinh nghiệm canh tác lúa nhiều năm, ông So đánh giá vụ lúa hè thu nông dân canh tác vất vả hơn. Tuy nhiên, đến thời điểm lúa hơn 30 ngày tuổi như hiện nay, ông và nông dân bón khoảng 14 - 16kg phân/công, giảm hơn một nửa so vụ đông xuân nên khá hài lòng. “Thấy lúa phát triển tốt tôi yên tâm. Tôi trồng 70 công lúa nên giảm lượng phân khá nhiều. Giờ giá lúa bấp bênh nên giảm phân thuốc là nông dân mừng. Đa phần nông dân hy vọng mùa này gỡ gạc lại để có động lực gắn bó với ruộng đồng”, ông So nói.

Phụ trách mảng trồng trọt, bảo vệ thực vật, chị Trần Thị Mộng Tuyền - viên chức Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Châu Phú thường xuyên thăm đồng cùng nông dân. Theo chị Tuyền, rầy nâu xuất hiện đợt cao điểm đầu đến giữa tháng 6, mức độ gây hại từ nhẹ đến trung bình. Đợt thứ hai, rầy hoạt động mạnh vào giữa đến cuối tháng 7, trùng với giai đoạn lúa làm đòng đến chín với mật độ cao. Đây cũng là đối tượng truyền bệnh vàng lùn và lùn xoắn lá, gây thiệt hại nghiêm trọng nếu không được quản lý tốt. “Hiện, tỷ lệ nhiễm rầy nâu, muỗi hành ở ngưỡng 2 - 3% nên chúng tôi khuyến cáo bà con thăm đồng thường xuyên. Những ngày tới, nếu các loài vật gây hại này xuất hiện dày hơn, nông dân mới cần xử lý, nhất là đối với diện tích lúa khoảng 3.000ha ở giai đoạn làm đòng trên toàn xã”, chị Tuyền cho biết.

Thời điểm này, toàn tỉnh xuống giống gần 200.000ha lúa hè thu, đạt khoảng 40% diện tích so kế hoạch. Để ổn định diện tích sản xuất, nâng cao hiệu quả và đảm bảo mục tiêu tăng trưởng năm 2026, ngành nông nghiệp tỉnh khuyến cáo nông dân quản lý nước hợp lý, áp dụng tưới ngập - khô xen kẽ (AWD), hạn chế khô hạn hoặc ngập úng cục bộ. Đồng thời, nông dân cần bón phân cân đối, giảm lượng đạm, tăng cường kali. Ngoài ra, bà con được khuyến khích sử dụng phân hữu cơ, phân bón sản xuất trong nước nhằm giảm chi phí đầu vào. Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trần Thanh Hiệp khuyến cáo: “Điều cần thiết hiện nay là nông dân cần áp dụng quy trình canh tác lúa theo Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp để giảm chi phí, quản lý dịch bệnh hiệu quả, bảo đảm lợi nhuận. Ngành nông nghiệp sẽ đồng hành cùng nông dân về kỹ thuật, hỗ trợ bà con đạt năng suất lúa hè thu tốt nhất”.

Theo ông Hiệp, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Chi cục Thủy lợi, Trung tâm Khuyến nông tăng cường hỗ trợ nông dân theo vị trí, chức năng chuyên môn. Trong đó, Chi cục Phát triển nông thôn và Quản lý chất lượng đẩy mạnh thực hiện chính sách khuyến khích liên kết sản xuất và tiêu thụ, kêu gọi doanh nghiệp tham gia đầu tư sản xuất theo chuỗi liên kết. Đồng thời, hỗ trợ và củng cố các tổ hợp tác, hợp tác xã đủ mạnh để đại diện nông dân tham gia liên kết với doanh nghiệp. Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật cần tăng cường theo dõi, dự báo diễn biến tình hình dịch hại, thông báo và hướng dẫn nông dân phòng trừ kịp thời, hiệu quả; thường xuyên tổ chức đoàn kiểm tra, thăm đồng phát hiện kịp thời các loại dịch hại để giúp cho nông dân chủ động phòng trừ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị ủy ban nhân dân các xã, phường, đặc khu chủ động bố trí ngân sách địa phương để gia cố đê bao, cống, đập và xây dựng phương án tiêu thoát nước, phòng, chống mưa bão, ngập úng trong vụ hè thu năm 2026; tổ chức kiểm tra, rà soát hệ thống nội đồng, thủy lợi và hạ tầng phục vụ sản xuất, kịp thời khắc phục các điểm ảnh hưởng đến thu hoạch. “Nông dân nên sử dụng các giống lúa theo tín hiệu thị trường, thực hiện gieo sạ tập trung theo từng tiểu vùng, có giãn cách thời gian hợp lý nhằm tránh quá tải máy gặt. Đồng thời, quan tâm vệ sinh đồng ruộng, làm đất, nạo vét kênh, mương, gia cố công trình thủy lợi nhằm đảm bảo ăn chắc vụ hè thu năm nay”, ông Hiệp nói.

Với diễn biến phức tạp của thời tiết hiện nay, nông dân cần chủ động giải pháp phòng ngừa dịch hại, ứng phó với mùa mưa bão hiệu quả. Đồng thời, cần áp dụng quy trình canh tác khoa học, tham gia chuỗi liên kết sản xuất nhằm đảm bảo đầu ra, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ biến động giá lúa trên thị trường như vụ đông xuân vừa qua.

THANH TIẾN