Công nghệ cao nhưng đầu ra còn khó

Ông Châu Hồng Khanh (thứ 2, từ phải qua) trồng dưa lưới ứng dụng công nghệ cao. Ảnh: ĐẶNG LINH

Trong khu nuôi tôm công nghệ cao của Công ty Trách nhiệm hữu hạn giống thủy sản Dương Hùng tại xã Tân Thạnh, những bể ương nối nhau phủ bạt xanh, hệ thống oxy chạy rì rì suốt ngày đêm. Công nhân liên tục kiểm tra độ mặn, nhiệt độ nước bằng thiết bị điện tử trước khi chuyển tôm sang giai đoạn nuôi tiếp theo.

Mô hình ương vèo tôm giống 2 giai đoạn được doanh nghiệp áp dụng nhằm giúp tôm giống thích nghi với môi trường nước địa phương, hạn chế sốc nhiệt, giảm hao hụt khi thời tiết thất thường. Nhìn những đàn tôm nhỏ li ti bơi kín mặt nước, bà Phan Hồng Nhiên - đại diện Công ty Trách nhiệm hữu hạn giống thủy sản Dương Hùng cho biết, quy trình này giúp nâng cao tỷ lệ sống của con giống, nhất là trong điều kiện nắng nóng, mưa trái mùa xuất hiện ngày càng nhiều.

Tuy nhiên, phía sau sự bài bản ấy là áp lực chi phí rất lớn. Từ hệ thống ao bạt, máy sục khí, xử lý nước đến các phần mềm theo dõi môi trường đều cần vốn đầu tư cao. “Muốn làm công nghệ cao phải đầu tư đồng bộ nhưng chi phí ban đầu quá lớn. Nhiều giải pháp chuyển đổi số chuyên sâu doanh nghiệp nhỏ vẫn khó tiếp cận”, bà Nhiên nói. Điều khiến doanh nghiệp trăn trở hơn là chất lượng con giống trên thị trường còn thiếu đồng đều. Theo bà Nhiên, nhiều hộ nuôi mua giống kém chất lượng dẫn đến thiệt hại lớn, ảnh hưởng cả vùng nuôi. “Chúng tôi mong ngành chức năng siết chặt quản lý chất lượng con giống, đảm bảo nguồn giống đạt chuẩn để giảm rủi ro cho người nuôi”, bà Nhiên kiến nghị.

Tại ấp Trà Phô, xã biên giới Giang Thành, khu chuồng nuôi vịt lạnh của ông Đào Thanh Tấn nổi bật giữa cánh đồng. Hàng chục ngàn con vịt grimaud di chuyển đồng loạt dưới hệ thống phun sương, máng ăn tự động và quạt làm mát chạy liên tục. Gắn bó với nghề hơn 5 năm, ông Tấn chọn mô hình nuôi vịt gia công liên kết với Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam. Doanh nghiệp cung cấp con giống, thức ăn, kỹ thuật và bao tiêu đầu ra. Mỗi lứa, ông nuôi khoảng 15.000 con, sau 42 ngày đạt trọng lượng hơn 3,2kg/con là xuất bán. Một năm xoay vòng từ 4 - 5 lứa, lợi nhuận hàng trăm triệu đồng.

Ông Tấn nói: “Từ ngày liên kết với doanh nghiệp, đầu ra ổn định hơn, quy trình chăn nuôi bài bản hơn nhưng làm lớn lại phát sinh bài toán mới. Khó nhất bây giờ là nước sạch phục vụ chăn nuôi. Khu này nước bị nhiễm mặn nên phải tự xử lý từ mặn sang ngọt, chi phí đội lên rất cao”. Theo ông Tấn, nếu không có nguồn nước ổn định, nông dân khó mạnh dạn mở rộng mô hình công nghệ cao quy mô lớn.

Ở ấp Mỹ Quý, xã Vĩnh Thạnh Trung, ông Trần Tấn Thành đang theo đuổi mô hình cá tra công nghệ cao đạt chuẩn ASC. Trên diện tích khoảng 5ha, các ao nuôi được lắp hệ thống quan trắc môi trường, xử lý nước tuần hoàn và kiểm soát thức ăn tự động. Nhờ liên kết doanh nghiệp từ đầu vào đến bao tiêu đầu ra, mỗi năm gia đình ông thu lợi nhuận hàng tỷ đồng.

Để có được thành quả ấy là hành trình đầy áp lực. Ông Thành cho biết, chi phí đầu tư công nghệ rất cao trong khi khâu con giống vẫn là nỗi lo lớn nhất. “Muốn có giống tốt tôi phải đi Đồng Tháp để mua, vận chuyển lâu nên hao hụt nhiều, chi phí đội lên đáng kể. Tôi mong tỉnh sớm xây dựng trung tâm sản xuất giống cá tra công nghệ cao để chủ động nguồn giống chất lượng. Nếu con giống không ổn định người nuôi cá tra tại An Giang rất khó khăn”, ông Thành nói.

Thực tế tại An Giang cho thấy, nông nghiệp công nghệ cao hiện vẫn phát triển rời rạc, chủ yếu dựa vào sự tự xoay xở của doanh nghiệp và nông dân tiên phong. Trong khi đó, bài toán căn cơ như vùng nguyên liệu, nước sạch, trung tâm giống chất lượng cao hay chuyển đổi số đồng bộ vẫn chưa được giải quyết triệt để. Vừa đầu tư hơn 500 triệu đồng làm nhà màng trồng dưa lưới ở xã Sơn Kiên, ông Châu Hồng Khanh cho rằng: “Điều nông dân cần là một hệ sinh thái đủ mạnh, vốn vay phù hợp, hạ tầng đồng bộ, nguồn giống chất lượng, doanh nghiệp đồng hành và thị trường ổn định”.

ĐẶNG LINH