Đánh thức tiềm năng vùng đất di sản Óc Eo

Cánh đồng Óc Eo nhìn từ đỉnh núi Ba Thê. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Óc Eo sở hữu địa hình bán sơn địa đặc trưng của vùng tứ giác Long Xuyên, với hệ thống đồng bằng đan xen 4 ngọn núi: Ba Thê, núi Nhỏ, núi Chọi và núi Chóc. Nơi đây có cảnh quan thiên nhiên đa dạng và là vùng đất hội tụ văn hóa của 3 dân tộc Kinh, Hoa, Khmer, tạo nên bức tranh sinh hoạt cộng đồng phong phú.

Điểm nhấn nổi bật của xã Óc Eo là Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê, di tích quốc gia đặc biệt lưu giữ những dấu tích của nền văn minh Óc Eo và Vương quốc Phù Nam cổ đại. Cùng với đó là hệ thống di tích, công trình văn hóa, tín ngưỡng như bia đá và tượng Phật bốn tay, chùa Linh Sơn, chùa Sơn Tiên, Thạch Đại Đao trên đỉnh núi Ba Thê hay chùa KalBôPrưk của đồng bào Khmer. 6 tháng đầu năm 2026, xã đón hơn 80.000 lượt du khách đến tham quan.

Ủy ban nhân dân xã Óc Eo đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm tạo sự đồng thuận cao trong nhân dân đối với việc xây dựng hồ sơ đề cử, kết hợp với việc triển khai các phương án đảm bảo an ninh, trật tự trên địa bàn.

Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Lê Văn Đà cho rằng thách thức lớn nhất hiện nay là tạo sự đồng thuận sâu rộng trong nhân dân đối với công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản. “Chúng tôi sẽ phân tích để người dân hiểu rõ việc hồ sơ đề cử được thế giới vinh danh không chỉ mang lại niềm tự hào về lịch sử, văn hóa mà còn là nền tảng cốt lõi để xây dựng các đề án phát triển du lịch của địa phương trong thời gian tới. Thành quả này sẽ nâng tầm vị thế của xã Óc Eo, tạo đòn bẩy thúc đẩy thương mại, dịch vụ, mang lại lợi ích kinh tế cho chính người dân”, ông Lê Văn Đà cho biết.

Để hiện thực hóa tầm nhìn chiến lược đó, Ủy ban nhân dân xã Óc Eo vừa ký kết hợp tác với Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh) nhằm định hình thương hiệu du lịch Óc Eo mang bản sắc riêng, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển bền vững trong giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Hai bên thống nhất sẽ hoàn thiện đề án trong tháng 9/2026, tập trung xây dựng mô hình phát triển du lịch gắn với công tác bảo tồn, phát huy giá trị cốt lõi của Di tích quốc gia đặc biệt Óc Eo - Ba Thê, tuyệt đối tránh việc khai thác xâm hại đến vùng lõi di sản.

Thời gian tới, xã Óc Eo sẽ ưu tiên mở rộng không gian du lịch cộng đồng và du lịch trải nghiệm gắn với đời sống văn hóa bản địa. Các sản phẩm OCOP, đặc sản địa phương sẽ được giới thiệu tại các không gian chợ quê, chợ đêm. Đồng thời, phát triển các điểm du lịch nông nghiệp, trải nghiệm văn hóa của đồng bào Khmer phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Xã tiếp tục chú trọng bảo tồn, phục hồi các giá trị văn hóa truyền thống như nghề dệt thổ cẩm, đàn ngũ âm, múa Óc Eo và đờn ca tài tử; quan tâm đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực phục vụ du lịch nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Sinh sống nhiều năm tại vùng đất di sản, ông Nguyễn Văn Nho, ngụ ấp Trung Sơn, xã Óc Eo kỳ vọng việc bảo tồn và phát huy giá trị Khu di tích khảo cổ Óc Eo - Ba Thê sẽ tạo thêm động lực để xã phát triển. Theo ông Nho, cùng với việc đầu tư hạ tầng và đa dạng hóa các sản phẩm du lịch, việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống chính là yếu tố tạo nên sức hấp dẫn riêng của vùng đất này.

Xây dựng hồ sơ đề cử di sản thế giới là cơ hội để xã Óc Eo khẳng định quyết tâm phát triển trên nền tảng bảo tồn di sản. Khi những giá trị lịch sử được gìn giữ và phát huy đúng hướng, vùng đất từng là thương cảng sầm uất của Vương quốc Phù Nam sẽ có thêm cơ hội đánh thức tiềm năng, trở thành điểm đến giàu bản sắc trên bản đồ du lịch của An Giang và cả nước.

PHƯƠNG LAN