Mới đây, một số doanh nghiệp gửi thắc mắc lên Bộ Tài chính xoay quanh việc quy định về chứng từ thanh toán không tiền mặt. Cụ thể, một đơn vị tại TP. Hồ Chí Minh hỏi: Căn cứ Nghị định 320/2025 ngày 15/12/2025 quy định và hướng dẫn một số điều của luật Thuế thu nhập doanh nghiệp nêu: Khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt thực hiện theo quy định của các văn bản pháp luật về thuế giá trị gia tăng. Vậy, nếu doanh nghiệp chỉ trả lương cho người lao động bằng hình thức tiền mặt hoặc hiện vật (không trả lương theo hình thức thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định) đối với từng người có mức lương trên 5 triệu đồng/người/lần chi trả thì có được đưa vào chi phí được trừ hay không?

Trả lời vấn đề này, Thuế cơ sở 2 TP. Hồ Chí Minh dẫn quy định tại Điều 9 của luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025 nêu các khoản chi được trừ và không được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế. Trong đó có khoản chi thực tế phát sinh liên quan đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, bao gồm cả khoản chi phí bổ sung được trừ theo tỷ lệ phần trăm tính trên chi phí thực tế phát sinh trong kỳ tính thuế liên quan đến hoạt động nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp; khoản chi có đủ hóa đơn, chứng từ theo quy định; khoản chi có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ và các khoản thanh toán khác từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên... Căn cứ vào quy định trên, trường hợp doanh nghiệp chi trả tiền lương cho người lao động từng lần từ 5 triệu đồng trở lên mà không có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định thì không được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp.

Sử dụng dịch vụ ban đêm cũng phải thanh toán không tiền mặt

Cũng liên quan đến việc thanh toán không tiền mặt, một cá nhân tên Nguyễn Thị Tuyết cũng gửi thắc mắc đến Bộ Tài chính nêu: Theo nghị định số 181/2025/NĐ-CP ngày 1/7/2025, mức từ 5 triệu đồng trở lên phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Bên công ty bị vướng trường hợp như sau: Công ty làm dịch vụ cho khách hàng về xuất nhập khẩu làm thủ tục hải quan, và thuê bên thứ 3 vận chuyển cho khách hàng, khi phát sinh hóa đơn nâng/hạ container ở cảng vào ban đêm, đối với những lô từ 3 container trở lên hạ cùng 1 cảng và cùng 1 ngày sẽ bị phát sinh hơn mức 5 triệu đồng. Như vậy sẽ phải chuyển khoản từ tài khoản công ty khách hàng mới được khấu trừ thuế giá trị gia tăng đầu vào, nhưng việc này xảy ra ban đêm nên khách hàng không thể chuyển khoản được. Vì thế phải xử lý theo hướng nào để hóa đơn cảng xuất ra cho khách hàng được khấu trừ hợp lệ?

Trả lời phản ánh này, Bộ Tài chính trích dẫn lại Điều 26 Nghị định số 181/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành một số điều của luật Thuế giá trị gia tăng về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt như sau: Cơ sở kinh doanh phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với hàng hóa, dịch vụ mua vào (bao gồm cả hàng hóa nhập khẩu) từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế giá trị gia tăng. Trong đó, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của Nghị định số 52/2024 của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt, trừ các chứng từ bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản của bên bán... Trường hợp mua hàng hóa, dịch vụ của một người nộp thuế có giá trị dưới 5 triệu đồng nhưng mua nhiều lần trong cùng một ngày có tổng giá trị từ 5 triệu đồng trở lên thì chỉ được khấu trừ thuế đối với trường hợp có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt.