Hương vị trái chúc Bảy Núi

Nhờ hợp thổ nhưỡng vùng Bảy Núi, cây chúc sinh trưởng khỏe, cho trái quanh năm.

Hương vị trái chúc được thực khách ưa chuộng.

Trong tiếng Khmer, trái chúc được gọi là Kôt - Sốt (hay Cốt Sốt), còn du khách thường quen gọi là chanh Thái. Vốn là loài cây mọc dại trên núi rừng hoặc được trồng rải rác trong các phum, sóc, cây chúc nhờ hợp thổ nhưỡng vùng sơn cước nên cho trái có hương vị đượm đà, nồng nàn.

Cây chúc có thân cao lớn, nhiều gai nhọn. Lá rất dễ nhận biết nhờ kiểu thắt eo đặc trưng tạo thành hình số 8. Khác với lớp vỏ trơn nhẵn như chanh, trái chúc có vỏ ngoài sần sùi, nhăn nhúm. Cây có sức sống dẻo dai, chịu hạn tốt và sinh trưởng khỏe trên đất núi dốc.

Trong tự nhiên, cây chỉ cho trái một lần vào mùa mưa. Tuy nhiên, nếu đảm bảo nước tưới tối thiểu 2 lần/tuần vào mùa khô, cây có thể cho trái quanh năm. Chính vụ, giá chúc khoảng 40.000 - 50.000 đồng/kg. Vào mùa nghịch khan hiếm, giá trái chúc tăng cao gấp 2 - 3 lần.

Nước sốt đậm đà từ lá và trái chúc trong món gà đốt ở Bảy Núi

Giá trị lớn nhất của trái chúc nằm ở hương thơm đậm đà cùng vị chua thanh khiết. Không chua gắt như chanh, chúc có vị chua dịu, the nhẹ cùng hương tinh dầu nồng nàn, giữ mùi rất lâu.

Vỏ chúc chứa hàm lượng tinh dầu dồi dào. Người sành ăn thường vắt ngược nửa trái chúc để phần nước cốt hòa quyện trọn vẹn với tinh dầu thơm từ vỏ, vừa tạo vị đậm đà mà không lo bị đắng.

Nhờ khả năng khử mùi rất mạnh, trái chúc trở thành "linh hồn" biến các món ăn dân dã thành đặc sản trứ danh. Nổi tiếng là gà đốt lá chúc với thịt gà đậm đà, thơm nức hương sả và lá chúc lót đáy nồi.

Gà đốt lá chúc hương vị hấp dẫn.

Điểm nhấn nằm ở chén nước chấm. Nước mắm kết hợp cùng tỏi, ớt, đường cùng nước cốt chúc tươi vắt trực tiếp tạo nên món nước chấm có vị chua cay, mặn ngọt cùng hương thơm nồng khiến thực khách mê đắm.

Trái chúc còn hay được người dân sử dụng khi ăn món cháo bò.Tô cháo bò nóng hổi, trọn vẹn hơn nhờ vài giọt nước cốt chúc tươi giúp cân bằng độ béo và làm dậy mùi thơm cho tô cháo. Bên cạnh đó, các món ếch nướng, dế xào lá chúc, lẩu bò… sử dụng lá và trái chúc để làm gia vị.

Sản phẩm từ lá chúc.

Không dừng lại ở căn bếp, lá và trái chúc còn được bà con chế biến thành muối ớt sấy khô, muối chấm sệt để vận chuyển đi xa. Một số hộ dân đã chế biến tinh dầu chúc, muối ớt chúc theo hướng công nghiệp, mở ra triển vọng khai thác kinh tế rất lớn.

Từ loài cây mọc dại trên núi, chúc đã trở thành một đặc sản của An Giang, vừa giữ trọn bản sắc văn hóa ẩm thực Khmer, vừa góp phần nâng cao đời sống cho người dân vùng Bảy Núi.

MINH ĐỨC