Đối ngoại và hội nhập quốc tế đưa Việt Nam vươn xa

Trong đường lối, chủ trương, lãnh đạo của Đảng, đối ngoại và hội nhập quốc tế ngày càng khẳng định vai trò trụ cột chiến lược, vừa giữ vững môi trường hòa bình vừa mở ra động lực và không gian phát triển, góp phần nâng cao vị thế, uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Từ “thêm bạn, bớt thù” đến hội nhập quốc tế toàn diện

Những năm 1980, khi đất nước lâm vào khủng hoảng kinh tế - xã hội, Đảng ta sớm nhận thức rằng muốn phát triển phải đổi mới tư duy, trong đó có tư duy đối ngoại. Đại hội VI đã đặt nền móng cho chính sách “thêm bạn, bớt thù”, từng bước phá thế bao vây, cấm vận, mở rộng quan hệ quốc tế trên cơ sở cùng tồn tại hòa bình.

Đến Đại hội VII, phương châm chiến lược “Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng thế giới” được xác lập, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong tư duy đối ngoại. Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, đa phương hóa, đa dạng hóa trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt chính sách đối ngoại của Việt Nam.

Bước phát triển tiếp theo được ghi nhận tại Đại hội IX, khi Đảng chủ trương chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, gắn hội nhập với phát huy nội lực, giữ vững độc lập, tự chủ và bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc. Đến Đại hội XI, trọng tâm đối ngoại được mở rộng sang “chủ động, tích cực hội nhập quốc tế toàn diện”, khẳng định Việt Nam là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế. Đại hội XIII tiếp tục nâng tầm tư duy khi xác định hội nhập quốc tế là động lực chiến lược của phát triển đất nước.

Động lực phát triển và nâng tầm vị thế quốc gia

Với đường lối đúng đắn, quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam không ngừng được mở rộng. Việt Nam đã ký kết và thực thi 17 hiệp định thương mại tự do với hơn 60 đối tác, tạo không gian thị trường rộng lớn, thúc đẩy xuất khẩu và thu hút đầu tư nước ngoài.

Năm 2025, tổng kim ngạch xuất, nhập khẩu của Việt Nam đạt khoảng 920 tỷ USD, đưa nước ta vào nhóm 15 nền kinh tế có quy mô thương mại lớn nhất thế giới. Xuất khẩu đạt khoảng 500 tỷ USD; vốn FDI đăng ký vượt 35 tỷ USD, với mức giải ngân cao nhất trong 5 năm gần đây. Cơ cấu xuất, khẩu tiếp tục chuyển dịch theo hướng đa dạng, có chiều sâu, phản ánh chất lượng hội nhập ngày càng được nâng cao.

Hội nhập quốc tế không chỉ thể hiện qua các chỉ số vĩ mô mà hiện diện sinh động trong đời sống xã hội và ở từng địa phương. Dòng vốn đầu tư nước ngoài mang theo công nghệ, phương thức quản trị hiện đại; nông sản Việt Nam ngày càng đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường quốc tế; hợp tác giáo dục, khoa học, công nghệ được mở rộng, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực.

Từ sản xuất nhỏ lẻ, nông dân trồng xoài keo ở xã Khánh Bình đã chuyển sang canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, gắn với chuỗi giá trị toàn cầu. Hiện xoài keo Khánh Bình đã xuất khẩu sang thị trường nhiều nước như Hoa Kỳ, Úc, New Zealand... Ảnh: TRỌNG TÍN

Tại An Giang, nhiều mô hình sản xuất nông nghiệp gắn với chuỗi giá trị toàn cầu cho thấy hiệu quả rõ nét của hội nhập. Người dân từ sản xuất nhỏ lẻ đã chuyển sang canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, liên kết hợp tác xã, doanh nghiệp để xuất khẩu nông sản sang các thị trường lớn, trong đó có những thị trường khó tính như Mỹ, Úc, New Zealand. Các ngành hàng chủ lực như tôm, cá tra, lúa gạo chất lượng cao ngày càng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Riêng cá tra đã xuất khẩu sang hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, với tỷ lệ lớn diện tích nuôi đạt các chứng nhận bền vững quốc tế, cho thấy xu hướng phát triển theo chiều sâu, chú trọng chất lượng và trách nhiệm.

Song hành với hội nhập kinh tế, đối ngoại chính trị và đối ngoại đa phương được triển khai đồng bộ, hiệu quả. Việt Nam hiện có quan hệ ngoại giao với 194 quốc gia, thiết lập 42 mối quan hệ đối tác từ mức đối tác toàn diện trở lên, là thành viên tích cực của hơn 70 tổ chức khu vực và quốc tế. Riêng năm 2025, Việt Nam triển khai 75 hoạt động đối ngoại cấp cao, ký kết gần 350 thỏa thuận hợp tác, mở rộng không gian phát triển và tăng cường đan xen lợi ích với các đối tác. Cố Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng khẳng định: “Với tất cả sự khiêm tốn, chúng ta vẫn có thể nói rằng: Đất nước ta chưa bao giờ có được cơ đồ, tiềm lực, vị thế và uy tín quốc tế như ngày nay”.

Tầm nhìn mới cho kỷ nguyên vươn mình của dân tộc

Phát huy những thành tựu đạt được, ngày 24/1/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 59-NQ/TW về hội nhập quốc tế trong tình hình mới, khẳng định hội nhập quốc tế là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, là động lực quan trọng đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Định hướng này tiếp tục được cụ thể hóa trong Nghị quyết số 01/NQ-CP của Chính phủ về nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu thực hiện kế hoạch kinh tế - xã hội năm 2026 xác định rõ phát triển kinh tế - xã hội - môi trường là trung tâm; xây dựng Đảng là then chốt; phát triển văn hóa là nền tảng; bảo đảm quốc phòng, an ninh và đẩy mạnh đối ngoại là trọng yếu, thường xuyên. Cách tiếp cận này cho thấy đối ngoại đã được đặt đúng vị trí là trụ cột chiến lược, vừa giữ vững môi trường hòa bình vừa trực tiếp mở rộng không gian phát triển, tranh thủ nguồn lực bên ngoài, đồng thời nâng cao năng lực tự cường của đất nước.

Dự thảo Văn kiện Đại hội XIV của Đảng tiếp tục khẳng định phương hướng triển khai đồng bộ, sáng tạo hoạt động đối ngoại và hội nhập quốc tế sâu rộng, toàn diện, hiệu quả; kiên định đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; bảo đảm cao nhất lợi ích quốc gia, dân tộc. Bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, khi thời cơ và thách thức đan xen, việc tiếp tục đẩy mạnh hội nhập sâu rộng, toàn diện, hiệu quả sẽ là nhân tố quan trọng để Việt Nam phát triển nhanh, bền vững, nâng cao vị thế và uy tín quốc tế, đóng góp tích cực cho hòa bình, hợp tác và phát triển của thế giới.

TÚ MINH