Dưới mái đình Ông Thoại

Một ngày đầu tháng 4, tôi đến thăm đình thần Thoại Ngọc Hầu. Dưới cái nắng gay gắt, bóng mát của những tán cây dầu hàng trăm năm tuổi ở đình như làm dịu lại tâm hồn khách phương xa. Hôm ấy, dù là ngày thứ nhưng cửa đình lúc nào cũng đông người ra vào dâng hương. Chị Nguyễn Mỹ Tiên, ngụ xã Thoại Sơn thân thiện nói: “Người dân ở đây không đợi đến lễ kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu mới đến mà khi muốn tìm lại sự thanh tịnh trong tâm hồn là chúng tôi sẽ đến đình”.

Toàn cảnh đình thần Thoại Ngọc Hầu. Ảnh: PHƯƠNG LAN

Với người dân Thoại Sơn, ngôi đình không chỉ là một kiến trúc cổ mà là “nhà”, nơi nương tựa của những tâm hồn tìm kiếm sự an yên. Trùng với ngày Giỗ tổ Hùng Vương, lễ kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu diễn ra vào ngày 10, 11, 12 tháng 3 âm lịch hằng năm. Ngày đó, chính quyền địa phương làm lễ cúng theo đầy đủ các nghi thức trang trọng. Người dân Thoại Sơn sống và làm việc ở nhiều nơi cũng tranh thủ về dâng hương bày tỏ lòng biết ơn với danh thần Thoại Ngọc Hầu đã có công đào kênh Thoại Hà và lập làng, dựng bia Thoại Sơn.

Lễ kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu, địa phương tổ chức rất trang trọng với đầy đủ các nghi thức cổ truyền. Đây là dịp để chính quyền và Nhân dân địa phương báo công lên tiền nhân về những thành quả lao động, sản xuất sau một năm nỗ lực; được xem là ngày lễ trọng đại của người dân Thoại Sơn.

Bước vào ngôi đình uy nghiêm, những ai lần đầu đến hẳn sẽ không khỏi trầm trồ. Bên trong chánh điện, chúng ta sẽ gặp tượng Thoại Ngọc Hầu, phía sau là bia Thoại Sơn. Bia được phủ vải đỏ viền quanh và đặt trên bệ thờ rất trang trọng. Tổng thể bia là một công trình kiến trúc nghệ thuật độc đáo. Đầu bia chạm 2 chữ “Thoại Sơn”, mặt bia gồm 629 chữ Hán được chạm, khắc tinh xảo, đẹp mắt. Nội dung bia là một áng văn chương sắc sảo. Bia Thoại Sơn là 1 trong 3 công trình di tích lịch sử loại bia ký nổi tiếng ở Việt Nam dưới triều đại phong kiến còn lưu lại cho đến ngày nay được nhiều người truyền tụng. Văn bia là một áng văn hay, tấm bia là một tác phẩm nghệ thuật, di tích lịch sử.

Ngày 29/1/2019, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chính thức xếp hạng đình Thoại Ngọc Hầu và bia Thoại Sơn là Di tích quốc gia. Tổ chức Kỷ lục Việt Nam cũng xác lập kỷ lục vinh danh giá trị nội dung cho cụm di tích này - nơi cùng lúc bảo tồn và phát huy 3 giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể: Bia đá Thoại Sơn, ngôi đình thần và lễ hội văn hóa truyền thống huyện Thoại Sơn (cũ).

Cùng ngày với lễ hội kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu, lễ hội văn hóa truyền thống huyện Thoại Sơn (cũ) thu hút hàng ngàn người về đây để tỏ lòng tri ân đối với vị thần có công trên vùng đất này. Từ năm 2002, huyện Thoại Sơn (cũ) đã tổ chức lễ hội văn hóa truyền thống nhằm phục vụ Nhân dân địa phương và ở khắp các nơi về dâng hương, kính nhớ.

Ông Trần Hữu Huệ - Ban Quý tế đình Thoại Ngọc Hầu cho biết: “Hằng năm, cứ đến ngày lễ kỳ yên đình thần Thoại Ngọc Hầu, không chỉ người dân trong vùng mà những người đi làm ăn xa cũng tranh thủ trở về để dâng hương, cầu mong Ông Thoại phù hộ cho công việc hanh thông, gia đình bình an. Đình thần Thoại Ngọc Hầu là một trong số ít những ngôi đình mở cửa 24/24 giờ để đón khách thập phương đến chiêm bái”.

Có những người từ thuở nhỏ theo học dưới mái trường trung học mang tên Thoại Ngọc Hầu, lớn lên sinh sống trên vùng đất Thoại Sơn, bên dòng kênh Thoại Hà. Cuộc đời họ dường như gắn liền với chữ “Thoại”, tạo nên một sợi dây liên kết vô hình nhưng bền chặt giữa thế hệ hôm nay và bậc tiền nhân.

PHƯƠNG LAN