Giá trị kinh tế của vườn măng cụt 75 năm

Chị Lê Thị Thu Nào phân loại măng cụt giao cho các siêu thị. Ảnh: AN LÂM

Giữa tán măng cụt cổ thụ, ánh nắng len qua từng lớp lá xanh đậm. Những thân cây xù xì, gốc lớn lặng lẽ kể câu chuyện qua hơn ba phần tư thế kỷ. Người gieo cây măng cụt đầu tiên là cha chồng của chị Nào. Ông dành 44 năm cuộc đời để chăm chút từng gốc cây. Những năm kháng chiến chống Mỹ, bom đạn nhiều lần trút xuống vùng đất này, nhưng khu vườn vẫn được gìn giữ. Với gia đình, đó không chỉ là vườn cây ăn trái mà còn là một phần ký ức của người cha đã đánh đổi biết bao mồ hôi, nước mắt để giữ lại. “Khu vườn này là tài sản ông bà để lại. Mỗi cây đều có tuổi đời gần bằng tuổi của nhiều thế hệ trong gia đình. Tôi giữ vườn cũng là giữ lại công sức của cha ông”, chị Nào nói.

Tiếp quản khu vườn, vợ chồng chị Nào vẫn giữ cách chăm sóc truyền thống, cho đến khoảng 10 năm trước, cây bắt đầu có dấu hiệu xuống sức. Sau mỗi mùa thu hoạch, lá không còn xanh mượt, cây phát triển chậm hơn. Chị tìm đến các kỹ sư của Đại học Cần Thơ để nhờ tư vấn. Khuyến nghị đưa ra khá táo bạo là giảm hẳn phân hóa học, chuyển sang dùng phân vi sinh để nuôi bộ rễ. Ban đầu, gia đình chị chỉ dám thử nghiệm trên 10 gốc măng cụt. Kết quả vượt ngoài mong đợi, những cây được bón phân vi sinh phục hồi nhanh, lá xanh dày, trái nhiều hơn, vỏ mỏng, hầu như không còn mủ vàng, vị ngọt thanh và thơm đặc trưng. Điều bất ngờ nhất là khi mẫu trái được kiểm nghiệm, kết quả không phát hiện dư lượng thuốc bảo vệ thực vật.

“Từ lúc đó, chúng tôi quyết định chuyển toàn bộ khu vườn sang hướng hữu cơ. Làm cực hơn một chút nhưng mình yên tâm vì vừa tốt cho cây vừa an toàn cho người ăn”, chị Nào cho biết. Mỗi mùa măng cụt khoảng 3 tháng. Từ khu vườn này, mỗi năm có khoảng 10 - 13 tấn trái được đưa vào hệ thống Co.opmart tại phường Rạch Giá. Bình quân mỗi ngày, có khoảng 200kg măng cụt được thu hoạch, tuyển chọn rồi chuyển đến siêu thị. Nhưng với chị Nào, giá trị của khu vườn không dừng lại ở những con số sản lượng. Để khu vườn không chỉ nhộn nhịp vài tháng mùa măng cụt, gia đình còn trồng xen mít ruột đỏ, bưởi, vú sữa, cam... tạo thêm sản phẩm phục vụ du khách quanh năm.

Nhận thấy nhiều người ở đô thị muốn tìm về không gian miệt vườn, chị mở cửa đón khách từ dịp 30/4 đến khoảng giữa tháng 7 âm lịch hằng năm. Du khách đến từ Hà Tiên, Rạch Giá, Cần Thơ... không chỉ để mua trái mà còn được tự tay hái măng cụt, câu cá dưới mương, ngồi nghỉ dưới bóng cổ thụ. Bữa cơm giữa vườn cũng mang đúng hương vị quê nhà. Gỏi gà măng cụt, cá tai tượng chiên xù, cá lóc đồng, lươn nướng... đều được chế biến từ nguyên liệu nuôi trồng ngay trong khu vườn. Không ít người đã quay lại vào mùa sau chỉ để được ngồi thêm vài giờ dưới những tán cây. Để giữ được khu vườn ấy, công việc mỗi ngày chưa bao giờ nhẹ nhàng. Mùa nắng, chị phải bơm nước liên tục, vét mương chống phèn, quét sạch gốc cây, chăm từng bộ rễ. Mỗi trận mưa lớn hay cơn dông mạnh đều khiến gia đình chị thấp thỏm.

Đau lòng nhất là những cơn bão đã quật ngã nhiều cây măng cụt cổ thụ. Có những gốc cây chỉ sau một đêm mưa gió đã bật gốc. “Mỗi lần thấy cây ngã, tôi xót lắm, giống như mất đi một người thân trong nhà vậy”, chị Nào bộc bạch. Điều chị mong mỏi không chỉ là bán được nhiều trái hơn mà còn là giữ được khu vườn cho thế hệ sau. Chị hy vọng hạ tầng giao thông được đầu tư thuận lợi hơn để du khách dễ đến, đồng thời có thêm định hướng hỗ trợ phát triển du lịch sinh thái gắn với những vườn cây lâu năm.

AN LÂM