Giảm chi phí, giữ lời vụ hè thu

Cán bộ xã Hòa Hưng xuống đồng cùng người dân trao đổi tình hình xuống giống vụ hè thu năm 2026. Ảnh: BÍCH THÙY

Giữa cái nắng gắt đầu mùa hè, trên cánh đồng vừa làm đất xong ở ấp Hòa Phú, xã Hòa Hưng, ông Diệc Thanh Vân - thành viên Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Hòa Phú trò chuyện cùng đoàn công tác của xã thăm đồng vụ hè thu. Trên nền ruộng còn sình non sau khi vừa gieo sạ, ông Vân vừa chỉ tay về phần ruộng mới xuống giống vừa chia sẻ với đoàn về sự chủ động của người dân trong sản xuất vụ hè thu năm nay. Gia đình ông vừa xuống giống 3ha lúa OM 18 được vài ngày. Sau khi thu hoạch vụ đông xuân, ông chủ động để đất nghỉ gần 3 tuần rồi mới cho máy vào làm đất nhằm hạn chế sâu bệnh và giúp đất phục hồi tốt hơn. “Vụ hè thu phải tính kỹ từ đầu. Nếu làm đất liền sau thu hoạch là sâu bệnh còn nhiều. Tôi phơi đất, xuống giống đúng lịch khuyến cáo của ngành nông nghiệp thì giảm chi phí, cây lúa khỏe hơn”, ông Vân nói.

Theo ông Vân, chi phí sản xuất vụ hè thu năm nay tăng cao. Riêng tiền cày, trục, xới gần 500.000 đồng/công, tăng 30% so với trước; phân bón tăng từ 700.000 - 800.000 đồng/công nên người dân phải thay đổi cách sản xuất để giữ lợi nhuận.

HTX Nông nghiệp Hòa Phú có 192 thành viên, với diện tích sản xuất hơn 407,4ha. Vụ hè thu năm nay, HTX sử dụng giống các giống OM 18 và OM 5451, thời gian sinh trưởng 90 ngày. Theo ông Trần Thanh Đào - Giám đốc HTX Nông nghiệp Hòa Phú, HTX vận động thành viên xuống giống đồng loạt từ ngày 15 đến 30/4 theo khuyến cáo của ngành chuyên môn nhằm hạn chế sâu bệnh. Đồng thời, khuyến cáo người dân thường xuyên thăm đồng, giảm lượng giống gieo sạ và áp dụng quy trình canh tác lúa chất lượng cao để giảm chi phí, nâng hiệu quả sản xuất.

Tại ấp Thạnh Phong, xã Thạnh Hưng, nhiều nông dân khẩn trương làm đất chuẩn bị xuống giống vụ hè thu. Ông Nguyễn Văn Kích - Giám đốc HTX Nông nghiệp 339 cho biết: “Vụ hè thu năm nay hợp tác xã có 50 thành viên, canh tác diện tích 124ha, thống nhất chọn giống DS1 (lúa Nhật) để xuống giống đồng loạt toàn bộ diện tích. Theo ông Kích, giống DS1 được người dân chọn từ đầu vụ vì có nhiều ưu điểm như: Ít sâu bệnh, cứng cây, dễ chăm sóc, phù hợp thổ nhưỡng địa phương và giá bán ổn định ở mức cao hơn nhiều giống lúa khác. Đây cũng là giống phù hợp với định hướng sản xuất lúa chất lượng cao theo Đề án 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao. “Vụ hè thu thời tiết thất thường nên nếu chọn giống không phù hợp rất dễ phát sinh sâu bệnh, chi phí tăng. Giống DS1 cứng cây, ít đổ ngã, dễ chăm sóc nên người dân yên tâm”, ông Kích cho biết.

Gia đình ông Kích hiện canh tác 5ha lúa. Vụ đông xuân 2025 - 2026, nhờ ứng dụng máy bay không người lái phun thuốc, hệ thống bơm nước tự động và cơ giới hóa trong thu hoạch nên năng suất đạt hơn 9 tấn/ha. Với giá thương lái thu mua khoảng 6.100 đồng/kg, lợi nhuận ổn định hơn trước.

Theo ông Cao Hoàng Nhân - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thạnh Hưng, vụ hè thu năm 2026, toàn xã gieo sạ 10.740ha lúa, trong đó giống DS1 (lúa Nhật) 777ha. Theo ông Nhân, việc người dân chủ động chọn giống phù hợp, xuống giống đồng loạt và áp dụng kỹ thuật canh tác từ đầu vụ góp phần giảm chi phí sản xuất, hạn chế sâu bệnh và từng bước nâng chất lượng hạt lúa trên địa bàn xã.

Từ những cánh đồng vừa xuống giống ở Hòa Hưng đến Thạnh Hưng có thể thấy người dân hôm nay không còn sản xuất theo kinh nghiệm đơn thuần mà đang chuyển dần sang tư duy làm nông nghiệp bài bản, tính toán ngay từ đầu vụ. Sự chủ động từ khâu chọn giống, làm đất, xuống giống đồng loạt đến áp dụng kỹ thuật canh tác không chỉ giúp giảm chi phí, hạn chế sâu bệnh mà còn từng bước nâng chất lượng hạt lúa, thích ứng với biến động thị trường và thời tiết thất thường. Đây cũng là hướng đi được nhiều địa phương trong tỉnh tập trung thực hiện nhằm xây dựng vùng sản xuất lúa chất lượng cao, nâng giá trị hạt gạo và giúp người dân yên tâm gắn bó với đồng ruộng.

BÍCH THÙY