Giữ nghề chằm lá, giữ nét quê Cừ Đứt

Chị Mai Thị Mỹ Hường gắn bó với nghề chằm lá, vừa tạo thêm thu nhập vừa giữ nghề truyền thống.

Mưu sinh giữa đầm xanh

Chiếc vỏ nhỏ rẽ nước giữa đầm Đông Hồ, hướng về những rặng dừa nước xanh ngát. Ngồi trên vỏ, anh Nguyễn Văn Thương, ngụ khu phố V - Đông Hồ, thoăn thoắt đốn từng tàu lá. Với người dân Cừ Đứt, những rặng dừa nước không chỉ tạo nên cảnh sắc hoang sơ đặc trưng cho vùng đầm mà còn là nguồn nguyên liệu gắn liền với cuộc sống qua nhiều thế hệ.

Anh Thương nói: “Ở đây từ xưa đến nay dừa nước nhiều lắm. Có gia đình đốn về chằm lá bán, có nhà đốn về lợp nhà hoặc làm chuồng trại”.

Cừ Đứt nằm trọn trong đầm Đông Hồ, cảnh quan còn khá hoang sơ. Theo các bậc cao niên, dừa nước được trồng tại đây từ khoảng thập niên 1930 của thế kỷ XX. Hiện diện tích dừa nước đạt hơn 307ha, vừa tạo hệ sinh thái đặc trưng cho đầm, vừa cung cấp nguồn nguyên liệu cho nghề chằm lá truyền thống.

Từ những tàu lá dừa nước, qua đôi tay người thợ, sản phẩm mang đậm dấu ấn quê nhà được hoàn thiện.

Từ những tàu lá dừa nước, người dân tỉ mỉ chằm thành từng tấm. Nghề này xuất hiện từ sớm và từng là công việc chính của nhiều gia đình. Tuy nhiên, nghề cũng trải qua nhiều thăng trầm. Bà Lê Thị Xuyến, thế hệ thứ hai gắn bó với nghề, nhớ lại: “Năm 2000, trận lũ lớn nhấn chìm nhiều hàng dừa nước. Nguồn nguyên liệu thiếu hụt khiến nghề chằm lá ngưng trệ, nhiều gia đình phải bỏ nghề tìm kế sinh nhai khác”.

Những năm gần đây, khi lũ không còn lớn, dừa nước được trồng lại và nghề dần hồi phục. “Trung bình một người thạo việc chằm trên 100 tấm/ngày, thu nhập vài trăm ngàn. Nghề không giúp đổi đời, nhưng người dân vẫn bám trụ với mong muốn giữ nghề của ông bà. Mấy thế hệ như tôi đã già, chỉ mong con cháu tiếp tục lưu giữ”, bà Xuyến bộc bạch.

Trải nghiệm việc chằm lá giúp du khách hiểu thêm về đời sống của người dân vùng đầm Đông Hồ.

Hiện Cừ Đứt còn khoảng 10 gia đình kiên trì giữ nghề. Với chị Mai Thị Mỹ Hường, nghề chằm lá từng là nguồn thu nhập chính giúp vợ chồng chị nuôi hai con ăn học. Chị Hường chia sẻ: “Nay thu nhập không bằng trước, nhưng vợ chồng tôi quyết không bỏ nghề, vừa có thêm khoản trang trải, vừa giữ lại nét truyền thống quê mình”.

Nghề xưa tìm lối mới

Trước xu thế mới, địa phương vận động người dân tiếp tục duy trì nghề, đồng thời đưa các điểm chằm lá tại nhà dân vào tour du lịch trải nghiệm. Du khách khi ghé thăm đầm Đông Hồ có thể tìm hiểu từng công đoạn và tự tay chằm những tấm lá dừa.

Anh Đặng Hoàng Khương Em, du khách từ TP. Hồ Chí Minh cho biết: “Ngoài ngắm cảnh đẹp hoang sơ và thưởng thức món ăn ngon, việc được tự tay chằm lá dừa nước là một trải nghiệm rất mới mẻ, thú vị”.

Bí thư Chi bộ khu phố V - Đông Hồ Trần Minh Thành cho biết, nghề chằm lá đã gắn bó với người dân Cừ Đứt từ lâu đời, vừa tạo thêm thu nhập, vừa lưu giữ nét sinh hoạt đặc trưng vùng đầm. Khu phố vận động bà con duy trì và khuyến khích kết hợp với phát triển du lịch, giúp du khách không chỉ tham quan cảnh quan mà còn hiểu hơn về đời sống người dân nơi đây.

Từ công việc mưu sinh gắn với miếng cơm manh áo, chằm lá hôm nay có thêm cơ hội trở thành sản phẩm du lịch độc đáo. Chừng nào vẫn còn những đôi tay kiên trì với từng mũi chằm, nét quê Cừ Đứt vẫn còn được giữ lại theo một cách riêng.

Bài và ảnh: DANH THÀNH