Tích nước từ mạch nước trên núi
Nằm dưới chân núi Cô Tô, hồ Soài So, xã Tri Tôn có diện tích khoảng 5ha, với sức chứa khoảng 400.000m3 nước. Mùa mưa, từng giọt nước nhỏ róc rách len lỏi qua các khe đá rồi tích tụ thành dòng suối Vàng mát lành chảy xuống hồ Soài So. Qua vài đám mưa già, hồ Soài So sẽ hứng đầy ắp nước. Nguồn nước phong phú, mặt hồ phẳng lặng như gương, nên thơ và hữu tình.

Hồ Thủy Liêm trên núi Cấm. Ảnh: THÀNH CHINH
Trải qua 6 tháng mùa mưa, ở vùng Bảy Núi thừa nước. Những cơn mưa già nặng hạt trút xuống đồi núi, nhiều khi còn tạo thành lũ cuốn trôi đất, đá trên mặt đường nông thôn. Tuy nhiên, đến mùa khô thì vùng núi lại “khát nước”, do đó, những hồ nước trời trở nên quan trọng trong việc cung cấp nước sản xuất, sinh hoạt của người dân. Anh Chín Phát (Nguyễn Tấn Phát, 49 tuổi) nói rằng, ngày xưa khu vực hồ Soài So có khoảng đất trống trũng thấp. Mùa mưa đến, nước ứ đọng, đồng bào Khmer dẫn đàn bò xuống tắm, uống nước, đi riết thành hồ nhỏ. Về sau, mỗi năm lượng nước mưa trên suối Vàng chảy xuống cuồn cuộn tạo thành hồ khá rộng. Nhà nước thấy được tầm quan trọng của việc trữ nước vào mùa khô nên cho xây dựng hồ kiên cố. Hiện nay, mỗi khi mùa mưa đến, hồ này chứa một lượng nước lớn. “Mùa mưa thì bà con thừa nước sử dụng, mùa khô thì đưa ống xuống hồ bơm nước lên sinh hoạt, tưới tiêu vườn tược”, anh Chín Phát cho biết.
Dạo một vòng hồ Soài So, chúng tôi thấy những vườn xoài của người dân ở triền đồi khoác màu xanh mướt mắt. Nhờ lấy nguồn nước từ hồ, bà con đẩy mạnh lập vườn trồng trọt, đem lại thu nhập khá. Anh Chín Phát cho biết, mấy năm nay, người dân lập vườn trồng xoài, nhờ nguồn nước ở hồ Soài So, nhà vườn giữ được màu xanh bên triền núi. Nhà anh trồng 5 công xoài Đài Loan và cát Hòa Lộc, vụ này cho trái nghịch vụ bán Tết, hy vọng cho thu nhập khá. Hiện nay, nhiều du khách đến tham quan, check in tại hồ Soài So và khu vực dưới chân núi Cô Tô.
Điểm tham quan lý tưởng
Rời hồ Soài So, chúng tôi tìm đến hồ Ô Tà Sóc, xã Ô Lâm. Hồ nằm dưới chân núi Dài, được xây dựng kiên cố, có làn đường khá rộng, xe chạy vào thoải mái. Ngước nhìn trên cao, ngọn núi Dài được mây bao phủ, lúc ẩn, lúc hiện, tịch tĩnh. Hồ rộng lớn trong xanh biêng biếc như chiếc gương soi bóng núi rừng, tuyệt đẹp. Lần đầu tiên đến đây, chúng tôi choáng ngợp trước vẻ đẹp thơ mộng của hồ. Màu xanh núi rừng in bóng nước, tạo nên khung cảnh yên bình.

Hồ Soài So dưới chân núi Cô Tô. Ảnh: THÀNH CHINH
Đi tới gần chân núi, thấy nhiều du khách dạo chơi, chúng tôi cảm nhận được cuộc sống an nhiên, tự tại, gần gũi với thiên nhiên dưới chân núi Dài. Ghé lại hỏi thăm, mới biết các anh ở nơi khác đến tham quan, du lịch. Tới con đường bê tông lên núi, chúng tôi rong ruổi dưới tán rừng, rồi leo lên triền núi, gặp người dân chở nông sản xuống núi. Theo một số người dân, ngọn núi này nằm thoai thoải có đất pha cát, thổ nhưỡng và khí hậu thuận lợi để lập vườn. Nhanh tay chất từng giỏ đậu que xuống cân cho tiểu thương, ông Trần Văn Hòa cho biết, mùa này không có mưa, bà con ở đây nhờ lấy nước từ hồ Ô Tà Sóc tưới vườn nên cho huê lợi khá.
Ở độ cao khoảng 600m, hồ Thủy Liêm nằm trên núi Cấm, xã Núi Cấm có diện tích khoảng 6,7ha, với sức chứa hơn 500.000m3 nước. Ngày trước, nơi đây là một hồ cạn, vào mùa mưa tích trữ đầy nước. Khi đến mùa nắng thì hồ cạn trơ đáy. Ông Đinh Văn Tươi (93 tuổi) sống gần hồ Thủy Liêm kể, ngày trước khu vực này là vùng thung lũng. Mùa mưa, nơi đây đọng lại thành hồ nước nhỏ, mùa khô thì cạn nước. Để tích trữ nước quanh năm, hồ được xây dựng kiên cố phục vụ việc sinh hoạt, tưới vườn của người dân trên núi và phòng cháy, chữa cháy rừng mùa khô.
Xung quanh hồ còn được chỉnh trang, trồng hoa tạo cảnh quan thoáng mát thu hút du khách. Hồ Thủy Liêm được mệnh danh là hồ nước đẹp nhất ở vùng Bảy Núi, là địa chỉ du lịch nổi tiếng khắp vùng. Quanh hồ là quần thể chùa chiền trông như bức tranh sơn thủy hữu tình độc nhất ở miền Tây. Du khách đến đây vào buổi sáng sớm sẽ cảm nhận được không khí mát lạnh, cảnh vật trầm lắng, mây mờ bao phủ như cảnh bồng lai. Nhiều du khách ví nơi đây như Đà Lạt ở đồng bằng.
Giờ đây, từ những hồ nước nhân tạo không chỉ phục vụ đời sống người dân mà còn trở thành điểm dừng chân yên bình cho lữ khách trong hành trình khám phá, trải nghiệm Bảy Núi hùng vĩ.
THÀNH CHINH