Trong dòng chảy văn hóa dân tộc, việc bảo tồn, duy trì không gian chợ tình Khâu Vai - Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia - chính là bảo tồn “không gian văn hóa” để gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa đặc sắc, các giá trị nhân văn... giữa dòng chảy hiện đại.
Khâu Vai - “phiên chợ của ký ức”
Chợ tình Khâu Vai - hay còn gọi là Chợ phong lưu - bắt nguồn từ truyền thuyết về chàng Ba người dân tộc Nùng và nàng Út người dân tộc Giáy. Họ yêu nhau say đắm nhưng do không cùng dân tộc, không cùng tổ tiên hay phong tục tập quán. Hơn nữa chàng lại là con nhà nghèo còn nàng là con gái tộc trưởng người Giáy. Bởi vậy mối tình của 2 người bị ngăn cấm. Không đến được với nhau, hai người hẹn ước cứ mỗi năm một lần, vào ngày 27/3 Âm lịch sẽ trở lại Khâu Vai để gặp nhau, sẻ chia những tâm tình chưa nói hết.
Từ lời hẹn ước đó, nhiều người ví Khâu Vai là “phiên chợ của ký ức,” nơi những câu chuyện tình xưa có cơ hội được tiếp nối, dù chỉ trong một ngày ngắn ngủi của năm.

Phiên chợ trở thành dịp hiếm hoi để họ dừng lại, nhìn lại một phần ký ức tuổi trẻ. Sau cuộc gặp gỡ ấy, mọi người lại trở về với cuộc sống của mình, nhẹ lòng hơn và trọn vẹn hơn với hiện tại. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)
Từ khắp các bản làng xa xôi, người ta lại tìm về Khâu Vai. Trong dòng người ấy có những người đã lập gia đình, có những mái tóc đã bạc màu theo năm tháng. Họ đến không phải để nối lại tình xưa theo nghĩa thông thường, mà để gặp lại người từng gắn bó với mình trong một quãng đời.
Chợ tình Khâu Vai - hay còn gọi là Chợ phong lưu - bắt nguồn từ một câu chuyện tình đẹp mà buồn giữa chàng Ba và nàng Út.
Một cái bắt tay, một câu hỏi thăm, một chén rượu ngô bên bếp lửa… đôi khi chỉ chừng ấy cũng đủ để khép lại những điều còn dang dở trong lòng. Không có sự ghen tuông hay cấm đoán, bởi với người dân vùng cao, quá khứ là điều không thể xóa bỏ. Họ tin rằng sự thẳng thắn và lòng tin mới là nền tảng bền vững của gia đình. Chính cách ứng xử đầy bao dung ấy đã tạo nên nét văn hóa rất riêng, hiếm thấy ở bất kỳ nơi nào khác.
Ở góc nhìn đời sống, Chợ tình Khâu Vai còn giống như một “khoảng lặng” đặc biệt của cộng đồng. Trong một năm dài, con người mải miết với nương rẫy, gia đình và cuộc sống thường nhật. Phiên chợ trở thành dịp hiếm hoi để họ dừng lại, nhìn lại một phần ký ức tuổi trẻ. Sau cuộc gặp gỡ ấy, mọi người lại trở về với cuộc sống của mình, nhẹ lòng hơn và trọn vẹn hơn với hiện tại.

Cứ vào ngày 27/3 Âm lịch hằng năm, những chàng trai, cô gái dân tộc nơi đây khoác trên mình những bộ trang phục đẹp nhất để cùng đến với chợ Phong lưu Khâu Vai. (Ảnh: Minh Quyết/TTXVN)
Theo thời gian, Chợ tình Khâu Vai ngày nay không chỉ là cuộc hẹn của những mối tình xưa mà mở rộng thành không gian hẹn hò của tình yêu. Có người đến chợ tình khi chưa biết yêu, và ra về với một mối duyên vừa chớm nở. Có người đi qua nhiều mùa chợ, để rồi tìm được một nửa của mình giữa tiếng khèn, câu hát giao duyên.
Chính những điều giản dị ấy lại làm nên chiều sâu nhân văn của chợ tình Khâu Vai - nơi tình yêu không chỉ là cảm xúc lứa đôi mà còn là sự gắn bó, sẻ chia giữa con người với con người.
Theo thời gian, Chợ tình Khâu Vai ngày nay không chỉ là cuộc hẹn của những mối tình xưa mà mở rộng thành không gian hẹn hò của tình yêu. Có người đến chợ tình khi chưa biết yêu, và ra về với một mối duyên vừa chớm nở.
Khâu Vai ngày càng thu hút nhiều người tìm đến nhưng vẫn giữ được tinh thần nguyên bản của mình: một không gian nhân văn, nơi con người được phép đối diện với quá khứ bằng sự chân thành và bao dung.










Đọc nhiều