"Kích hoạt" sức mạnh doanh nghiệp

Một đoạn tuyến thuộc dự án đường cao tốc bắc-nam vừa hoàn thành, đưa vào khai thác.

Mỗi đồng vốn đầu tư công được sử dụng đúng hướng sẽ là đòn bẩy thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng, đồng thời tạo cơ hội cho doanh nghiệp nâng cao năng lực.

Vận hành dòng vốn theo tư duy mới

Cuối tháng 7 vừa qua, Tập đoàn T&T và Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) đã ký thỏa thuận tài trợ cho các dự án hạ tầng giao thông; năng lượng; hạ tầng khu công nghiệp, logistics,… Đây là những lĩnh vực giữ vai trò dẫn dắt tăng trưởng và có yêu cầu cao về năng lực triển khai cũng như nguồn lực tài chính dài hạn. Chính quy mô và tính chất của danh mục đầu tư này là nền tảng để Tập đoàn T&T mở rộng hợp tác với các định chế tài chính, trong đó có VDB. Ông Đỗ Quang Hiển, Chủ tịch Điều hành Tập đoàn T&T cam kết sử dụng hiệu quả, an toàn và đúng mục đích nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước; đồng thời mong muốn VDB tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và giám sát trong quá trình triển khai các dự án. Điều này góp phần phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư, tạo ra những công trình bền vững cho đất nước và các địa phương.

Việc thiết lập cơ chế hợp tác với VDB không chỉ mở thêm một kênh tiếp cận nguồn tín dụng đầu tư của Nhà nước cho các dự án đủ điều kiện, mà còn phản ánh xu hướng đa dạng hóa các nguồn lực tài chính phục vụ danh mục đầu tư dài hạn của Tập đoàn T&T. Đây cũng là bước khởi đầu cho cơ chế phối hợp giữa doanh nghiệp tư nhân và định chế tài chính phát triển của Nhà nước trong huy động nguồn lực cho các dự án thuộc lĩnh vực ưu tiên. Nhìn rộng ra, đây còn là minh chứng cho thấy, dòng vốn đầu tư của Nhà nước đang vận hành theo tư duy mới: Chủ động dẫn dắt, kích hoạt và nhân lên nguồn lực toàn xã hội.

Trong Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước đã nêu rõ: “Kinh tế nhà nước phải tiên phong kiến tạo phát triển, dẫn dắt, mở đường, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa, cơ cấu lại nền kinh tế và xác lập mô hình tăng trưởng mới”. Thông qua các định chế tài chính như VDB, nguồn lực nhà nước dẫn dắt dòng vốn vào các lĩnh vực chiến lược, tạo hiệu ứng lan tỏa và thu hút mạnh mẽ nguồn lực của doanh nghiệp và xã hội. Mô hình này đã phát huy hiệu quả tại nhiều quốc gia phát triển khi vốn ngân sách là “vốn mồi” để kích hoạt vốn tư nhân.

Phát biểu trong cuộc thảo luận ở tổ về kinh tế-xã hội (Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI), Thủ tướng Lê Minh Hưng đã nhấn mạnh, để đạt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam cần nguồn lực đầu tư rất lớn. Nhiệm kỳ này, tổng vốn đầu tư toàn xã hội cần đạt khoảng 40% GDP (tương đương 38,5 triệu tỷ đồng), cao hơn mức 33% của nhiệm kỳ trước. Vốn đầu tư công từ ngân sách nhà nước ở mức hơn 8 triệu tỷ đồng (nhiệm kỳ trước gần 2,9 triệu tỷ đồng). Tuy vậy, con số này cũng chỉ đáp ứng khoảng 20% tổng vốn đầu tư toàn xã hội, 80% còn lại buộc phải huy động từ nguồn lực xã hội và vốn đầu tư nước ngoài.

Để duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số trong nhiều năm tới, nền kinh tế cần ưu tiên vốn đầu tư cho các dự án hạ tầng giao thông, năng lượng, logistics,… những lĩnh vực với chu kỳ đầu tư, thu hồi vốn kéo dài. Nguồn ngân sách hoặc tín dụng thương mại được đánh giá rất khó để đáp ứng yêu cầu vốn đối với các lĩnh vực này. Do vậy, trong trường hợp nêu trên, thông qua định chế tài chính VDB, nguồn vốn tín dụng đầu tư của Nhà nước được định hướng vào các lĩnh vực ưu tiên, đồng thời yêu cầu doanh nghiệp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện về hiệu quả dự án, năng lực tài chính, vốn chủ sở hữu và phương án trả nợ. Đây là điều kiện cần và đủ để chọn ra được những dự án thật sự có khả năng tạo giá trị gia tăng cho nền kinh tế.

Cơ hội giúp doanh nghiệp trưởng thành

Theo nhận định của Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long, chuyên gia kinh tế thuộc Hiệp hội Tư vấn tài chính Việt Nam, bản chất của đầu tư công là tạo ra “vốn mồi” dẫn dắt các nguồn lực xã hội. Ngân sách nhà nước được ưu tiên rót vào các công trình hạ tầng thiết yếu có suất đầu tư lớn, thời gian thu hồi vốn dài - những lĩnh vực mà khu vực tư nhân rất khó tự mình đảm nhận. Mỗi đồng vốn đầu tư công được giải ngân không chỉ tạo ra giá trị trực tiếp cho dự án, mà còn tạo hiệu ứng lan tỏa đối với nhiều ngành kinh tế, từ xây dựng, sản xuất vật liệu đến dịch vụ, thương mại và việc làm.

Thời gian qua, Chính phủ đã quan tâm, khuyến khích đổi mới sáng tạo và nâng cao năng lực doanh nghiệp. Tuy nhiên, để chủ trương này chuyển hóa thành năng lực thực tế, doanh nghiệp cần được “thực chiến” ngay tại những công trình lớn trong nước để từng bước trưởng thành. Tự thân các doanh nghiệp cần tăng cường liên kết, chuyên môn hóa, trở thành tổng thầu đủ năng lực tham gia thực hiện các công trình trọng điểm, dự án lớn của quốc gia.

Bản chất của đầu tư công là tạo ra “vốn mồi” dẫn dắt các nguồn lực xã hội.

_________

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Trí Long

Phó Giáo sư, Tiến sĩ Đinh Trọng Thịnh, chuyên gia kinh tế nhận định, năng lực tổng thầu của doanh nghiệp chỉ có thể tích lũy qua từng dự án. Một trong những điều kiện để hình thành các tổng thầu mạnh là thay đổi phương thức tổ chức và quản lý dự án. Việc hợp nhất các gói thầu đơn lẻ thành gói thầu quy mô lớn, giao cho một tổng thầu quản trị là xu hướng mới, cần nghiên cứu nhằm đồng bộ hóa kỹ thuật và đẩy nhanh tiến độ các dự án. Doanh nghiệp được trao quyền chủ động tổ chức thực hiện, Nhà nước vẫn nắm quyền kiểm soát dự án.

Chủ trương xuyên suốt của Đảng và Nhà nước về đầu tư là phát huy cao nhất nguồn lực xã hội, đa dạng hóa các kênh huy động vốn, trong đó khu vực tư nhân được xác định là nguồn lực quan trọng cùng với đầu tư công. Bình quân, mỗi đồng vốn nhà nước tham gia đã huy động gần 3 đồng vốn ngoài ngân sách, phát huy vai trò “vốn mồi” của vốn nhà nước theo đúng định hướng. Vừa qua, Nghị quyết số 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân của Bộ Chính trị ban hành ngày 4/5/2025 đã mở ra cách nhìn mới: Kinh tế tư nhân không chỉ tham gia thị trường mà còn trở thành lực lượng cùng Nhà nước tổ chức và phát triển nền kinh tế.

Mục tiêu hoàn thành 5.000km đường cao tốc vào năm 2030 có ý nghĩa to lớn, tạo nền tảng hạ tầng quan trọng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Trong điều kiện nguồn lực nhà nước còn hạn chế, việc huy động nguồn lực ngoài ngân sách có ý nghĩa rất quan trọng.

________

Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh

Theo Bộ trưởng Xây dựng Trần Hồng Minh, mục tiêu hoàn thành 5.000km đường cao tốc vào năm 2030 có ý nghĩa to lớn, tạo nền tảng hạ tầng quan trọng, phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân từ 10%/năm trở lên. Trong điều kiện nguồn lực nhà nước còn hạn chế, việc huy động nguồn lực ngoài ngân sách có ý nghĩa rất quan trọng.

Bộ đã lên danh mục 29 dự án ưu tiên kêu gọi đầu tư theo phương thức PPP với tổng mức đầu tư khoảng 923.000 tỷ đồng, tập trung mở rộng trục đường cao tốc bắc-nam hiện hữu, khép kín tuyến vành đai các thành phố lớn và các tuyến kết nối hành lang kinh tế đông-tây, vùng Tây Nguyên, vùng Đồng bằng sông Cửu Long,... Bộ cam kết sẽ tiếp tục duy trì cơ chế đối thoại, phối hợp chặt chẽ các cơ quan, đơn vị kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp nhập cuộc và trưởng thành

Theo Nhân Dân