Kiến trúc độc đáo ở Tây An cổ tự

Tây An cổ tự tọa lạc tại chân núi Sam, là ngôi chùa gắn liền với lịch sử mở đất An Giang.

Năm 1847, dưới thời vua Thiệu Trị, Tổng đốc An - Hà Doãn Uẩn cho khởi công xây dựng chùa Tây An. Tên gọi “Tây An” mang khát vọng trấn an bờ cõi phía Tây của Tổ quốc. Ra đời trong chính sách “khai hoang - lập chùa - an dân” của nhà Nguyễn, ngôi chùa vừa là nơi ăn mừng chiến thắng giặc ngoại xâm, vừa là điểm tựa tinh thần cho người Việt trên vùng đất mới.

Cổng tam quan mang đậm nét truyền thống Nam Bộ.

Ngay sau khi hoàn thành, Tổng đốc Doãn Uẩn đã thỉnh Tăng cang Tiên Giác - Hải Tịnh (vị cao tăng uy tín từng trụ trì chùa Giác Lâm, Gia Định) về đảm nhận cương vị trụ trì đầu tiên. Hơn 170 năm tồn tại, ngôi chùa ghi dấu hành trạng của 10 đời trụ trì, luôn đồng hành cùng đời sống tâm linh của nhân dân Nam Bộ.

Lịch sử Tây An cổ tự còn gắn liền với hành trạng của Đức Phật thầy Tây An (Đoàn Minh Huyên, 1807-1856) - người sáng lập ra đạo Bửu Sơn Kỳ Hương. Sau khi thụ giới xuất gia tại đây, ông đã để lại xá lợi và phần mộ nằm khiêm tốn phía sau chánh điện, trở thành chốn hành hương thiêng liêng của hàng triệu tín đồ mỗi năm.

Kiến trúc mặt tiền kết hợp độc đáo giữa nghệ thuật Ấn Độ và phong cách cổ truyền Việt Nam.

Tây An cổ tự được Kỷ lục Việt Nam công nhận là “Ngôi chùa đầu tiên tại Việt Nam kết hợp phong cách nghệ thuật Ấn Độ và kiến trúc cổ dân tộc”. Mặc dù xây theo bố cục chữ “tam” truyền thống Nam Bộ, mặt tiền ngôi chùa lại bừng sáng với 3 mái vòm tròn dạng củ hành mang đậm hơi thở kiến trúc Ấn Độ và Hồi giáo.

Phía trước cửa chùa được trấn giữ bởi hai tượng Bạch tượng và Hắc tượng uy nghi. Hai bên chánh điện là lầu chuông, lầu trống hình tứ giác trang trí hình tượng Tứ linh (Long, Lân, Quy, Phụng) chạm khắc công phu.

Bước vào bên trong chánh điện, du khách không khỏi ngỡ ngàng trước không gian nghệ thuật điêu khắc gỗ thế kỷ XIX. Nơi đây lưu giữ hàng trăm pho tượng lớn nhỏ bằng gỗ quý như Phật Thích Ca, Bồ Tát, La Hán, Bát Bộ Kim Cang… được chế tác tỉ mỉ, đại diện cho nghệ thuật điêu khắc Nam Bộ thời Nguyễn.

Trải qua nhiều đợt trùng tu, đặc biệt là cuộc đại trùng tu năm 1958 của Hòa thượng Thích Bửu Thọ, Tây An cổ tự vẫn giữ trọn nét cổ kính, trang nghiêm.

Đông đảo Phật tử và du khách thập phương về chiêm bái, thưởng ngoạn cảnh chùa.

Không chỉ là điểm dừng chân tâm linh nổi tiếng của du khách khi ghé thăm An Giang, Tây An cổ tự còn là "nhân chứng sống" cho tinh thần hòa hợp văn hóa, giữ gìn cội nguồn của dân tộc nơi biên cương Tây Nam.

ĐỨC TOÀN