Kinh tế gia đình phát triển bền vững

Gia đình chị Nguyễn Kim Ngân, ngụ xã Đông Thái thu hoạch tôm càng xanh. Ảnh: ĐẶNG LINH

Trời vừa hửng sáng, chị Nguyễn Kim Ngân, ngụ xã Đông Thái đã có mặt ngoài ruộng kiểm tra mực nước và tình trạng ao nuôi tôm. Sau khi cho tôm ăn, vợ chồng chị tất bật giao tôm, cua giống xong lại xay nước đá giao cho khách, tối đến sắp xếp hàng hóa, ghi chép sổ sách bán hàng. “Giờ làm một nghề không đủ sống, phải làm nhiều thứ mới xoay xở được. Lúc tôm thất thì còn lúa, còn buôn bán nhỏ thì ngày nào cũng có đồng ra đồng vô”, chị Ngân cho biết.

Cách làm lấy ngắn nuôi dài này giúp gia đình chị duy trì thu nhập ổn định, giảm rủi ro trong sản xuất. Không dừng lại ở đó, chị Ngân dự định đăng ký hộ kinh doanh để hoạt động bài bản hơn. “Có đăng ký thì tôi xuất được hóa đơn, giao dịch rõ ràng, nhất là khi làm việc với doanh nghiệp hay hợp tác xã cần chứng từ quyết toán. Làm ăn lâu dài phải chuyên nghiệp”, chị Ngân nói, thể hiện mong muốn từng bước nâng tầm mô hình kinh tế gia đình.

Tại xã Long Thạnh, cửa hàng vật tư nông nghiệp của chị Lê Thị Phượng những ngày này cũng tất bật. Sau khi nghỉ hưu trước tuổi theo Nghị định số 178/2024/NĐ-CP của Chính phủ, chị mạnh dạn khởi nghiệp với mong muốn có thêm nguồn thu ổn định. Không thuê nhân viên trong giai đoạn đầu, vợ chồng chị tự làm tất cả từ nhập hàng, sắp xếp kệ, tư vấn cho khách đến giao hàng tận nơi.

Những buổi trưa nắng, vợ chồng chị vẫn chạy xe giao từng bao phân bón, chai thuốc bảo vệ thực vật, tối về lại ghi chép sổ sách. “Lúc mới làm phải tiết kiệm từng đồng. Vợ chồng tôi tự làm để giảm chi phí, từ đó hạ giá thành sản phẩm, bán ra cạnh tranh hơn thì mới giữ được khách”, chị Phượng cho biết. Sự cần cù và tính toán chặt chẽ giúp cửa hàng ổn định, trở thành nguồn thu chính của gia đình.

Thực tế tại tỉnh cho thấy, phát triển bền vững kinh tế gia đình không còn là chuyện riêng lẻ mà đang trở thành xu hướng chung ở nông thôn. Từ nền tảng kinh tế hộ gia đình vốn nhỏ lẻ, manh mún, nhiều hộ dân chủ động thay đổi cách làm, đa dạng hóa sinh kế để thích ứng với biến động. Chính sự chuyển động này góp phần hình thành khu vực kinh tế tư nhân ngày càng năng động.

Nhiều mô hình kinh tế gia đình chủ động nâng tầm sản xuất, tham gia vào chuỗi liên kết nhưng vẫn cần cơ chế phù hợp để phát triển lâu dài. Điển hình là gia đình chị Nguyễn Diệu Hà, ngụ xã An Biên. Ngoài kinh doanh cửa hàng phân bón, giống cây trồng tại nhà, chị Hà còn xây dựng thương hiệu gạo sạch đạt chuẩn OCOP 3 sao. Để đi đường dài, chị liên kết với Hợp tác xã nông nghiệp Bào Trâm tổ chức sản xuất và bao tiêu 26ha lúa trên nền đất nuôi tôm. Từ ruộng đồng vùng U Minh Thượng, hạt gạo an toàn đi thẳng vào chuỗi tiêu thụ hiện đại, mỗi năm cung cấp khoảng 500 tấn cho siêu thị King Kong.

Để giữ chất lượng và tạo động lực cho nông dân, chị Hà áp dụng cơ chế thu mua linh hoạt, lúa không có dư lượng hóa chất vượt ngưỡng quy định được mua cao hơn giá thị trường, đồng thời, thưởng thêm 300 đồng/kg. Cách làm này không chỉ khuyến khích nông dân giữ đất, giữ nghề mà còn hướng đến sản xuất sạch, bền vững.

Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh có khoảng 12.300 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, lũy kế đến cuối năm 2025 có 20.000 doanh nghiệp đang hoạt động, tổng vốn đăng ký đạt gần 308.000 tỷ đồng. Khu vực này đóng góp tích cực vào tăng trưởng GRDP bình quân 5 năm đạt 5,68%, tổng thu ngân sách khoảng 113.000 tỷ đồng, tổng vốn đầu tư toàn xã hội hơn 325.000 tỷ đồng, tăng bình quân 9,76%/năm. Những con số này cho thấy vai trò rõ nét của kinh tế tư nhân mà nền tảng là sự phát triển bền bỉ của kinh tế gia đình.

Tuy nhiên, hành trình phát triển bền vững của kinh tế gia đình trên địa bàn tỉnh còn nhiều khó khăn. Nhiều hộ thiếu vốn để mở rộng sản xuất, trong khi việc tiếp cận nguồn vay ưu đãi còn gặp trở ngại về thủ tục, điều kiện. Bên cạnh đó, khi chuyển sang đăng ký hộ kinh doanh, nhiều người còn băn khoăn về chính sách thuế, chế độ hóa đơn, sổ sách kế toán. Từ thực tế đó, các gia đình mong muốn có thêm cơ chế hỗ trợ phù hợp. Chị Hà nói: “Cần đơn giản hóa thủ tục vay vốn, mở rộng các gói tín dụng ưu đãi cho kinh tế hộ. Đồng thời, xây dựng chính sách thuế linh hoạt, dễ thực hiện để khuyến khích người dân mạnh dạn đăng ký kinh doanh. Việc tăng cường tập huấn kỹ năng quản lý, kế toán và ứng dụng công nghệ cũng là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh”.

ĐẶNG LINH