Lạ miệng với xôi trứng sam

Hộp xôi trứng sam. Ảnh: THỦY TIÊN

Hà Tiên vốn nổi tiếng với ẩm thực phong phú, từ bún kèn, hủ tiếu hấp, bánh lọt xào, đến nhiều món xôi đặc trưng được bán ở các con đường, khu chợ địa phương. Xôi ở đây được nấu từ nếp thơm, hạt dẻo và có nhiều biến tấu như xôi mặn, ngọt hay xôi xiêm. Trong số đó, xôi trứng sam được xem là biến tấu độc đáo, với sự kết hợp giữa nếp thơm với trứng con sam biển. Trứng sam sau khi được chế biến sẽ có vị béo, bùi và hương thơm rất riêng, khi ăn cùng xôi tạo nên hương vị đậm đà khó quên.

Sam biển là loài sinh sống ở vùng biển nước lợ và ven biển. Mùa sam biển bắt đầu vào độ tháng chạp của năm trước và kết thúc vào khoảng tháng 3 âm lịch năm sau. Theo nhiều người dân ở Hà Tiên, vào mùa sam sinh sản, họ thường dùng trứng sam để chế biến thành nhiều món ăn như nướng, xào... Trong đó, việc kết hợp trứng sam với xôi nếp đã tạo nên món ăn độc đáo, mang dấu ấn của cư dân miền biển. Xôi trứng sam từng là món ăn quen thuộc của người dân nơi đây từ những gánh hàng rong hoặc các quầy nhỏ trong chợ sáng. Không cầu kỳ về cách chế biến nhưng món ăn lại gây ấn tượng bởi hương vị lạ, vừa dẻo thơm từ nếp vừa béo, bùi của trứng sam và dừa rám nạo.

Theo bà Lâm Bảo Trân, ngụ phường Hà Tiên, để làm món xôi trứng sam ngon, khâu chọn nguyên liệu được xem là quan trọng nhất. Nếp dùng nấu xôi thường là loại nếp thơm, dẻo. Nếp được vo sạch, ngâm khoảng 4 - 5 tiếng rồi đem hấp cho chín tới. Khi xôi vừa chín, người nấu nhanh tay xới tơi để hạt nếp không bị dính và giữ được độ mềm dẻo. Trứng sam sau khi làm sạch sẽ được xào hoặc rang với gia vị để giữ được độ béo và mùi thơm đặc trưng. Khi bán, người ta xới một ít xôi nóng vào hộp hoặc lá chuối, lá sen, sau đó cho trứng sam lên trên, thêm ít dừa rám nạo, mè rang để tạo thêm vị bùi và tăng hương thơm cho món xôi.

So với nhiều món đặc sản khác ở Hà Tiên, xôi trứng sam không phổ biến rộng rãi. Một phần vì trứng sam không phải lúc nào cũng có, phần khác vì món ăn chủ yếu được bán ở những gánh xôi nhỏ hoặc bán online. Chính vì vậy, nhiều du khách dù đến Hà Tiên nhưng không có cơ hội thưởng thức món xôi đặc biệt này. Nhiều du khách cho rằng phải có duyên mới gặp được gánh xôi trứng sam. “Tôi được người bạn giới thiệu món xôi trứng sam ở Hà Tiên khá ngon nên có dịp đến đây, tôi nhờ bạn đặt mua trước. Nếp dẻo hòa với vị ngọt béo của trứng sam và vị bùi nhẹ của dừa nạo rất hấp dẫn”, chị Trần Thu Trang, ngụ TP. Cần Thơ chia sẻ.

Dù không phải là món ăn sang trọng, xôi trứng sam vẫn mang một câu chuyện về sự sáng tạo của người dân vùng biển trong việc tận dụng sản vật địa phương tạo nên một món ăn mang hương vị riêng. Giữa nhịp sống hiện đại, hương vị xôi trứng sam vẫn được giữ gìn và truyền lại như một nét đẹp độc đáo, góp phần làm phong phú thêm ẩm thực Hà Tiên nói riêng, An Giang nói chung.

THỦY TIÊN