Lắng nghe để đồng hành cùng học sinh

Lắng nghe là để thấu hiểu

Sự gần gũi, thấu hiểu ấy của các thầy, cô đang góp phần xoa dịu những tổn thương tâm lý, giúp học sinh cảm thấy an tâm và vững vàng hơn trên hành trình của mình. Theo cô Trần Thị Thu Dung - chuyên viên tư vấn tâm lý học đường, Trường Trung học phổ thông chuyên Huỳnh Mẫn Đạt, phường Rạch Giá, nhiều tổn thương của học sinh không dễ nhận ra vì chúng thường xuất phát từ những áp lực vô hình trong học tập, gia đình hay các mối quan hệ bạn bè. Khi đối điện với những áp lực, tổn thương, mỗi học sinh sẽ có những cách biểu hiện riêng, có em trở nên trầm lặng hơn, có em lại thu mình và ngại chia sẻ. “Để học sinh có thể tin tưởng và mở lòng, điều quan trọng nhất là bắt đầu từ sự lắng nghe. Tôi chọn trở thành người lắng nghe giỏi thay vì người đưa ra lời khuyên giỏi. Khi tiếp cận học sinh, tôi luôn cố gắng tạo cảm giác thoải mái, an toàn để các em nói ra suy nghĩ thật của mình. Nhiều em sau khi gặp gỡ và tâm sự chia sẻ rằng, chỉ cần nói ra được những điều chất chứa trong lòng cũng khiến các em nhẹ nhàng hơn rất nhiều. Tâm lý được giải tỏa giúp các em bình tĩnh hơn, nhìn nhận vấn đề thấu đáo và tìm cách tháo gỡ dễ dàng”, cô Dung bộc bạch.

Cô Trần Thị Thu Dung - chuyên viên tư vấn tâm lý học đường Trường Trung học phổ thông chuyên Huỳnh Mẫn Đạt, phường Rạch Giá trò chuyện với học sinh. Ảnh: TƯỜNG VI

Em V.N.A.D - học sinh lớp 12, Trường Trung học phổ thông chuyên Huỳnh Mẫn Đạt cho biết, có thời gian em cảm thấy áp lực với nhiều lo lắng về việc học và kỳ thi quan trọng phía trước nhưng em không dám chia sẻ với gia đình, vì sợ cha mẹ lo lắng. Còn bạn bè xung quanh ai cũng bận ôn tập nên em càng ngại mở lời. Sau nhiều ngày giữ mọi điều trong lòng, D quyết định tìm đến phòng tư vấn tâm lý của trường. “Ban đầu, em khá lúng túng và không biết bắt đầu từ đâu, nhưng sự kiên nhẫn lắng nghe của cô giúp em dần cởi mở. Cô nghe trọn vẹn những điều em nói và nhẹ nhàng chia sẻ lại câu chuyện dưới một góc nhìn khác. Cô giúp em hiểu rằng áp lực cuối cấp là điều mà nhiều học sinh trải qua và quan trọng là mình học cách đối diện với nó như thế nào. Nhờ sự động viên của cô, em cảm thấy mình bớt căng thẳng hơn, có thêm động lực để tiếp tục cố gắng trong chặng đường phía trước”, D bày tỏ.

Mỗi thầy, cô là một “bác sĩ” tâm lý

Ở Trường Trung học phổ thông chuyên Thoại Ngọc Hầu, phường Long Xuyên, việc quan tâm đến đời sống tinh thần của học sinh không chỉ là nhiệm vụ của giáo viên tư vấn tâm lý mà trở thành sự đồng hành của cả tập thể trường. Từ ban giám hiệu, giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn cho đến thầy cô phụ trách công tác Đoàn, mỗi người như một “bác sĩ” tâm lý, sẵn sàng lắng nghe và chia sẻ cùng học sinh khi các em gặp khó khăn trong học tập hay cuộc sống. Không chỉ truyền đạt kiến thức, thầy cô còn trở thành những người bạn đặc biệt, luôn quan tâm, thấu hiểu và kịp thời động viên để học sinh cảm thấy mình không đơn độc trong hành trình trưởng thành.

Thầy Trần Minh Tâm - Bí thư Đoàn Trường Trung học phổ thông chuyên Thoại Ngọc Hầu cho biết, trong quá trình làm công tác Đoàn, thầy có nhiều cơ hội gần gũi với học sinh thông qua các hoạt động phong trào, sinh hoạt tập thể hay những buổi trò chuyện sau giờ học. Chính sự tiếp xúc thường xuyên và tự nhiên đó giúp khoảng cách giữa thầy và trò dần được rút ngắn, học sinh cảm thấy thoải mái hơn khi chia sẻ những suy nghĩ của mình. Khi trò chuyện với học sinh, thầy Tâm thường không đặt mình trong vai trò của một người giáo viên mà cố gắng làm tốt nhiệm vụ của một người anh lớn, chia sẻ kinh nghiệm cho các em. “Khi cảm thấy mình đang nói chuyện với một người anh thay vì một giáo viên, học sinh sẽ cởi mở hơn rất nhiều. Những câu chuyện của các em phần lớn đều là áp lực học tập, mâu thuẫn với bạn bè hay những băn khoăn về tương lai. Nhưng từ những câu chuyện đó, tôi có thể hiểu hơn về tâm lý học sinh để kịp thời động viên và định hướng”, thầy Tâm nói.

Bên cạnh sự gần gũi của thầy cô trong trường, sự phối hợp chặt chẽ với phụ huynh cũng được xem là yếu tố quan trọng trong việc đồng hành cùng học sinh. Trường Trung học phổ thông chuyên Thoại Ngọc Hầu luôn duy trì sự kết nối thường xuyên với gia đình học sinh để kịp thời nắm bắt tâm lý, hoàn cảnh cũng như những thay đổi của các em trong quá trình học tập. Khi phát hiện những dấu hiệu bất ổn về tâm lý, thầy cô sẽ trao đổi với phụ huynh để tìm cách hỗ trợ phù hợp, giúp các em vượt qua khó khăn.

TƯỜNG VI