Liên kết để sầu riêng đi xa

Ông Võ Văn Kiển (giữa), ngụ ấp Năm Chiến, xã Giồng Riềng giới thiệu vườn sầu riêng của gia đình. Ảnh: BÍCH THÙY

Giữa cái nắng tháng 4, bước vào vườn của anh Võ Văn Kiển, ngụ ấp Năm Chiến, xã Giồng Riềng, tôi cảm nhận rõ không gian mát rượi, xanh mướt. Sầu riêng, bưởi, mít đan xen, tán cây sum suê. Mô hình vườn, ao kết hợp giúp anh Kiển tận dụng hiệu quả diện tích đất trũng trước đây khó canh tác, mang lại nguồn thu ổn định cho gia đình.

Sau nhiều năm cải tạo, đến nay anh Kiển có khoảng 700 gốc sầu riêng các loại. Vụ này, anh thu hoạch hơn 100 gốc, sản lượng khoảng 9 tấn. Tùy trọng lượng từ 1,8 - 5 kg/trái và chất lượng, với giá bán từ 40.000 - 85.000 đồng/kg, lợi nhuận hơn 300 triệu đồng. Tuy nhiên, theo anh Kiển, việc tiêu thụ sầu riêng không dễ. Giá sầu riêng lên xuống thất thường, trong khi yêu cầu của thị trường xuất khẩu khắt khe. Thương lái lựa trái tròn, vỏ mỏng, múi nhiều mới được giá. Trái không đạt chuẩn thì bán giá thấp hoặc khó tiêu thụ.

Tại xã Thạnh Hưng, mô hình trồng sầu riêng tiếp tục phát triển mạnh. Tổ làm vườn sầu riêng ấp Vĩnh Thạnh 2, với 19 thành viên, tổng diện tích khoảng 60ha. Nhiều thành viên trong tổ vươn lên khá, giàu nhờ chuyển đổi cây trồng. Anh Nguyễn Văn Hận, ngụ ấp Thạnh Vinh 2 trồng 350 gốc sầu riêng Musang King. Vụ này anh thu hoạch khoảng 30 tấn, với giá bán tại vườn 106.000 đồng/kg, lợi nhuận hơn 2 tỷ đồng. “Trồng sầu riêng thu nhập cao hơn trồng lúa nhưng vốn lớn, chăm sóc kỹ và phụ thuộc thị trường nên người trồng phải tính toán lâu dài”, anh Hận nói.

Vườn sầu riêng của ông Võ Văn Kiển phát triển xanh tốt, cho trái ổn định, góp phần nâng cao thu nhập gia đình. Ảnh: BÍCH THÙY

Bên cạnh hiệu quả kinh tế, sản xuất sầu riêng tại Thạnh Hưng còn gặp khó khăn. Các thành viên trong Tổ làm vườn sầu riêng ấp Vĩnh Thạnh 2 chưa thống nhất giống, mỗi thành viên trồng một loại khác nhau nên chưa thể đăng ký mã số vùng trồng, đây là điều kiện quan trọng để xuất khẩu chính ngạch và đây cũng là “điểm nghẽn” khiến việc tiêu thụ chưa ổn định. Ngoài ra, chi phí đầu tư vườn sầu riêng cao, mất hơn 4 năm chăm sóc mới cho thu hoạch, đòi hỏi người trồng phải có vốn và kiên trì. Quá trình chăm sóc, các thành viên tổ sử dụng phân hữu cơ để nâng cao chất lượng trái nên chi phí cũng cao hơn.

Ông Nguyễn Văn Đầy - Phó Bí thư Chi bộ, Trưởng ấp Thạnh Vinh 2, xã Thạnh Hưng cho biết, gia đình ông có 25 công sầu riêng Ri6, đã thu hoạch 10 công. Trước đó, ông nhận cọc giá 55.000 đồng/kg, hiện tăng lên 62.000 - 65.000 đồng/kg. Bình quân mỗi gốc cho lợi nhuận từ 7 - 10 triệu đồng/đợt. “Trồng sầu riêng cho thu nhập cao nhưng đầu tư lớn, chăm sóc vất vả và phụ thuộc thị trường. Nếu không tính toán kỹ rất dễ rủi ro”, ông Đầy nói.

Theo ông Cao Hoàng Nhân - Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Chủ tịch Hội Nông dân xã Thạnh Hưng, cây sầu riêng góp phần quan trọng nâng cao thu nhập, giúp địa phương giảm nghèo. Thời gian tới, địa phương tiếp tục vận động người dân trồng sầu riêng theo hướng liên kết, thống nhất giống, xây dựng mã số vùng trồng đáp ứng tiêu chuẩn xuất khẩu. Đồng thời, khuyến cáo không mở rộng diện tích tự phát để hạn chế rủi ro khi thị trường biến động.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy sầu riêng vẫn là cây trồng có giá trị kinh tế cao nhưng không “dễ ăn” nếu sản xuất manh mún. Khi thị trường ngày càng khắt khe, người trồng buộc phải chuyển từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết, từ chạy theo sản lượng sang chú trọng chất lượng. Chỉ khi tổ chức lại sản xuất gắn với nhu cầu thị trường, cây sầu riêng mới phát triển bền vững và mang lại nguồn thu ổn định, lâu dài cho người dân.

BÍCH THÙY