Nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân cấp xã

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nêu rõ, để thực hiện hiệu quả các mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV đề ra, yêu cầu đặt ra hiện nay là chuyển mạnh trọng tâm từ sắp xếp xong bộ máy sang vận hành tốt, hiệu quả cao.

Toàn hệ thống cần tiếp tục đồng bộ hóa, thể chế hóa chức năng, nhiệm vụ và mối quan hệ công tác, bảo đảm bộ máy tinh gọn, thông suốt, quyền hạn trách nhiệm rành mạch, hướng mạnh về cơ sở nhằm kiến tạo không gian, động lực phát triển mới, phục vụ nhân dân tốt hơn.

“Trọng tâm là phân định rõ thẩm quyền liên thông theo mô hình ba cấp: Trung ương kiến tạo thể chế, nền tảng số và giám sát; cấp tỉnh điều hành, điều phối nguồn lực, liên kết vùng; cấp xã trực tiếp thực thi, quản trị dữ liệu và phục vụ nhân dân, doanh nghiệp, kiến tạo phát triển”, ông Nguyễn Duy Ngọc nói.

Nêu nhiệm vụ trong thời gian tới về sắp xếp tổ chức bộ máy, kiện toàn mô hình tổ chức, ông Nguyễn Duy Ngọc yêu cầu khối Chính phủ và UBND tiếp tục rà soát toàn diện tổ chức bộ máy từ Trung ương đến cấp xã, bảo đảm tinh gọn, hiệu lực hiệu quả, xóa bỏ tổ chức trung gian.

Chính phủ tập trung rà soát, phân định chức năng nhiệm vụ giữa các bộ, cơ quan ngang bộ, trọng tâm là tách bạch quản lý Nhà nước với cung ứng dịch vụ công và khắc phục chồng chéo, giao thoa tại các lĩnh vực. Tiếp tục sắp xếp, tinh gọn mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, trọng tâm là các trường phổ thông ở xã, phường, cơ sở y tế, doanh nghiệp nhà nước nhằm giảm đầu mối trung gian và phù hợp với mô hình chính quyền 3 cấp.

Trưởng Ban Tổ chức Trung ương lưu ý UBND các tỉnh giữ ổn định 12 sở và tương đương như hiện nay, bảo đảm nguyên tắc đồng bộ với Trung ương, không để phát sinh các sở riêng khác, trừ trường hợp đặc biệt có thể là mô hình Ủy ban.

Cùng đó, chuyển toàn bộ chức năng, nhiệm vụ của một số sở đặc thù như Sở Du lịch, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở An toàn thực phẩm về các cơ quan quản lý đa ngành, đa lĩnh vực; thành lập Sở Dân tộc và Tôn giáo ở những nơi có đủ điều kiện (trường hợp đặc biệt do cấp có thẩm quyền quyết định).

UBND các tỉnh cần kết thúc hoạt động của Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp tỉnh khi 100% thủ tục hành chính được thực hiện trực tuyến toàn trình. Chuyển văn phòng đăng ký đất đai về thuộc UBND cấp xã để cấp xã thực hiện việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.

UBND cấp xã được giao nhiệm vụ đề xuất định hướng khung bộ máy đơn vị chuyên môn có từ 4-6 phòng theo lĩnh vực: Kinh tế tổng hợp, kinh tế ngành, hạ tầng và đô thị, phát triển nông thôn, văn hóa xã hội, nội vụ, văn phòng, Trung tâm Phục vụ hành chính công, bảo đảm chuẩn hóa theo phân loại xã, phường và đồng bộ vùng đô thị đặc biệt, vùng đô thị, vùng đồng bằng, vùng miền núi, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

Ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết, các địa phương được chủ động bố trí phù hợp với đặc thù địa bàn; tiếp tục rà soát, chuẩn hóa các đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chí để hình thành không gian phát triển đa trung tâm, có quy mô và vai trò vượt ra ngoài phạm vi địa giới hành chính truyền thống, tối ưu hóa nguồn lực phát triển, tổ chức cung ứng dịch vụ công và thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội ở cơ sở.

“Nghiên cứu mô hình đơn vị hành chính đô thị đặc biệt mang tính hạt nhân cấp xã để điều phối phát triển, kết nối hạ tầng dịch vụ công và không gian kinh tế trọng điểm để tiếp tục hoàn thiện chính quyền ba cấp, mở rộng không gian phát triển cấp cơ sở, tạo mô hình đột phá dẫn dắt”, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương nói.

Cũng trong khuôn khổ nhiệm vụ này, ông Nguyễn Duy Ngọc cho biết, khối các cơ quan Đảng có nhiệm vụ nghiên cứu hoàn thiện mô hình tổ chức Đảng, giữ khung 3 cấp từ Trung ương đến cơ sở. Đề xuất định danh lại các tổ chức đảng cấp cơ sở, cho phép điều chỉnh cục bộ cấu trúc bên ngoài, bên trong đối với những nơi có tính đặc thù.

Ở cấp tỉnh, thành lập đảng bộ có đặc điểm riêng về ngành, lĩnh vực. Cấp tỉnh gồm các tổ chức đảng trong doanh nghiệp có phạm vi, tác động có quy mô kinh tế, bệnh viện, trường đại học, viện nghiên cứu của tỉnh, thành phố ở Trung ương đóng trên địa bàn.

Ở cấp xã, mô hình tổ chức đảng của các tổ chức cơ quan, đơn vị, đơn vị tự quản ở phạm vi cấp cơ sở được thiết kế gồm: Đảng bộ cơ sở là đảng bộ xã, phường, đặc khu; đảng bộ trực thuộc cơ sở gồm đảng bộ quân sự xã, đảng bộ công an xã và một số đảng bộ có đặc điểm riêng; chi bộ gồm chi bộ các phòng, ban, đơn vị trực thuộc tổ chức, cơ quan, đơn vị cấp xã và các chi bộ thôn, tổ dân phố, đối với các chi bộ đông đảng viên thì thành lập tổ đảng.

Theo định hướng của Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, rà soát chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của cơ quan Đảng, cơ quan tham mưu của Đảng, khắc phục tình trạng giao thoa, chồng lấn, bảo đảm nguyên tắc một việc chỉ giao một cơ quan chủ trì, chịu trách nhiệm xuyên suốt, các cơ quan khác phối hợp theo đúng chuyên môn.

Cùng đó là xây dựng mô hình tổ chức theo ngành dọc đối với các cơ quan nội chính, kiểm tra Đảng, thanh tra Nhà nước; nghiên cứu đề xuất về chức năng tham mưu, tổ chức thực hiện công tác dân vận, tập hợp vận động quần chúng phù hợp với thực tiễn.

Đối với khối Quốc hội, HĐND, ông Nguyễn Duy Ngọc lưu ý kiện toàn tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực giám sát tối cao và giám sát chuyên đề; rà soát, sắp xếp cấu trúc lại các bộ phận bên trong để phù hợp với nhiệm vụ chính trị của từng địa bàn, tiếp tục tinh giản mạnh mẽ các khâu trung gian, hiệu quả thấp.

Đối với khối MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội, cần sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, thiết lập cơ chế điều hành tập trung, thống nhất, bảo đảm tính trực thuộc của các tổ chức chính trị - xã hội và MTTQ Việt Nam; bảo đảm các tổ chức chính trị - xã hội hoạt động theo luật và điều lệ của từng tổ chức phù hợp với điều kiện mới.

Ngoài ra, các cơ quan được yêu cầu hoàn thành sắp xếp, tinh gọn các cơ quan báo chí, tạp chí, đơn vị sự nghiệp trực thuộc của cấp Trung ương, cấp tỉnh theo kết luận của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư.