Người Việt đầu tiên vô địch thử nếm cà phê thế giới: Chậm vài giây là loại

Cuộc thi căng như đấu trí, chậm vài giây cũng bị loại

Mới đây, anh Lê Quang Cường (37 tuổi) đại diện Việt Nam đã giành giải vô địch Thử nếm Cà phê Thế giới 2026 (World Cup Tasters Championship - WCTC).

Cuộc thi năm nay được diễn ra từ 7/5 đến 9/5 tại Thái Lan, quy tụ 46 thí sinh từ khắp nơi trên thế giới tới tham gia thử thách kỹ năng cảm quan ở mức độ cao nhất.

Được biết, đây là một trong những cuộc thi khắt khe nhất dành cho giới chuyên môn cà phê trên thế giới, đồng thời cũng là năm đầu tiên Việt Nam tham dự cuộc thi này.

Thí sinh của Việt Nam trong một vòng thi (Ảnh: Ban tổ chức).

Anh Cường là thí sinh được chọn, đại diện cho Việt Nam sau khi chiến thắng giải vô địch Thử nếm Cà phê Việt Nam 2026 lần đầu tổ chức tại TPHCM vào tháng 4.

Chia sẻ với phóng viên Dân trí, anh Cường cho biết, WCTC là nơi quy tụ các nhà vô địch thử nếm cà phê của các quốc gia thành viên thuộc hệ thống World Coffee Championships (chuỗi các giải vô địch cà phê quốc tế danh giá nhất thế giới).

"Cuộc thi năm nay quy tụ 46 thí sinh tham gia, đều là nhà vô địch của các quốc gia. Đề bài ở cấp độ thế giới khó hơn rất nhiều so với các giải quốc gia", anh Cường nhận định.

Nếu ở cấp độ quốc gia, mỗi nước có thể chọn các dòng cà phê quen thuộc của mình để thi đấu, với cấp độ thế giới, ban tổ chức sẽ tập hợp rất nhiều loại cà phê khác nhau trên toàn cầu, sau đó phối trộn để làm khó thí sinh, tìm ra người có cảm quan nhạy bén nhất.

Các thí sinh tham gia cuộc thi năm nay (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Bước vào vòng thi đấu đầu tiên, 46 thí sinh sẽ thi đấu đơn lẻ. Trong mỗi vòng, các thí sinh chạy đua cùng thời gian để tìm ly cà phê khác biệt trong nhóm 8 tam giác (có 2 ly giống nhau và một ly khác biệt) bằng phương pháp thử nếm. Thời gian hoàn thành tối đa trong 8 phút.

Kết quả ưu tiên số lượng phân biệt đúng ly cà phê, tiếp theo là thời gian hoàn thành.

Theo anh Cường, mức độ cạnh tranh năm nay đặc biệt khốc liệt. Ngay từ vòng loại có tới 17 thí sinh đoán đúng 8 trên 8 ly cà phê. Nhưng ban tổ chức chỉ chọn ra 16 người vào vòng tứ kết, dựa trên thời gian hoàn thành.

"Chỉ cần chậm một vài giây cũng bị loại", anh nói.

Lọt vào vòng trong, các thí sinh tiếp tục đấu Top 8 rồi Top 4 là vòng chung kết.

Qua mỗi vòng đấu, đề bài càng khó khăn hơn với mức độ chênh lệch hương vị của ba ly cà phê gần như không nhiều. Vòng đầu được nhận định tương đối dễ, nhưng càng vào sâu những vòng trong, mức độ khó tăng lên rất cao.

Đại diện đến từ Việt Nam giành chức vô địch (Ảnh: Nhân vật cung cấp).

Ban tổ chức đòi hỏi sàng lọc các thí sinh cần có sự tinh tế và kỹ năng nếm. Thử nếm là quy trình đánh giá hạt cà phê thông qua đa giác quan, từ vị giác, khứu giác tới khả năng phân tích. Những yếu tố này được rèn luyện qua từng năm tích lũy.

Các thí sinh thực hiện kỹ thuật nếm bằng cách húp mạnh, đưa cà phê tiếp xúc tối đa với các gai vị giác trên lưỡi, vòm họng, đồng thời đánh giá hương vị của chất lỏng trong khoang miệng, tìm ra sự chênh lệch về độ đậm đặc.

Thứ hạng của anh Cường xuyên suốt giải đấu khá ấn tượng. Ở vòng đầu sơ khảo, anh đứng thứ 3 trên 46 thí sinh. Vòng tứ kết, anh ở vị trí thứ 6 trên 16. Vào vòng bán kết 8 người, anh ở thứ 2.

Trận chung kết được đánh giá căng như dây đàn. Đại diện Việt Nam tìm đúng 7 trên 8 ly cà phê khác biệt trong thời gian 3 phút 35 giây. Anh đánh giá cao thí sinh đến từ Thụy Sỹ với khả năng nhạy bén tốt. Người xếp sau Cường và đứng vị trí thứ 2 vì chỉ tìm đúng 6 trên 8 ly cà phê khác biệt trong thời gian 2 phút 34 giây.

Nếu xét riêng về thời gian hoàn thành, đại diện Việt Nam đứng thứ 3 sau thí sinh Nhật Bản và Thụy Sỹ. Tuy nhiên, xét về số lượng ly đoán đúng, anh là người có kết quả cao nhất, qua đó giành chức vô địch chung cuộc.

Luyện tập suốt 6 tháng, đi thi với tâm thế khám phá

Nhà vô địch thử nếm cà phê thế giới cho biết, lần đầu tham dự WCTC, anh không đặt nặng chuyện thắng thua, mà bước vào cuộc thi với tâm thế khám phá.

Để chuẩn bị, ngoài tâm lý vững vàng, anh dành 6 tháng liên tục luyện tập từ tháng 12 năm ngoái tới nay. Trước đó, anh từng nhiều lần vô địch các giải thử nếm trong nước.

Nhà vô địch nhận định, độ bền trong việc nhận diện hương vị cà phê của mỗi người là khác nhau. Nếu kỹ năng không được rèn luyện cẩn thận, thí sinh chỉ cần ngửi mùi sau khoảng 3 vòng, mùi hương bị trung hòa và khứu giác rơi vào trạng thái hỗn loạn, không thể phân biệt chuẩn xác.

Trong suốt cuộc thi, ban tổ chức cũng gài nhiều bẫy khó đoán. Nếu thí sinh không tập trung cao độ và rèn luyện liên tục, sẽ dễ mắc sai lầm. Với anh, bên cạnh thiên bẩm của mỗi người, yếu tố kỷ luật nghiêm túc và rèn luyện bền bỉ, lâu dài và điều rất quan trọng.

"Nếu không luyện tập hàng ngày, rất khó đạt kết quả tốt", anh đúc kết.

Nam quán quân ví việc phân biệt cà phê giống như sự khác nhau giữa nhiều loại nước đóng chai. Có loại mang hương vị ngọt, mượt hơn và cà phê cũng vậy. Điều khó là, bước vào cuộc chơi này, người tham gia phải tìm ra sự khác biệt khi hương vị ngày càng tiệm cận.

Với anh Cường, điều đáng nhớ nhất tại cuộc thi không chỉ là chiếc cúp vô địch, còn là cơ hội đại diện cho Việt Nam trên trường quốc tế. Nam quán quân hy vọng, chiến thắng lần này sẽ góp phần giúp bạn bè quốc tế chú ý hơn tới ngành cà phê Việt Nam.

Hiện thế mạnh lớn của cà phê Việt Nam là hạt Robusta. Điều quan trọng hiện nay không chỉ cần gia tăng số lượng, việc nâng cao chất lượng hạt cà phê cũng là yếu tố tiên quyết.

Hạt cà phê Robusta Việt Nam hiện được nhiều thị trường quốc tế quan tâm, đặc biệt trong bối cảnh nguồn hạt Arabica toàn cầu khan hiếm.

“Tôi nghĩ đây sẽ là một dấu mốc đáng nhớ với cộng đồng cà phê Việt Nam và tiếp thêm động lực cho những thí sinh kế tiếp”, anh chia sẻ.

World Cup Tasters Championship là giải đấu quốc tế, tổ chức lần đầu năm 2004.

Giải đấu thuộc hệ thống giải của World Coffee Championships (Giải vô địch cà phê thế giới).

Đây là hệ thống các cuộc thi cà phê quốc tế đỉnh cao, thường niên, nhằm tôn vinh kỹ năng và niềm đam mê trong ngành công nghiệp cà phê toàn cầu.

Năm nay là lần đầu tiên Việt Nam có thí sinh tham gia WCTC và giành giải vô địch.

Theo Báo Dân Trí