NỖI ĐAU DA CAM - Kỳ cuối: Ai sẽ chăm các con khi cha mẹ không còn?

Nhà hảo tâm và thành viên Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang tặng quà hỗ trợ nạn nhân nhiễm chất độc da cam. Ảnh: BẢO TRÂN

Nỗi lo phía sau tuổi già

Nhìn những đứa con ngây dại chơi với nhau, bà Hoàng nghẹn giọng: “Vợ chồng tôi già rồi. Giờ còn sức lo cho con được ngày nào hay ngày đó. Chỉ sợ sau này cha mẹ không còn, không biết mấy đứa sẽ sống ra sao, ai lo cho chúng?”.

Câu hỏi ấy nằm lại trong căn nhà nhỏ, nhưng không phải nỗi lo riêng của vợ chồng bà Hoàng.

Theo Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang, toàn tỉnh hiện có 80.637 người khuyết tật đang hưởng trợ cấp xã hội, trong đó có 5.462 người khuyết tật nặng và đặc biệt nặng dưới 16 tuổi. Trong số này có nhiều trường hợp bị ảnh hưởng bởi chất độc da cam.

Mỗi con số là một hoàn cảnh. Và trong không ít gia đình, người đang chăm sóc người khuyết tật cũng đã bước vào tuổi già. Một mái nhà có thể nuôi lớn một đứa trẻ, nhưng không phải mái nhà nào cũng đủ sức chăm lo cho một người con khuyết tật suốt cả cuộc đời.

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang, trao vốn hỗ trợ sinh kế cho gia đình có nạn nhân nhiễm chất độc da cam. Ảnh: BẢO TRÂN

Khi sự sẻ chia trở thành chỗ dựa

Gia đình bà Hoàng là một trong những hoàn cảnh đặc biệt khó khăn được Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang thường xuyên quan tâm.

Theo ông Nguyễn Hoàng Minh, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang, cha mẹ của vợ chồng bà Hoàng từng sống trong vùng bị phun rải chất độc hóa học, rồi 4 người cháu mang di chứng.

Những năm qua, Hội thường xuyên thăm hỏi, tặng quà; năm 2024 hỗ trợ gia đình vay 10 triệu đồng để đào ao nuôi cá trê và hỗ trợ gạo hằng tháng.

Những khoản hỗ trợ ấy không thể xóa đi những khiếm khuyết về sức khỏe, nhưng giúp gia đình có thêm một phần sinh kế và quan trọng hơn là cảm nhận được mình không bị bỏ lại phía sau.

Từ năm 2016, Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang triển khai chương trình hỗ trợ sinh kế cho các gia đình nạn nhân. Gần 20 gia đình được vay từ 10 - 20 triệu đồng/hộ, không lãi suất trong thời hạn 2 năm, để chăn nuôi, trồng trọt, buôn bán nhỏ.

Nguồn vốn do Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam tài trợ đã giúp nhiều gia đình có thêm điều kiện tự tạo thu nhập, thay vì chỉ trông chờ vào trợ cấp.

Với những gia đình còn khả năng lao động, một khoản vốn nhỏ có thể mở ra một cách mưu sinh. Nhưng với những gia đình có nhiều người cùng mang di chứng, bài toán an sinh khó khăn hơn nhiều.

Ông Nguyễn Hoàng Minh, Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin tỉnh An Giang, tặng quà cho nạn nhân nhiễm chất độc da cam. Ảnh: NGHĨA HOÀNG

Cần chuẩn bị cho tương lai

Theo ông Nguyễn Hoàng Minh, các chính sách của Nhà nước và địa phương đã góp phần giúp nạn nhân chất độc da cam, người khuyết tật giảm bớt khó khăn. Hội cũng duy trì các hoạt động thăm hỏi, tặng quà, hỗ trợ sinh kế, vận động các nguồn lực xã hội để hỗ trợ, giúp đỡ.

Riêng 6 tháng đầu năm 2026, Hội đã vận động được khoảng 2 tỷ đồng tiền và quà để chăm lo cho các nạn nhân chất độc da cam. Tuy nhiên, nhu cầu còn rất lớn trong khi nguồn lực có hạn. Vì vậy, bài toán cần được tính đến lâu dài là: Ai sẽ chăm những người con khi cha mẹ không còn?

Sự chăm lo ấy trước hết cần bắt đầu từ gia đình. Người thân cần cùng nhau chia sẻ trách nhiệm, để việc chăm sóc không dồn lên một người cho đến khi họ kiệt sức.

Chính quyền địa phương cần nắm chắc hoàn cảnh từng gia đình, kịp thời kết nối với các chính sách an sinh, hỗ trợ y tế, sinh kế và những nhu cầu thiết yếu. Các hội, đoàn thể cần tiếp tục là cầu nối giữa gia đình với các nguồn lực xã hội.

Cộng đồng cũng có thể góp một khoản hỗ trợ đúng lúc, một lần thăm hỏi, một cơ hội sinh kế hoặc đơn giản là không để một gia đình yếu thế bị lãng quên.

Chiến tranh đã kết thúc hơn nửa thế kỷ, nhưng với những gia đình như bà Hoàng, hậu quả vẫn chưa khép lại. Câu hỏi “Ai sẽ chăm những người con bị nhiễm chất độc da cam khi cha mẹ không còn?” không thể chờ đến ngày những người mẹ, người cha không còn đủ sức chăm con.

Câu trả lời cần được chuẩn bị từ hôm nay, để những người con ấy không phải đối diện với tương lai trong cô độc.

BẢO TRÂN