Các vị vua triều Nguyễn là những Phật tử mộ đạo, tuân thủ chế độ ăn chay vào nhiều ngày lễ trong năm. Thói quen này, kết hợp với niềm đam mê những bữa tiệc thịnh soạn nhiều món, đã thúc đẩy các đầu bếp cung đình Huế sáng tạo nên "một trong những nền ẩm thực chay cầu kỳ nhất thế giới", đồng thời tạo dựng nên văn hóa ẩm thực tinh tế bậc nhất Việt Nam, theo tạp chí du lịch Mỹ National Geographic.
Ngày nay, di sản ẩm thực chay cung đình Huế đang biến cố đô thành điểm đến hấp dẫn đối với lượng du khách ngày càng đông đảo tại Việt Nam ưa chuộng chế độ ăn thuần thực vật. Vào ngày mùng một và ngày rằm, các Phật tử mộ đạo thường ăn chay. Các nhà hàng khắp cố đô đều phục vụ những món chay truyền thống vào dịp này...

Du khách tập trung tại Ngọ Môn trong đêm khai mạc 'Hoàng cung huyền ảo'
Người Việt giữ thói quen chợ mỗi sáng để mua thực phẩm tươi sống. Việc có tủ lạnh ở nhà cũng chẳng làm thay đổi thói quen đó. Ở Huế, nổi bật hơn cả là sự phong phú của các loại củ, lá, hoa và nấm. Những quả mướp đắng trông như những trái dưa chuột héo được chất thành đống cao. Những chiếc giỏ đầy ắp củ riềng sần sùi - loại gia vị đặc trưng của Đông Nam Á, tựa như gừng nhưng mang hương vị riêng biệt. Hạt sen được xâu lại thành chuỗi trông như những chiếc vòng cổ. Những chùm tiêu xanh mọng nước bám chặt vào cuống, trông chẳng khác nào những chùm nho bonsai thu nhỏ.
Du khách cũng có dịp tham gia một lớp học nấu ăn với hy vọng khám phá những bí quyết làm nên nét độc đáo của ẩm thực chay xứ Huế. Nguyên liệu là cà rốt, nấm đùi gà, vài túi hoa chuối khô, những bó lá chanh thơm ngát và hộp quả sung xanh - một món đặc sản của Huế. Sau khi đã chuẩn bị xong nguyên liệu, du khách có thể đến An Nhiên Garden, nhà hàng chay hàng đầu tại Huế, nơi chú trọng các món ăn thuần thực vật với nguyên liệu lấy từ các trang trại hữu cơ tại địa phương, để nấu món.
Tòa nhà cổ kính tuyệt đẹp nơi đặt nhà hàng vốn là tư gia của gia đình chủ quán từ thế kỷ 16. Du khách có thể bước ra khu vườn yên bình, nơi được trang trí bằng những bức tranh trừu tượng đầy màu sắc cùng các tác phẩm điêu khắc. Tại đây, du khách bắt tay vào việc cắt rau củ và sau đó là cắt lát sung - loại quả mà phần ruột bên trong sẽ rịn ra những giọt nhựa trắng ngay khi tiếp xúc với không khí. Du khách sẽ được hướng dẫn làm món "vả trộn" (hoặc sung trộn) - một món gỏi chay có nguồn gốc từ chốn cung đình triều Nguyễn; hoàn thiện món ăn này bằng cách trộn đều sung, cà rốt và nấm, rồi nêm nếm với nước tương và nước mắm.

Món chay ở An Nhiên Garden
Kết quả là một món ăn thanh đạm nhưng vẫn mang lại cảm giác thỏa mãn, với kết cấu tựa như đậu hũ nhưng lại có độ chắc và dai gần giống như thịt. Du khách vừa thưởng thức món salad vừa nhấp ngụm trà ướp hương quýt, trong khi nghe kể về cuộc cách mạng ẩm thực thực vật đang dần bén rễ tại thành phố này. Phong trào này chú trọng sử dụng các nguyên liệu lành mạnh, có nguồn gốc bền vững và kế thừa truyền thống lâu đời của ẩm thực chay cung đình Huế.
Những nhà hàng chay ở Huế đang góp phần thay đổi quan điểm của người dân địa phương thông qua việc sử dụng nông sản hữu cơ được trồng ngay tại địa phương. "Vấn đề không nằm ở việc phải ăn chay hoàn toàn. Đơn giản chỉ là bớt ăn thịt đi một chút, tăng cường rau xanh - và sống khỏe mạnh hơn mỗi ngày", bà chủ An Nhiên Garden chia sẻ.
Theo Báo Thanh Niên