Siết quản lý để sớm gỡ thẻ vàng

17/04/2026 - 05:00

 - Sau 5 lần thanh tra của Ủy ban châu Âu (EC), công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) trên địa bàn tỉnh chuyển biến tích cực. Tỉnh đang siết quản lý tàu cá, truy suất nguồn gốc và kiểm soát hoạt động khai thác, hướng tới gỡ cảnh báo thẻ vàng.

Bộ đội biên phòng kiểm tra thiết bị giám sát hành trình tàu cá trước khi xuất bến tại xã Kiên Lương. Ảnh: THÙY TRANG

Đánh giá kết quả thực hiện các khuyến nghị của đoàn thanh tra EC sau chuyến làm việc và kiểm tra lần thứ 5, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Lê Hữu Toàn cho biết, công tác quản lý tàu cá trên địa bàn tỉnh được siết chặt, bao gồm chấn chỉnh việc đăng ký, đăng kiểm, cấp phép tàu cá, kiểm soát hoạt động các tàu cá không đủ điều kiện hoạt động. Công tác kiểm soát tàu ra, vào cảng được thực hiện nghiêm.

Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Kiên Lương Trần Bình Trọng thông tin: “Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh về việc tăng cường quản lý tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, xã phối hợp với lực lượng biên phòng, Công an xã rà soát, phân loại cụ thể từng trường hợp tàu cá chưa đăng ký, chưa có giấy phép hợp lệ để tiến hành cấp mới đăng ký hoặc gia hạn giấy phép khai thác. Đồng thời, làm việc với các chủ tàu cá “3 không”, xác minh và gắn bảng tàu cá không đủ điều kiện hoạt động, lai dắt các tàu về điểm tập kết, phân công người quản lý theo dõi, tuyệt đối không cho xuất bến”.

Trong lĩnh vực truy xuất nguồn gốc, tỉnh triển khai hệ thống điện tử eCDT tại các cảng cá, đảm bảo quản lý 100% tàu cá xuất, nhập cảng. Việc số hóa quy trình xác nhận, chứng nhận nguồn gốc thủy sản góp phần nâng cao tính minh bạch, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Công tác tuần tra, kiểm tra, xử lý vi phạm được tăng cường; nhiều vụ việc vi phạm được phát hiện, xử lý kịp thời góp phần nâng cao tính răn đe.

Tại các địa phương ven biển, chủ tàu, thuyền trưởng, ngư dân cũng dần thay đổi nhận thức, chấp hành đúng quy định khai thác trên biển. Ông Phạm Văn Thắng - chủ tàu cá tại ấp Hòn Heo, xã Sơn Hải chia sẻ: “Qua tuyên truyền, nhắc nhở của lực lượng chức năng và chính quyền địa phương, tôi luôn chuẩn bị kỹ trước mỗi chuyến biển. Tất cả giấy tờ được kiểm tra đầy đủ. Thiết bị giám sát hành trình (VMS) được kiểm tra kỹ trước khi xuất bến. Trong quá trình khai thác, tôi thường xuyên nhắc thuyền trưởng theo dõi vị trí, tín hiệu VMS, chỉ hoạt động trong vùng cho phép, tuyệt đối không vi phạm vùng biển nước ngoài”.

Những cố gắng và nỗ lực trong công tác chống khai IUU được EC ghi nhận và đánh giá cao. Tuy nhiên, EC cũng chỉ ra những hạn chế, đề nghị Việt Nam sớm khắc phục. Trên cơ sở kế hoạch của Bộ Nông nghiệp và Môi trường về triển khai các giải pháp cấp bách khắc phục hạn chế, khuyến nghị của EC về chống khai thác IUU, tỉnh đề ra nhiều giải pháp khắc phục tồn tại, hướng tới mục tiêu gỡ “thẻ vàng” IUU trong thời gian sớm nhất.

Trọng tâm từ nay đến tháng 9/2026 (dự kiến đoàn thanh tra EC sẽ trở lại làm việc), tỉnh tiếp tục siết chặt quản lý đội tàu cá: Hoàn thành đăng ký, đăng kiểm, cấp phép khai thác hải sản; xử lý dứt điểm tàu cá không đủ điều kiện; cập nhật, đồng bộ dữ liệu của từng tàu cá vào cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VnFishbase, hệ thống giám sát tàu cá với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư VNeID. Đồng thời, quản lý chặt tàu cá không đủ điều kiện, buộc neo đậu tại khu neo đậu tập trung. Các lực lượng chức năng tăng cường phối hợp tuần tra, kiểm soát tại vùng ven bờ, vùng khơi và khu vực giáp ranh.

Trong lĩnh vực truy xuất nguồn gốc, tỉnh tiếp tục triển khai hiệu quả hệ thống eCDT, đảm bảo 100% tàu cá xuất, nhập cảng được kiểm soát. Đồng thời, đẩy mạnh áp dụng nhật ký khai thác điện tử (eLogbook), nâng cao tính minh bạch trong chuỗi cung ứng thủy sản. Tỉnh thành lập các tổ công tác liên ngành kiểm tra, giám sát hoạt động tàu cá, xử lý nghiêm hành vi mất kết nối VMS, khai thác sai vùng, vi phạm vùng biển nước ngoài; tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho ngư dân; gắn tuyên truyền với xử lý vi phạm để tạo chuyển biến bền vững trong hoạt động nghề cá.

THÙY TRANG