Sức hút riêng biệt cho ẩm thực Việt

Hành trình Trần Ngọc Nghĩa và các đầu bếp Việt khác đem ẩm thực Việt đến các nước không chỉ là câu chuyện nghề nghiệp mà còn là hành trình gìn giữ và lan tỏa bản sắc dân tộc. Mỗi món ăn được đón nhận nồng nhiệt ở nước ngoài là minh chứng cho sức hấp dẫn bền bỉ của văn hóa Việt Nam trong dòng chảy toàn cầu hóa - Ảnh: NVCC

Bằng hương vị hài hòa, tinh tế và giàu bản sắc, ẩm thực Việt Nam đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ ẩm thực toàn cầu.

Trong nhiều năm qua, đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa đã đồng hành cùng các cơ quan, tổ chức thực hiện nhiều chuyến công tác nước ngoài nhằm giới thiệu tinh hoa ẩm thực Việt. Chị chia sẻ mỗi khi nhìn thấy thực khách quốc tế hào hứng thưởng thức món ăn quê hương mình, mọi vất vả dường như tan biến.

Ẩm thực Việt chinh phục quốc tế

Năm 2022 tại Kuwait, đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa cùng nghệ nhân Lê Hồng Chiến đảm nhận nhiệm vụ quảng bá ẩm thực Việt tại một khách sạn 6 sao. Theo kế hoạch ban đầu, hai nghệ nhân chỉ phục vụ món Việt ba ngày mỗi tuần trong hai tuần.

Tuy nhiên sự yêu thích đặc biệt của thực khách bản địa đã khiến chương trình được kéo dài hơn một tháng, với tần suất tăng lên sáu ngày mỗi tuần.

Mỗi ngày các đầu bếp chuẩn bị thực đơn buffet gồm 10 món mặn như bún bò, phở, bánh xèo, bánh bèo, bột lọc cùng 10 món ngọt và chè truyền thống. Thời gian làm việc kéo dài từ sáng đến tối muộn.

Điều khiến chị Nghĩa bất ngờ là nhiều thực khách quay trở lại nhiều ngày liên tiếp chỉ để tiếp tục thưởng thức món Việt. Hương vị thanh tao, sự cân bằng giữa các yếu tố chua - cay - mặn - ngọt cùng cách chế biến tỉ mỉ đã tạo nên sức hút riêng biệt cho ẩm thực Việt giữa lòng Trung Đông.

Trước đó, năm 2018 tại Đức, trong một hội chợ chuyên ngành nhà hàng - khách sạn, gian hàng Việt Nam cũng thu hút đông đảo khách tham quan. Những món quen thuộc như chả giò, gỏi cuốn được giới thiệu kèm nước mắm pha chua ngọt.

Ban đầu nhiều thực khách còn e dè với nước mắm nhưng sau khi nếm thử, họ liên tục quay lại trong suốt những ngày diễn ra sự kiện. Không ít người bày tỏ sự bất ngờ khi lần đầu được trải nghiệm hương vị mà họ cho là "khó tìm thấy ở châu Âu".

Gần đây, năm 2025 nhân kỷ niệm 80 năm thành lập nước, theo lời mời của Lãnh sự quán Việt Nam tại Thái Lan, đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa cùng các đồng nghiệp tiếp tục hành trình quảng bá ẩm thực Việt.

Hàng trăm suất bánh xèo, bún chả Hà Nội, nem cua bể, xôi gà cùng hàng trăm ly trà trái cây được chuẩn bị công phu để phục vụ khoảng 1.000 khách mời. Nhiều nguyên liệu đặc trưng như nước mắm, rau thơm, sả, tôm, thịt ba chỉ mang trực tiếp từ Việt Nam nhằm bảo đảm hương vị nguyên bản.

Ngay từ trước giờ khai tiệc, thực khách đã xếp hàng chờ thưởng thức các món ngon. Trong đó có những chiếc bánh xèo vàng ruộm, giòn lâu theo phong cách miền Trung. Sự tỉ mỉ trong cách trình bày - mỗi phần bánh đều kèm rau sống và nước chấm đúng chuẩn - giúp khách quốc tế hiểu trọn vẹn cách thưởng thức món Việt, qua đó cảm nhận rõ nét chiều sâu văn hóa ẩm thực.

Đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa hướng dẫn làm món chả giò cho đầu bếptại Kuwait - Ảnh: FBNV

"Quyền lực mềm" của quốc gia

Ra nước ngoài tự tay nấu ăn để quảng bá món ngon đặc trưng Việt Nam đến với bạn bè thế giới luôn vất vả. Nhưng chị Nghĩa bảo chị tìm được niềm vui và hạnh phúc trong công việc này nên vất vả tan biến hết.

"Có khách ở Kuwait nhiều lần đến ăn rồi hỏi rằng sau này họ muốn ăn những món này bằng cách nào? Tôi trả lời rằng hãy đến Việt Nam tôi sẽ giới thiệu và hướng dẫn nhiều món Việt còn ngon hơn nữa", chị vui vẻ nói.

Theo đầu bếp Trần Ngọc Nghĩa, ẩm thực Việt có tính chuẩn mực cao: mỗi món ăn gắn với một loại nước chấm riêng, một cách kết hợp gia vị và rau thơm đặc trưng.

Chính sự chỉn chu ấy tạo nên bản sắc không thể trộn lẫn. Tuy nhiên chị cũng cho rằng trong quá trình hội nhập, một số nhà hàng vì mục tiêu kinh doanh đã điều chỉnh hương vị cho phù hợp thị hiếu địa phương, vô tình làm nhạt đi bản sắc truyền thống.

Từ thực tế đó chị bày tỏ mong muốn ngày càng có nhiều nhà hàng thuần Việt ở nước ngoài, từ không gian thiết kế đến thực đơn đa dạng để bạn bè quốc tế không chỉ biết đến món ăn mà còn hiểu hơn về con người và văn hóa Việt Nam.

Phục vụ món bánh xèo cho thực khách ở Kuwait - Ảnh: NVCC

Ở góc độ tổ chức nghề nghiệp, ông Nguyễn Quốc Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Văn hóa ẩm thực Việt Nam - nhấn mạnh: văn hóa ẩm thực chính là "quyền lực mềm" hiệu quả trong cạnh tranh và hội nhập. Khi được quảng bá bài bản, ẩm thực sẽ góp phần lan tỏa hình ảnh đất nước, khơi dậy niềm tự hào dân tộc và nâng tầm vị thế Việt Nam trên trường quốc tế.

"Việt Nam thực sự là bếp ăn của thế giới. Nếu làm tốt công tác quảng bá, ẩm thực Việt sẽ còn vươn xa hơn nữa", ông khẳng định.

Theo Báo Tuổi Trẻ