Tiêu sạch bén rễ trên núi Cấm

Anh Nguyễn Văn Liêm chăm sóc vườn tiêu của gia đình. Ảnh: ĐỨC TOÀN

Sáng sớm trên núi Cấm, màn sương mỏng vẫn còn vương trên những triền đá. Ở độ cao trên 700m, không khí mát lạnh pha chút hanh khô của gió núi là điều kiện cho cây tiêu phát triển. Men theo con đường nhỏ quanh co, chúng tôi gặp anh Nguyễn Văn Liêm, ngụ ấp Vồ Bà, hơn 10 năm gắn bó với cây tiêu. Vườn tiêu của anh Liêm khoảng 0,5ha. Trên những dây tiêu bám mình vào trụ sống, từng chùm tiêu chen nhau chín rộ. Màu xanh đậm của hạt già xen lẫn sắc đỏ của hạt chín tạo nên bức tranh vừa mộc mạc vừa rực rỡ giữa núi rừng.

Đôi tay thoăn thoắt, anh Liêm vừa hái vừa nói: “Tiêu ở đây không giống dưới đồng bằng. Nhờ đất đá núi và gió trời, hạt tiêu nhỏ mà cay đậm, thơm lâu, nhưng phải hái đúng lúc, trễ vài ngày là mất chất liền”. Mỗi năm, anh thu hoạch khoảng 540kg tiêu tươi. Sau khi phân loại sẽ thu được khoảng 360kg tiêu đỏ (tương ứng 120kg tiêu đỏ khô) và 180kg tiêu xanh (tương ứng 60kg tiêu đen khô).

Tiêu được bán từ 180.000 - 350.000 đồng/kg tùy loại. Mỗi năm, anh Liêm thu về khoảng 50 triệu đồng. Đây chỉ là nguồn thu nhập phụ, bởi tiêu được anh trồng xen canh với các loại cây ăn trái khác. Nhờ quy trình trồng tiêu theo hướng hữu cơ và thuận thiên, chất lượng tiêu núi Cấm được khách hàng ưa chuộng và đánh giá cao. Giá bán thường cao hơn giá thị trường từ 30.000 - 50.000 đồng/kg.

Thấy được lợi thế của sản phẩm, anh Liêm dự định đăng ký phát triển sản phẩm OCOP, mở rộng diện tích lên 1ha. “Khí hậu trên núi trong lành nên cây tiêu phát triển tốt, không bị sâu bệnh phá hoại. Tôi ít sử dụng phân bón hay thuốc hóa học, nhờ vậy hạt tiêu núi Cấm đảm bảo chất lượng an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng”, anh Liêm chia sẻ.

Mô hình trồng tiêu trên núi khá đơn giản. Tiêu chủ yếu bám vào các loại cây trong vườn hay cây rừng để phát triển. Không cần đào hộc và làm trụ, mô hình giúp tiết kiệm chi phí, tăng thêm thu nhập cho bà con. Công đoạn sau thu hoạch gần như giữ nguyên phương thức thủ công. Dưới mái hiên nhà, người dân tỉ mẩn tách từng hạt tiêu chín đỏ khỏi chùm.

Anh Nguyễn Văn Mừng, ngụ ấp Vồ Bà cho biết, tiêu phải được phân loại thành tiêu đỏ, tiêu xanh và lựa từng hạt chín cây. Dù sản lượng ít nhưng bán được giá, khách cũng thích vì tiêu thơm dịu, hậu ngọt. Những nong tiêu được phơi dọc theo triền núi. Không máy sấy, không công nghệ hiện đại, chỉ có nắng và gió của Thất Sơn giúp hong khô, hạt tiêu dần săn lại, lớp vỏ nhăn đều, tỏa mùi thơm cay nồng đặc trưng. “Việc phân loại tiêu đòi hỏi sự tỉ mỉ và đầu tư công sức, nhưng mang lại sản phẩm đặc thù, nhờ vậy việc tiêu thụ cũng ổn định về giá cả và thị trường”, anh Mừng chia sẻ.

Những ngày này, lượng du khách tìm đến núi Cấm tăng lên rõ rệt. Ngoài hành hương, nhiều người còn ghé vườn tiêu để tận mắt chứng kiến việc thu hoạch. Chị Mai Thị Thúy - du khách đến từ TP. Cần Thơ chia sẻ: “Mùi tiêu phơi ngoài nắng rất khác, nồng nhưng dễ chịu, mua về làm quà cũng ý nghĩa và đảm bảo chất lượng hơn vì biết rõ nguồn gốc”.

Chủ tịch Hội Nông dân xã Núi Cấm Lý Thanh Tùng cho biết, hồ tiêu là một trong những loại nông sản đặc thù của địa phương bên cạnh trái su non, quýt hồng, bơ, sầu riêng. Việc phát triển loại cây trồng này giúp đa dạng sản phẩm nông sản, phục vụ tiêu dùng của người dân địa phương và du khách đến núi Cấm. “Thời gian tới, chúng tôi phối hợp với các ngành, các ấp tổ chức rà soát và hỗ trợ thành lập tổ hợp tác, hợp tác xã sản xuất tiêu. Đồng thời, chuẩn hóa các quy trình sản xuất để tiến tới hình thành sản phẩm OCOP địa phương”, ông Tùng thông tin thêm.

ĐỨC TOÀN