Xây dựng năng lực tự chủ, sáng tạo và khả năng thích ứng của quốc gia

Đề án là cơ sở quan trọng để trình Bộ Chính trị cho ý kiến, báo cáo Ban Chấp hành Trung ương Đảng ban hành nghị quyết về vấn đề này.

Dự cuộc làm việc có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Ban Bí thư, Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo Chính phủ, Quốc hội, các ban, bộ, ngành, cơ quan Trung ương và một số địa phương.

Tại cuộc họp, sau khi nghe đại diện Ban Chính sách, chiến lược Trung ương báo cáo tóm tắt tiến độ triển khai xây dựng đề án và các ý kiến trao đổi, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, tư tưởng phát triển cốt lõi của Việt Nam trong kỷ nguyên mới là xây dựng năng lực tự chủ, sáng tạo và khả năng tự thích ứng của quốc gia. Mô hình phát triển mới phải đặt con người ở vị trí trung tâm, là mục tiêu, động lực và chủ thể của phát triển. Mọi người dân có cơ hội tiếp cận công bằng dịch vụ công và các cơ hội phát triển.

Nghị quyết phải thể hiện được tầm nhìn dài hạn, tư duy đột phá, khát vọng dân tộc và ý chí hành động. Trên cơ sở quán triệt sâu sắc, kế thừa và phát triển sáng tạo các định hướng lớn trong Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, các nghị quyết của Trung ương, của Bộ Chính trị đã ban hành, phải nắm bắt được mối quan hệ hữu cơ giữa những điểm đột phá của từng nghị quyết để kết tinh thành một chỉnh thể thống nhất, tạo thành khung tư duy phát triển nhất quán, đồng bộ, có sức dẫn dắt dài hạn.

Về nội hàm của nghị quyết, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, mô hình phát triển mới phải quán xuyến một cách toàn diện các khía cạnh của chiến lược phát triển. Tái cấu trúc không gian phát triển quốc gia theo hướng hình thành các vùng động lực tăng trưởng, đô thị văn minh và hiện đại, xây dựng các hành lang kinh tế, trung tâm tài chính, trung tâm logistics, trung tâm đổi mới sáng tạo và các vùng sinh thái-văn hóa đặc thù. Xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại, dựa trên pháp quyền, phân cấp hợp lý, trách nhiệm giải trình và đo lường kết quả; có hệ thống an sinh xã hội đa tầng, linh hoạt, bao phủ toàn dân. Tiếp tục nâng cao chất lượng dân số; tập trung đào tạo nguồn nhân lực trẻ…

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, mô hình phát triển mới dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số nhưng cần nhìn xa hơn chuyển đổi số thông thường, chuẩn bị cho thời đại trí tuệ nhân tạo tổng quát, robot tự động, sinh học tổng hợp, điện toán lượng tử, các công nghệ có khả năng thay đổi căn bản cấu trúc lao động. Năng lực tự chủ chiến lược về công nghệ và dữ liệu phải trở thành một bộ phận quan trọng của chiến lược bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Định hướng những nội dung đột phá trong mô hình phát triển mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu tổ chức đồng bộ hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, kết nối hạ tầng-tài chính-dữ liệu-tiêu chuẩn-thị trường, với sự tham gia nòng cốt là doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo nhiệm vụ, có cơ chế đặt hàng nghiên cứu, bảo hộ sở hữu trí tuệ, thu hút nhân tài.

Xây dựng khung pháp lý đồng bộ về quản trị dữ liệu quốc gia; đẩy nhanh việc hoàn chỉnh hệ thống dữ liệu quốc gia và dữ liệu ngành; mở cửa dữ liệu Chính phủ có kiểm soát để doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học có thể khai thác. Đẩy mạnh hơn nữa ứng dụng AI trong chiến lược phát triển công nghiệp, nông nghiệp, tài chính, giáo dục, y tế, logistics, thương mại điện tử, an ninh mạng, quản trị công. Cải thiện mạnh mẽ môi trường kinh doanh, trước hết là cho các doanh nghiệp khoa học công nghệ. Phát triển sâu thị trường vốn minh bạch, an toàn; mở rộng các kênh huy động vốn dài hạn cho đầu tư hạ tầng, đổi mới sáng tạo.

Để tổ chức thực hiện, nghị quyết cần xác định rõ các chương trình hành động quốc gia, các đề án trọng điểm, có các chỉ tiêu đo lường cụ thể và cơ chế kiểm tra, giám sát định kỳ. Lựa chọn một số địa phương, vùng kinh tế, ngành chiến lược hay các khu chức năng để thí điểm các cơ chế vượt trội về thể chế, tài chính, nhân lực, khoa học-công nghệ, dữ liệu, đổi mới sáng tạo, mô hình quản trị đô thị.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Ban Chính sách, chiến lược Trung ương chủ trì, phối hợp với Đảng ủy Chính phủ, Văn phòng Trung ương Đảng, các cơ quan tiếp thu đầy đủ ý kiến tại cuộc họp, tham khảo thêm ý kiến của các chuyên gia, nhà khoa học, các cơ quan nghiên cứu và cơ quan quản lý Nhà nước, tiếp tục hoàn thiện đề án và dự thảo nghị quyết trình Bộ Chính trị theo đúng tiến độ.