An Giang gỡ khó trong khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân

Khám sức khỏe lưu động tại nhà dân ở phường Bình Đức.

Thiếu nhân lực, khó vận động người dân

Theo Sở Y tế, tính đến ngày 1/10, toàn tỉnh khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho hơn 1,5 triệu người, đạt 42,41% trong tổng số người thuộc diện khám (hơn 3,7 triệu người). Riêng tuần cuối tháng 9, có 328.209 lượt người được khám, chủ yếu nhờ đẩy nhanh tiến độ khám sức khỏe học sinh. Nhóm từ 6 - 18 tuổi đạt gần 57,8% kế hoạch, trong khi nhóm trên 18 tuổi mới đạt 35,67%.

Sổ sức khỏe điện tử mới được cập nhật cho 585.362 người, tương đương 15,82% kế hoạch. Khoảng cách giữa số người đã khám và số hồ sơ được cập nhật cho thấy tiến độ tạo lập dữ liệu còn chậm. Nếu thông tin sức khỏe chưa được ghi nhận đầy đủ, việc theo dõi, quản lý sức khỏe lâu dài sẽ gặp khó khăn.

Khó khăn trước hết là ở nhân lực và điều kiện chuyên môn. Phần lớn trạm y tế còn thiếu bác sĩ cơ hữu, thiết bị cận lâm sàng chưa đáp ứng yêu cầu, gây lúng túng khi phân loại sức khỏe theo Thông tư số 25/2026/TT-BYT của Bộ Y tế. Các cơ sở vẫn phải duy trì khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế, phòng, chống dịch sốt xuất huyết, tay chân miệng và thực hiện tiêm chủng mở rộng.

Tại phường Bình Đức, bác sĩ Nguyễn Thị Thanh Nga, phụ trách Trạm Y tế phường cho biết trạm đã khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc cho 18.088 người trong tổng số 50.247 người theo kế hoạch, đạt khoảng 36%. Việc kiểm tra sức khỏe học sinh đầu năm học đã hoàn tất nhưng khâu nhập dữ liệu vẫn chậm, mới có 2.178 hồ sơ được cập nhật. “Người dân đến các điểm khám cố định ở khóm, ở trạm chưa đầy đủ như thư mời”, bác sĩ Nga cho biết.

Để tăng số người được khám, trạm duy trì các điểm khám cố định, đồng thời tổ chức từ 4 - 5 đoàn đến tận nhà dân. Tuy nhiên, lực lượng y tế mỏng, phải đảm đương nhiều nhiệm vụ cùng lúc nên khó đẩy nhanh tiến độ. Tình trạng này cũng diễn ra ở nhiều địa phương trong tỉnh.

Công tác vận động người dân tham gia khám còn gặp trở ngại. Người đi làm xa, bận mưu sinh khó sắp xếp thời gian. Người cao tuổi, người hạn chế khả năng đi lại cần được hỗ trợ để tiếp cận dịch vụ. Hạ tầng công nghệ thông tin chưa ổn định, cổng tiếp nhận dữ liệu và hệ thống VNeID có thời điểm bị nghẽn, nhất là giờ cao điểm.

Một số người cao tuổi chưa sử dụng điện thoại thông minh hoặc chưa kích hoạt tài khoản định danh điện tử mức độ 2. Thông tin cá nhân trên thẻ bảo hiểm y tế chưa thống nhất với cơ sở dữ liệu dân cư cũng khiến việc tạo lập hồ sơ mất thêm thời gian.

Điều chỉnh cách tổ chức khám

Ngày 5/10, Sở Y tế ban hành công văn triển khai hướng dẫn tháo gỡ khó khăn trong khám sức khỏe định kỳ miễn phí cho toàn dân. Các hướng dẫn nhằm giảm áp lực cho tuyến cơ sở, sử dụng hiệu quả kết quả khám đã có và hạn chế gây phiền hà cho người dân.

Việc xét nghiệm và kỹ thuật cận lâm sàng đối với người từ đủ 6 tuổi trở lên được thực hiện theo chỉ định của bác sĩ, không triển khai đại trà hoặc yêu cầu tất cả người dân thực hiện đầy đủ các kỹ thuật. Nhân viên y tế chủ động tra cứu kết quả trên cổng bảo hiểm y tế, VNeID hoặc sổ sức khỏe điện tử, những kết quả còn giá trị sử dụng thì không chỉ định thực hiện lại, tiết kiệm thời gian và chi phí.

Khám sức khỏe cho người dân ở xã Hội An.

Đối với trạm y tế thiếu nhân lực chuyên khoa, các trung tâm y tế có trách nhiệm tăng cường bác sĩ hoặc phối hợp với cơ sở đủ điều kiện hỗ trợ, tổ chức khám lưu động ngay tại trạm. Kết quả khám sức khỏe định kỳ, khám sức khỏe nghề nghiệp, kiểm tra sức khỏe học sinh đầu năm học và khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế cũng được tính lồng ghép khi xác định tỷ lệ bao phủ, tạo lập sổ sức khỏe điện tử theo hướng dẫn.

Những điều chỉnh này giúp địa phương linh hoạt hơn trong tổ chức khám, tránh lặp lại các xét nghiệm chưa cần thiết và tận dụng nguồn lực sẵn có. Tuy nhiên, hướng dẫn chỉ phát huy hiệu quả khi có sự phối hợp thực chất giữa các tuyến. Trung tâm y tế cần chủ động điều phối, hỗ trợ trạm y tế về nhân lực chuyên môn, tổ chức các đợt khám lưu động thay vì để cơ sở tự xoay xở trong điều kiện còn nhiều hạn chế.

Đồng thời, cần hỗ trợ người cao tuổi kích hoạt tài khoản định danh, hướng dẫn người dân sử dụng các nền tảng số và bố trí nhân lực nhập dữ liệu ngay sau khi khám. Hạ tầng mạng cần được rà soát, khắc phục kịp thời; kinh phí tổ chức khám và thủ tục thanh toán, quyết toán cũng phải được giải quyết đúng tiến độ để các đơn vị yên tâm thực hiện nhiệm vụ.

Theo Nghị định số 165/2026/NĐ-CP của Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Y tế, người khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế được tính vào số người khám sức khỏe định kỳ hằng năm. Qua rà soát, ngành y tế ước tính An Giang có hơn 1,5 triệu người đã khám qua kênh bảo hiểm y tế, chưa tính vào số người được khám sàng lọc cộng đồng. Nếu cộng hai nguồn, tổng số người được tiếp cận dịch vụ y tế, đánh giá tình trạng sức khỏe và tạo lập dữ liệu lâm sàng trong năm 2026 ước đạt hơn 3 triệu người, tương đương khoảng 83,6% dân số.

Tuy nhiên, đây mới là số liệu ước tính, cần được đối soát trước khi xác định chính xác tỷ lệ bao phủ. Theo Sở Y tế, ngành đang chờ Bộ Y tế hướng dẫn thuật toán tự động loại trừ dữ liệu trùng giữa cổng dữ liệu khám sức khỏe và hệ thống bảo hiểm y tế. Việc rà soát thủ công tại 102 xã, phường, đặc khu có thể phát sinh sai sót.

Vì vậy, tăng số người được khám phải đi đôi với chuẩn hóa, làm sạch dữ liệu. Các đơn vị cần kiểm tra thông tin cá nhân, đối chiếu kết quả khám giữa các hệ thống và cập nhật hồ sơ đầy đủ, kịp thời. Đây là khâu quan trọng để xác định đúng tỷ lệ bao phủ, bảo đảm dữ liệu có thể sử dụng trong quản lý sức khỏe người dân về lâu dài.

Giám đốc Sở Y tế tỉnh An Giang Trần Quang Hiền kiến nghị Thường trực Tỉnh ủy, UBND tỉnh tiếp tục chỉ đạo cấp ủy, chính quyền địa phương huy động sự tham gia của cả hệ thống chính trị trong rà soát, tuyên truyền, vận động người dân đi khám, nhất là các nhóm khó tiếp cận. Các địa phương, sở, ngành liên quan cần phối hợp hỗ trợ ngành y tế về nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và hạ tầng công nghệ thông tin, ưu tiên địa bàn còn nhiều khó khăn.

HẠNH CHÂU