APEC 2027: Từ đảo ngọc đến cửa ngõ đối ngoại của Việt Nam - Bài 2: Cuộc tăng tốc lớn nhất trong lịch sử đảo ngọc

Thi công đường băng số 2 Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Ảnh: LÊ TRUNG HIẾU

Chưa bao giờ Phú Quốc chứng kiến một chiến dịch đầu tư hạ tầng quy mô lớn diễn ra trong khoảng thời gian ngắn như hiện nay. Với 21 dự án trọng điểm, tổng vốn đầu tư hơn 137.000 tỷ đồng được triển khai đồng loạt từ sân bay, trung tâm hội nghị, giao thông, cấp điện, cấp nước đến chỉnh trang đô thị, đảo ngọc đang bước vào cuộc tăng tốc được xem là lớn nhất kể từ khi được định hướng trở thành trung tâm du lịch, dịch vụ chất lượng cao của cả nước.

Một cuộc chạy đua với thời gian

Khi màn đêm buông xuống trên đảo ngọc, ánh đèn từ các công trường vẫn sáng rực. Tiếng máy xúc, máy cẩu và những đoàn xe chở vật liệu vẫn nối nhau di chuyển trên các tuyến đường đang được mở rộng. APEC 2027 còn ở phía trước nhưng nhịp thi công tại Phú Quốc đã bước vào giai đoạn nước rút. Tại công trường mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc, hàng chục thiết bị cơ giới hoạt động liên tục. Những giàn đèn cao áp dựng tạm dọc khu vực thi công tỏa ánh sáng trắng xuyên đêm. Trên nền đất đỏ vừa được san lấp, các tổ công nhân, kỹ sư thay nhau làm việc theo từng ca, từng kíp để bảo đảm tiến độ từng hạng mục.

Không khí khẩn trương ấy cũng hiện diện tại hàng loạt công trình trọng điểm khác. Từ trung tâm hội nghị, các tuyến giao thông kết nối đến những dự án hạ tầng kỹ thuật, mọi công việc đều được tính toán theo ngày, theo giờ. Trên đảo ngọc lúc này, thời gian được đo bằng tiến độ của từng hạng mục đang hình thành. Ông Lê Minh Thuận - Trưởng bộ phận hạ tầng dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc cho biết: “Từ khi Phú Quốc trở thành đặc khu, cơ chế chính quyền địa phương 2 cấp giúp nhiều thủ tục được xử lý nhanh hơn, nhiều khó khăn về mặt bằng và vật liệu được tháo gỡ kịp thời. Toàn bộ kỹ sư, công nhân đang nỗ lực thi công “3 ca 4 kíp” với quyết tâm đưa công trình về đích vượt tiến độ”.

Giữa tiếng máy móc hoạt động không ngơi nghỉ, nhiều công nhân đã gắn bó với công trường suốt nhiều tháng liền. Một công nhân đang làm việc tại khu vực mở rộng sân bay Phú Quốc chia sẻ, có những thời điểm anh em làm việc xuyên đêm để kịp tiến độ bởi ai cũng hiểu đây không chỉ là một công trình xây dựng đơn thuần mà còn là diện mạo của Phú Quốc khi đón bạn bè quốc tế đến với APEC 2027. Phía sau những khối bê tông, thép và máy móc là nỗ lực của hàng ngàn người lao động đang góp sức cho mục tiêu chung của đảo ngọc.

Ngày 28/1/2026, tại cuộc họp lần thứ hai của Ủy ban Quốc gia APEC 2027, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính (thời điểm diễn ra sự kiện) yêu cầu công tác chuẩn bị phải bảo đảm mục tiêu “ấn tượng, đúng tầm, an toàn, hiệu quả và tối ưu hóa cơ hội”. Theo Thủ tướng, việc chuẩn bị cho APEC không chỉ nhằm tổ chức thành công hội nghị mà còn phải tạo ra những giá trị phát triển mới cho đất nước và địa phương đăng cai. Từ yêu cầu đó, trên khắp đặc khu Phú Quốc, các công trường đang vận hành với cường độ cao chưa từng có.

Không chỉ các đơn vị thi công, cả hệ thống chính trị của tỉnh An Giang và đặc khu Phú Quốc cũng đang vận hành với tinh thần khẩn trương tương tự. Công tác giải phóng mặt bằng, tái định cư, cung ứng vật liệu xây dựng, bảo đảm điện, nước và hạ tầng viễn thông được rà soát thường xuyên. Đến nay, 21/21 dự án phục vụ APEC 2027 đã hoàn thành lựa chọn nhà đầu tư hoặc nhà thầu, tạo nền tảng để các công trình tăng tốc trong giai đoạn quyết định.

Những công trình mang theo khát vọng mới

Phía sau cuộc đua tiến độ là tầm nhìn phát triển dài hạn cho Phú Quốc. Các dự án phục vụ APEC 2027 không chỉ nhằm tổ chức thành công hội nghị cấp cao mà còn tạo nền tảng cho diện mạo đô thị hiện đại trong tương lai. Nổi bật là Tổ hợp đa chức năng APEC do Sun Group đầu tư, với Trung tâm Hội nghị và Triển lãm APEC đã hoàn thành hơn 90% kết cấu, nhà hát đa năng đạt khoảng 85%. Khi đưa vào sử dụng, quần thể này có khả năng phục vụ khoảng 3.500 đại biểu cùng lúc. Bên cạnh vai trò phục vụ hội nghị, tổ hợp này còn mở ra cơ hội phát triển mạnh loại hình du lịch MICE, nâng cao năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế quy mô lớn và từng bước đưa Phú Quốc trở thành điểm đến của các hoạt động kinh tế, thương mại và đối ngoại quốc tế trong tương lai.

Song hành với tổ hợp hội nghị là dự án mở rộng Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc. Nhà ga T2 đã hoàn thành phần thô, nhà ga VIP đang bước vào giai đoạn hoàn thiện, đường cất hạ cánh số 2 cơ bản hoàn thành nhiều hạng mục trọng yếu. Cùng với đó là hàng loạt dự án giao thông kết nối, chỉnh trang đô thị, nâng cấp hạ tầng kỹ thuật, cấp điện, cấp nước, xử lý môi trường và các khu tái định cư đang được triển khai đồng bộ, tạo nên diện mạo mới cho đặc khu biển đảo phía Tây Nam của Tổ quốc.

Trong chuyến kiểm tra tiến độ các dự án phục vụ APEC 2027 tại Phú Quốc, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh yêu cầu các đơn vị phải tập trung tối đa nguồn lực, bảo đảm tiến độ đi đôi với chất lượng công trình. Theo Phó Thủ tướng, các công trình phục vụ APEC không chỉ đáp ứng yêu cầu tổ chức hội nghị mà còn phải mang tính biểu tượng, góp phần quảng bá hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và khẳng định năng lực tổ chức các sự kiện quốc tế lớn của Việt Nam.

Những dự án ấy là một phần trong bức tranh đầu tư quy mô lớn mà tỉnh An Giang đang triển khai tại Phú Quốc với tổng vốn hơn 137.000 tỷ đồng. Dù còn nhiều khó khăn về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu san lấp và hạ tầng kỹ thuật, nhưng với sự chỉ đạo quyết liệt của Trung ương và địa phương, nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ để bảo đảm tiến độ các công trình trọng điểm.

Điều còn lại sau những công trình

Với Phú Quốc, APEC 2027 là một dấu mốc đối ngoại, đồng thời cũng là phép thử đối với năng lực quản trị đô thị, chất lượng hạ tầng và khả năng cung cấp dịch vụ theo chuẩn quốc tế. Những yêu cầu khắt khe của một hội nghị quy tụ lãnh đạo, doanh nghiệp và chuyên gia hàng đầu khu vực buộc đặc khu phải nâng cấp toàn diện từ giao thông, môi trường, viễn thông đến nguồn nhân lực.

Bên cạnh những công trình hữu hình, APEC 2027 còn tạo động lực nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương. Các cơ sở lưu trú, doanh nghiệp du lịch, đơn vị vận tải và dịch vụ trên địa bàn đang từng bước chuẩn bị đội ngũ nhân lực đáp ứng các tiêu chuẩn phục vụ quốc tế. Đây được xem là một trong những giá trị lâu dài mà APEC có thể mang lại cho Phú Quốc sau khi hội nghị khép lại. Anh Thuận - chủ một cơ sở lưu trú tại An Thới chia sẻ rằng việc đầu tư mạnh vào hạ tầng sẽ giúp đảo ngọc thu hút thêm du khách, tạo việc làm ổn định cho người dân và mở ra nhiều cơ hội kinh doanh mới. Tâm lý kỳ vọng ấy đang hiện diện ở nhiều người dân khi chứng kiến diện mạo Phú Quốc thay đổi từng ngày.

Từ kinh nghiệm của nhiều địa phương từng đăng cai các sự kiện quốc tế lớn, những công trình hạ tầng hiện đại thường trở thành nền tảng thu hút đầu tư, phát triển du lịch và nâng cao năng lực cạnh tranh. APEC 2006 tại Hà Nội hay APEC 2017 tại Đà Nẵng đều để lại nhiều dấu ấn về hạ tầng, quảng bá hình ảnh và mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế. Với Phú Quốc, những con đường mới, nhà ga mới, trung tâm hội nghị hiện đại và hệ thống dịch vụ đồng bộ sẽ tiếp tục phục vụ người dân, doanh nghiệp và du khách nhiều năm sau khi hội nghị khép lại.

Tiếng máy gầm vang xuyên đêm trên các công trường, ánh lửa hàn rực sáng bên đường băng sân bay là hình ảnh của một Phú Quốc đang chuyển mình mạnh mẽ. Nhưng giá trị lớn nhất mà APEC 2027 để lại có lẽ không chỉ nằm ở những công trình mới hay những con số đầu tư. Điều quan trọng hơn là sự thay đổi trong tư duy phát triển, trong năng lực quản trị và trong khát vọng hội nhập của cả một vùng đất. Khi những cư dân của đảo ngọc sẵn sàng bước vào vai trò chủ nhà của một sự kiện mang tầm vóc khu vực và quốc tế, đó cũng là lúc Phú Quốc không còn chỉ là điểm đến du lịch nổi tiếng, mà đang từng bước trở thành một cực tăng trưởng và cửa ngõ đối ngoại mới của Việt Nam tại châu Á - Thái Bình Dương.

(Đón đọc bài 3: Người dân trong tâm điểm APEC)

VIỆT TIẾN