Bảy Núi mùa thị chín

12/07/2026 - 10:14

 - Hằng năm, cứ vào khoảng giữa tháng 4, 5 âm lịch vùng Bảy Núi (An Giang) lại khoác lên mình sắc vàng ươm và hương thơm nồng nàn của mùa trái thị. Từ một thứ quà quê trĩu quả nơi phum, sóc, chủ yếu để làm quà biếu hay chưng cho đẹp, cây thị giờ đây đã trở thành "cây kinh tế" mang lại nguồn thu nhập đáng kể cho người dân xứ núi.


Cây thị có nhiều trong sân vườn của các gia đình đồng bào Khmer, hay nhiều ngôi chùa khu vực Bảy Núi.

Hàng năm, cứ vào khoảng giữa tháng 5 âm lịch vùng Bảy Núi lại khoác lên mình sắc vàng ươm và hương thơm nồng nàn của mùa thị chín.

Cây thị thường mọc tự nhiên rải rác nhiều nơi hoặc được trồng sâu trong các phum, sóc, trên sườn núi. Cứ cách vài hộ lại có một nhà trồng từ 3 đến 4 cây. Với tuổi đời lên tới hàng chục năm, những cây thị nơi đây sở hữu thân to, vươn cao với tán lá rộng rạp.

Nhìn từ xa, những trái thị chín vàng trên cây như trứng gà.

Người dân trồng thị chủ yếu để lấy bóng mát che nắng. Khi mùa thu hoạch đến, trái chín sai trĩu cành, bà con thường hái bày cúng trên bàn thờ, bán trước hiên nhà hoặc gói ghém gửi tặng bạn bè, người thân phương xa như một món quà thảo thơm của quê hương.

Hương thị lan tỏa trong không gian không chỉ đánh thức khứu giác mà còn gợi nhớ về hương quê nhà, khơi dậy ký ức tuổi thơ của biết bao thế hệ. Trái thị có màu xanh, khi chín có màu vàng đặc trưng, đặc biệt hương thị càng say mê hơn rất nhiều. Bởi vậy, loại trái này được nhiều người mua để trưng chứ ít khi ăn.

Dù hiện nay số lượng cây thị của cả vùng Bảy Núi không còn nhiều như trước, nhưng cứ đến mùa, nhịp thu hoạch vẫn diễn ra vô cùng tất bật. Mỗi năm, cây thị chỉ cho trái một lần với mùa vụ kéo dài hơn vài tháng.


Trái thị có màu xanh, khi chín chuyển sang màu vàng rất đẹp.

Những năm gần đây, nhận thấy tiềm năng đến từ loại trái cây đặc sản này, nhiều người bắt đầu tìm mua để bán cho khách du lịch. Dọc theo các tuyến đường từ xã Cô Tô đến xã Tri Tôn, phường Tịnh Biên hay qua phường Châu Đốc, du khách đều có thể dễ dàng nhận diện hương thơm nồng đặc trưng của thị. Trái thị được bày bán ven đường với mức giá chung dao động từ 20.000 đồng/kg.

Công việc hái và bán thị cũng mang lại nguồn thu kha khá. Bà Néang Thi, ngụ xã Cô Tô, cho biết, mỗi ngày bà hái khoảng 4-6 kg thị, bày ra trước nhà để bán, thu về khoảng 100.000 đồng/ngày. Số tiền này giúp gia đình bà cải thiện chất lượng bữa ăn hàng ngày.

Sau khi thu hoạch, thị được phân loại vô cùng kỹ lưỡng theo kích thước. Người khéo chọn sẽ "chấm" những trái cỡ vừa, hạt nhỏ, thậm chí không hạt. Nếu trái nhỏ quá thì ít ngọt, còn trái to thì chát, mủ nhiều….

Trái thị giúp nhiều gia đình khu vực Bảy Núi có thêm thu nhập.

Chị Lê Thị Mỹ Duyên, du khách đến từ phường Long Xuyên, cho biết vào mùa thu hoạch, mỗi khi đi tham quan vùng Bảy Núi, chị đều mua trái thị. Không phải để ăn, chị Duyên bày trí lên bàn thờ. "Hương thị giúp tôi thoải mái tinh thần, đồng thời lưu giữ những kỷ niệm đẹp về chuyến đi du lịch vùng Bảy Núi", chị Duyên chia sẻ.

Ngày nay, cây thị dần được thay thế bằng các loại cây trồng khác có giá trị kinh tế cao hơn nên thị càng hiếm, trở thành "quà quê" được ưa chuộng. Màu vàng thị chín như gom hết sắc nắng hè và hương thị mãi là một phần thân thuộc, ký ức đẹp thuở thiếu thời của nhiều người.

MINH ĐỨC